Toetsmatrijs biomedisch jaar 1 periode 2
Les 1:
Je kunt de anatomie van de bovenste en onderste luchtwegen
beschrijven;
Het ademhalingsstelsel bestaat uit de neus (met neusholte en
neusbijholten), de farynx, de larynx, de trachea en de steeds verder
vertakte luchtwegen die naar de oppervlakken van de longen
voeren. De luchtwegen bestaan uit de doorgangen waardoor lucht
van en naar de alveoli wordt gevoerd.
Lucht komt het ademhalingsstelsel binnen door de uitwendige
neusopeningen die uitmonden in de neusholte. Het vestibulum nasi
wordt beschermd door haren die grote deeltjes uitfilteren. Het harde
gehemelte scheidt de mond- en neusholte. Het zachte gehemelte
scheidt de bovengelegen nasofarynx van de rest van de farynx. De
inwendige neusopeningen verbinden de neusholte met de
nasofarynx. De farynx(keelholte) is een compartiment dat zowel deel
van het ademhalingsstelsel als van het spijsverteringstelsel
uitmaakt. De ingeademde lucht passeert door de glottis op weg naar
de longen; de larynx omgeeft en beschermt de glottis. De epiglottis
steekt in de farynx uit. De ware stembanden worden aan het trillen
gebracht door de uitgeademde lucht die via de glottis stroomt;
hierdoor wordt geluid voortgebracht.
De wanden van de trachea bevatten U-vormige kraakbeenstukken
die de luchtwegen beschermen. De achterwand van de trachea kan
worden vervormd zodat voedselbrokken door de oesofagus kunnen
passeren. In het mediastinum vertakt de trachea zich in rechter- en
linkerhoofdbronchus. De primaire bronchiën, de secundaire
bronchiën en de vertakkingen daarvan vormen de bronchusboom.
Bij verdere vertakkingen van de tertiare bronchien bevatten de
wanden steeds minder kraakbeen en meer glad spierweefsel.
Je kunt de belangrijkste functies van het ademhalingsstelsel
beschrijven;
- Het vormt een oppervlak voor de gaswisseling tussen de lucht
en het bloed.
- Het verplaatsen van lucht van en naar het
gaswisselingsoppervlak in de longen.
- Bescherming van de alveolaire oppervlakken tegen uitdroging
en temperatuurveranderingen en verdediging tegen
binnendringende ziekteverwekkers.
- De vorming van geluiden waardoor spraak, zang en andere
vormen van communicatie mogelijk zijn.
- De reukzin bevorderen door de reukcellen in de neusholte.
Je kunt uitleggen uit welke deelprocessen de ademhaling bestaat;
, Respiratie bestaat uit twee geïntegreerde processen: externe
respiratie (de uitwisseling van zuurstof en kooldioxide tussen de
interstitiële vloeistof en het externe milieu) en interne respiratie (de
uitwisseling van zuurstof en kooldioxide tussen interstitiële vloeistof
en cellen. Externe respiratie bestaat uit longventilatie, diffusie van
gassen en transport van zuurstof en kooldioxide.
Je kunt de fysiologie van de ademhaling (ademprikkel, ventilatie en
diffusie) beschrijven;
De ademhalingsfrequentie en -diepte worden gereguleerd door het
ademcentrum in de hersenstam. Het ademcentrum is gevoelig voor
de pCO2 (kooldioxidespanning) en pH en reageert indirect op de
pO2 (zuurstofspanning). De ademprikkel wordt via het zenuwstelsel
verder geleid naar de ademhalingsspieren.
De primaire stimulatie voor het ademcentrum is de
kooldioxidespanning in het bloed. Als de kooldioxidespanning (pCO2)
bijvoorbeeld door inspanning oploopt, dan wordt dit een krachtige
prikkel om sneller en dieper te gaan ademen om het extra
geproduceerde kooldioxide te lozen. Dit systeem werkt zeer snel. De
kooldioxidespanning wordt daarmee binnen nauwe grenzen
gehouden. Een andere krachtige ademprikkel is de zuurgraad (pH).
In principe wordt de zuurgraad door zowel de ademhaling als de
nieren constant tussen 7.35 en 7.45 gehouden. Mocht om de een of
andere reden de zuurgraad dalen of stijgen, dan vormt dit ook een
krachtige ademprikkel. Ook dit is bedoeld om een acidose of
alkalose te bestrijden. De prikkeling van het ademcentrum reguleert
ook de diepte van de ademteugen. Een grotere prikkeling door CO2
of pH leidt dus tot tachypneu, maar ook tot een verdieping van de
ademhaling. Het product van frequentie en verdieping geeft een
verhoogde ventilatie.
Longventilatie is de fysieke verplaatsing van lucht in en uit de
luchtwegen. Een enkele ademhaling of ademhalingscyclus bestaat
uit een inademing en uitademing. De ademhalingsfrequentie is het
aantal ademhalingen per minuut. Het verschil tussen de druk in de
luchtwegen en de atmosferische druk is bepalend voor de richting
van de luchtstroom.
Het diafragma en de uitwendige tussenribspieren verzorgen de
rustige ademhaling, waarbij de uitademing passief is. Bij
geforceerde ademhaling trekken de hulpademspieren zich tijdens
actieve in- en uitadembewegingen samen; hierbij is de uitademing
actief.
Het proces van gaswisseling met de uitwendige omgeving vindt
plaats via de respiratorische membraan. De snelheid van dit proces
wordt bepaald door de partiele druk van de betrokken gassen en de
diffusie van moleculen tussen een gas en een vloeistof.
