Samenvatting Orthodontie
Hoorcollege 0 – Behandelingsplanning en praktische toepassingen
Klinische vragen
1. Heeft een patiënt een orthodontische afwijking?
2. Zo ja, moet deze behandeld worden?
a. Zelf
b. Verwijzen
c. Wanneer starten
3. Hoe houd ik het stabiel?
4. Wat kan ik aan veranderingen verwachten?
De tandarts-algemeen practicus is bij uitstek degene, die een afwijkende ontwikkeling kan en
moet signaleren. Zij/hij moet dus ook weten wat de normale gebitsontwikkeling is.
,HC 1 Interceptief handelen
Interceptief: door preventieve maatregelen voorkomen dat er negatieve gevolgen ontstaan,
waardoor latere behandelingen worden niet gehinderd worden of zelfs voorkomen kunnen
worden. Dit is de taak van de tandarts.
▪ Voorbeeld: pijn voorkomen door vroegtijdig elementen extraheren, hierdoor wordt
normale gebitsontwikkeling verstoord. Hierdoor dus maatregel nemen waardoor er
dingen worden voorkomen die je niet wilt (crowding, impactie).
Drie niveaus
1. Skeletaal
• Profiel en kaakrelatie
2. Dentaal
• Discrepantie tussen tandboog en apicale basis
3. Functioneel
• Alles wat bewegen kan, bewegen mogelijk maakt of beweging stoort
Relatie en occlusie
, Je kan een probleem hebben op skeletaal niveau (boven- en onderkaak
waarbij tandbogen worden meegenomen). Maar soms staan de boven-
en onderkaak goed tegenover elkaar, maar staan de tandbogen niet
goed tegenover elkaar.
Bovenste: allebei klasse II-I. Maar aanpak van het probleem is anders.
Onderste: allebei klasse III.
Kijk dus eerst of er iets mis is op skeletaal niveau wat mis is.
Op dentaal niveau kijk je naar de Angle classificatie.
S.O.B: sagittale overbeet = overjet
V.O.B: verticale overbeet = overbite
Dus waar kun je interceptief ingrijpen:
• Skeletaal : kun je niet veel. Niet mogelijk.
• Dentaal: discrepantie tussen tandbogen en apicale basis
o Ugly duckling
o Prematuur verlies
o Extractie persisterende melkelementen
o Tijdige verwijdering van boventallige elementen
o Serie-extractie
o Impactie
•
Voorbeelden
Ugly duckling
Dit is een normaal beeld. Elementen hebben in het melkgebit meer ruimte nodig. Dit past bij
het normale wisselgebit. Dit is het ugly duckling fenomeen. Centraal diasteem gaat zelf
sluiten en laterale incisieven drukken centrale terug. Interceptieve behandeling hier is de
patiënt goed te begeleiden en zeggen dat er geen reden is om iets geks te gaan doen.
, Prematuur verlies
Leeftijd, doorbraakvolgorde en ruimte bepalen de gevolgen van prematuur verlies. Wat erg
belangrijk is, dat wanneer je melkmolaren extraheert moet je rekening houden met de
doorbraakposities van de 7’ens. Door mesiale migratie van de molaren (meer in bovenkaak
dan onderkaak) kan ruimte worden ingenomen van premolaar die nog moet doorbreken.
• P2 breekt eerder door dan M2
• M2 breekt eerder door dan P2
Je introduceert hiermee een impactie van de P2.
Stel: ondermolaar wordt geëxtraheerd. Dan hoop je dat de antagonist uitgroeit, omdat de
breedte van de 5 in de bovenkaak groter is dan die in de onderkaak (natuurlijke space-
maintainer). Maar vaker gebeurt dit niet. Je kunt de uitgroei dan simuleren door met
glasionomeercement een knobbel erop te plakken, waarmee je verhinderd dat de
ondermolaar naar voren komt. Dit is niet invasief, maar interceptief.
In de onderkaak is de kans dat de molaar uitgroeit kleiner, omdat die breder is dan de
bovenmolaar. Dus dan gaat de eerste bovenmolaar om de palatinale wortel draaien boven
en gaat die de ruimte innemen van de premolaar boven. Je bouwt dan de ondermolaar een
beetje op om mesiale migratie tegen te gaan.
Soms heb je impactie na prematuur verlies.
