Fysiologie HC 1 Vitaminen en mineralen
Vitaminen Mineralen
(D uit zon & K uit dikke darmbacterie zelf maken)
- Organische stoffen, leeft in de natuur - Anorganische -, dode natuur
- Betrokken regulatie lichaamsprocessen - Onderdeel van molecuul worden
- Leveren GEEN energie - GEEN energie
- Zijn wel essentieel - WEL essentieel
- Kleine hoeveelheden nodig - Kleine hoeveelheden nodig
- Grotere hoeveelheid opgenomen GI tract - Kleinere hoeveelheid GI tract
- Moleculen, geen ketens maar losse eenheden - Atomen/ionen (Niet veranderen)
(Kunnen veranderen)
Wateroplosbaar: door celmembraan heen > naar bloed
Vetoplosbaar: opgelost in vetten in voeding > samen met micellen > chylomicronen > via
lymfe > in bloed
Opname:
Maag Fe2+/ferro- > Fe3+/ferri
Duodenum Fe3+, vocht en Na+, calcium, ijzer, magnesium, water en vetoplosbare.
Jejunum Proximaal Vocht en Na+, koolhydraten, vetten, eiwitten, water en vetoplosbare.
Jejunum Vocht en Na+, koolhydraten, vetten, eiwitten en wateroplosbare.
Ileum Vocht en Na+, eiwitten en wateroplosbare
Terminale ileum Vocht en Na+, galzure zouten, B12
Colon Vocht en Na+, K+, korte keten vetzuren, K
Wateroplosbaar Vetoplosbaar
Absorptie Direct in bloed In chylomicronen > lymfe > bloed
Transport Vrij Mbv eiwitten
Opslag in lichaam Circuleren vrij in water In verschillende weefsels (lever/vetcellen)
Excretie Via nieren Blijft in vetdepot
Risico voor toxiciteit Laag, soms hoge intake Hoger, makkelijkst uit supp
Bioavailability/biobeschikbaarheid = hoeveel van de ingenomen hoeveelheid wordt
daadwerkelijk geabsorbeerd (opgenomen)?
- Deze neemt toe als eten langer in de darmen blijft
- Hogere dosis wordt beter opgenomen
- Dierlijke producten een hogere biobeschikbaarheid dan plantaardige
- Andere componenten uit voeding kunnen opname bevorderen/afremmen
- Bereiking, rauw of gekookt
- Behoefte
- Ziekte
Mineralen (Major Minerals): > 100 mg/dag
- Na, K, Ca, Cl, P, Mg, S
Spoorelementen (Trace Minerals): < 100 mg/dag
- Fe, Zn, Cu, Mn, Mo, Se, I, F, Cr
Vitaminen Mineralen
(D uit zon & K uit dikke darmbacterie zelf maken)
- Organische stoffen, leeft in de natuur - Anorganische -, dode natuur
- Betrokken regulatie lichaamsprocessen - Onderdeel van molecuul worden
- Leveren GEEN energie - GEEN energie
- Zijn wel essentieel - WEL essentieel
- Kleine hoeveelheden nodig - Kleine hoeveelheden nodig
- Grotere hoeveelheid opgenomen GI tract - Kleinere hoeveelheid GI tract
- Moleculen, geen ketens maar losse eenheden - Atomen/ionen (Niet veranderen)
(Kunnen veranderen)
Wateroplosbaar: door celmembraan heen > naar bloed
Vetoplosbaar: opgelost in vetten in voeding > samen met micellen > chylomicronen > via
lymfe > in bloed
Opname:
Maag Fe2+/ferro- > Fe3+/ferri
Duodenum Fe3+, vocht en Na+, calcium, ijzer, magnesium, water en vetoplosbare.
Jejunum Proximaal Vocht en Na+, koolhydraten, vetten, eiwitten, water en vetoplosbare.
Jejunum Vocht en Na+, koolhydraten, vetten, eiwitten en wateroplosbare.
Ileum Vocht en Na+, eiwitten en wateroplosbare
Terminale ileum Vocht en Na+, galzure zouten, B12
Colon Vocht en Na+, K+, korte keten vetzuren, K
Wateroplosbaar Vetoplosbaar
Absorptie Direct in bloed In chylomicronen > lymfe > bloed
Transport Vrij Mbv eiwitten
Opslag in lichaam Circuleren vrij in water In verschillende weefsels (lever/vetcellen)
Excretie Via nieren Blijft in vetdepot
Risico voor toxiciteit Laag, soms hoge intake Hoger, makkelijkst uit supp
Bioavailability/biobeschikbaarheid = hoeveel van de ingenomen hoeveelheid wordt
daadwerkelijk geabsorbeerd (opgenomen)?
- Deze neemt toe als eten langer in de darmen blijft
- Hogere dosis wordt beter opgenomen
- Dierlijke producten een hogere biobeschikbaarheid dan plantaardige
- Andere componenten uit voeding kunnen opname bevorderen/afremmen
- Bereiking, rauw of gekookt
- Behoefte
- Ziekte
Mineralen (Major Minerals): > 100 mg/dag
- Na, K, Ca, Cl, P, Mg, S
Spoorelementen (Trace Minerals): < 100 mg/dag
- Fe, Zn, Cu, Mn, Mo, Se, I, F, Cr