Les 1:
Je kunt de anatomie van de bovenste en onderste luchtwegen
beschrijven;
Het ademhalingsstelsel bestaat uit de neus (met neusholte en
neusbijholten), de farynx, de larynx, de trachea en de steeds verder
vertakte luchtwegen die naar de oppervlakken van de longen
voeren. De luchtwegen bestaan uit de doorgangen waardoor lucht
van en naar de alveoli wordt gevoerd.
Lucht komt het ademhalingsstelsel binnen door de uitwendige
neusopeningen die uitmonden in de neusholte. Het vestibulum nasi
wordt beschermd door haren die grote deeltjes uitfilteren. Het harde
gehemelte scheidt de mond- en neusholte. Het zachte gehemelte
scheidt de bovengelegen nasofarynx van de rest van de farynx. De
inwendige neusopeningen verbinden de neusholte met de
nasofarynx. De farynx(keelholte) is een compartiment dat zowel deel
van het ademhalingsstelsel als van het spijsverteringstelsel
uitmaakt. De ingeademde lucht passeert door de glottis op weg naar
de longen; de larynx omgeeft en beschermt de glottis. De epiglottis
steekt in de farynx uit. De ware stembanden worden aan het trillen
gebracht door de uitgeademde lucht die via de glottis stroomt;
hierdoor wordt geluid voortgebracht.
De wanden van de trachea bevatten U-vormige kraakbeenstukken
die de luchtwegen beschermen. De achterwand van de trachea kan
worden vervormd zodat voedselbrokken door de oesofagus kunnen
passeren. In het mediastinum vertakt de trachea zich in rechter- en
linkerhoofdbronchus. De primaire bronchiën, de secundaire
bronchiën en de vertakkingen daarvan vormen de bronchusboom.
Bij verdere vertakkingen van de tertiare bronchien bevatten de
wanden steeds minder kraakbeen en meer glad spierweefsel.
Je kunt de belangrijkste functies van het ademhalingsstelsel
beschrijven;
- Het vormt een oppervlak voor de gaswisseling tussen de lucht
en het bloed.
- Het verplaatsen van lucht van en naar het
gaswisselingsoppervlak in de longen.
- Bescherming van de alveolaire oppervlakken tegen uitdroging
en temperatuurveranderingen en verdediging tegen
binnendringende ziekteverwekkers.
- De vorming van geluiden waardoor spraak, zang en andere
vormen van communicatie mogelijk zijn.
- De reukzin bevorderen door de reukcellen in de neusholte.
Je kunt uitleggen uit welke deelprocessen de ademhaling bestaat;
, Respiratie bestaat uit twee geïntegreerde processen: externe
respiratie (de uitwisseling van zuurstof en kooldioxide tussen de
interstitiële vloeistof en het externe milieu) en interne respiratie (de
uitwisseling van zuurstof en kooldioxide tussen interstitiële vloeistof
en cellen. Externe respiratie bestaat uit longventilatie, diffusie van
gassen en transport van zuurstof en kooldioxide.
Je kunt de fysiologie van de ademhaling (ademprikkel, ventilatie en
diffusie) beschrijven;
De ademhalingsfrequentie en -diepte worden gereguleerd door het
ademcentrum in de hersenstam. Het ademcentrum is gevoelig voor
de pCO2 (kooldioxidespanning) en pH en reageert indirect op de
pO2 (zuurstofspanning). De ademprikkel wordt via het zenuwstelsel
verder geleid naar de ademhalingsspieren.
De primaire stimulatie voor het ademcentrum is de
kooldioxidespanning in het bloed. Als de kooldioxidespanning (pCO2)
bijvoorbeeld door inspanning oploopt, dan wordt dit een krachtige
prikkel om sneller en dieper te gaan ademen om het extra
geproduceerde kooldioxide te lozen. Dit systeem werkt zeer snel. De
kooldioxidespanning wordt daarmee binnen nauwe grenzen
gehouden. Een andere krachtige ademprikkel is de zuurgraad (pH).
In principe wordt de zuurgraad door zowel de ademhaling als de
nieren constant tussen 7.35 en 7.45 gehouden. Mocht om de een of
andere reden de zuurgraad dalen of stijgen, dan vormt dit ook een
krachtige ademprikkel. Ook dit is bedoeld om een acidose of
alkalose te bestrijden. De prikkeling van het ademcentrum reguleert
ook de diepte van de ademteugen. Een grotere prikkeling door CO2
of pH leidt dus tot tachypneu, maar ook tot een verdieping van de
ademhaling. Het product van frequentie en verdieping geeft een
verhoogde ventilatie.
Longventilatie is de fysieke verplaatsing van lucht in en uit de
luchtwegen. Een enkele ademhaling of ademhalingscyclus bestaat
uit een inademing en uitademing. De ademhalingsfrequentie is het
aantal ademhalingen per minuut. Het verschil tussen de druk in de
luchtwegen en de atmosferische druk is bepalend voor de richting
van de luchtstroom.
Het diafragma en de uitwendige tussenribspieren verzorgen de
rustige ademhaling, waarbij de uitademing passief is. Bij
geforceerde ademhaling trekken de hulpademspieren zich tijdens
actieve in- en uitadembewegingen samen; hierbij is de uitademing
actief.
Het proces van gaswisseling met de uitwendige omgeving vindt
plaats via de respiratorische membraan. De snelheid van dit proces
wordt bepaald door de partiele druk van de betrokken gassen en de
diffusie van moleculen tussen een gas en een vloeistof.