Hoorcollege 0 – Behandelingsplanning en praktische toepassingen
Klinische vragen
1. Heeft een patiënt een orthodontische afwijking?
2. Zo ja, moet deze behandeld worden?
a. Zelf
b. Verwijzen
c. Wanneer starten
3. Hoe houd ik het stabiel?
4. Wat kan ik aan veranderingen verwachten?
De tandarts-algemeen practicus is bij uitstek degene, die een afwijkende ontwikkeling kan en
moet signaleren. Zij/hij moet dus ook weten wat de normale gebitsontwikkeling is.
,HC 1 Interceptief handelen
Interceptief: door preventieve maatregelen voorkomen dat er negatieve gevolgen ontstaan,
waardoor latere behandelingen worden niet gehinderd worden of zelfs voorkomen kunnen
worden. Dit is de taak van de tandarts.
▪ Voorbeeld: pijn voorkomen door vroegtijdig elementen extraheren, hierdoor wordt
normale gebitsontwikkeling verstoord. Hierdoor dus maatregel nemen waardoor er
dingen worden voorkomen die je niet wilt (crowding, impactie).
Drie niveaus
1. Skeletaal
• Profiel en kaakrelatie
2. Dentaal
• Discrepantie tussen tandboog en apicale basis
3. Functioneel
• Alles wat bewegen kan, bewegen mogelijk maakt of beweging stoort
Relatie en occlusie
, Je kan een probleem hebben op skeletaal niveau (boven- en onderkaak
waarbij tandbogen worden meegenomen). Maar soms staan de boven-
en onderkaak goed tegenover elkaar, maar staan de tandbogen niet
goed tegenover elkaar.
Bovenste: allebei klasse II-I. Maar aanpak van het probleem is anders.
Onderste: allebei klasse III.
Kijk dus eerst of er iets mis is op skeletaal niveau wat mis is.
Op dentaal niveau kijk je naar de Angle classificatie.
S.O.B: sagittale overbeet = overjet
V.O.B: verticale overbeet = overbite
Dus waar kun je interceptief ingrijpen:
• Skeletaal : kun je niet veel. Niet mogelijk.
• Dentaal: discrepantie tussen tandbogen en apicale basis
o Ugly duckling
o Prematuur verlies
o Extractie persisterende melkelementen
o Tijdige verwijdering van boventallige elementen
o Serie-extractie
o Impactie
•
Voorbeelden
Ugly duckling
Dit is een normaal beeld. Elementen hebben in het melkgebit meer ruimte nodig. Dit past bij
het normale wisselgebit. Dit is het ugly duckling fenomeen. Centraal diasteem gaat zelf
sluiten en laterale incisieven drukken centrale terug. Interceptieve behandeling hier is de
patiënt goed te begeleiden en zeggen dat er geen reden is om iets geks te gaan doen.
, Prematuur verlies
Leeftijd, doorbraakvolgorde en ruimte bepalen de gevolgen van prematuur verlies. Wat erg
belangrijk is, dat wanneer je melkmolaren extraheert moet je rekening houden met de
doorbraakposities van de 7’ens. Door mesiale migratie van de molaren (meer in bovenkaak
dan onderkaak) kan ruimte worden ingenomen van premolaar die nog moet doorbreken.
• P2 breekt eerder door dan M2
• M2 breekt eerder door dan P2
Je introduceert hiermee een impactie van de P2.
Stel: ondermolaar wordt geëxtraheerd. Dan hoop je dat de antagonist uitgroeit, omdat de
breedte van de 5 in de bovenkaak groter is dan die in de onderkaak (natuurlijke space-
maintainer). Maar vaker gebeurt dit niet. Je kunt de uitgroei dan simuleren door met
glasionomeercement een knobbel erop te plakken, waarmee je verhinderd dat de
ondermolaar naar voren komt. Dit is niet invasief, maar interceptief.
In de onderkaak is de kans dat de molaar uitgroeit kleiner, omdat die breder is dan de
bovenmolaar. Dus dan gaat de eerste bovenmolaar om de palatinale wortel draaien boven
en gaat die de ruimte innemen van de premolaar boven. Je bouwt dan de ondermolaar een
beetje op om mesiale migratie tegen te gaan.
Soms heb je impactie na prematuur verlies.
