Farmacotherapie Periode 2.2
Hoofdstuk 33: Misbruik en verslaving
Misbruik
Er is sprake van misbruik van medicatie in alle gevallen waarin medicijnen worden gebruikt
zonder medische aanleiding. Meestal zelfzorgmiddelen die zonder recept verkrijgbaar zijn,
maar ook voortdurend en onnodig gebruik van deze middelen kan gevaarlijk zijn.
Ondoordacht gebruiken van geneesmiddel voor een eerdere klacht of
receptgeneesmiddelen van anderen gebruiken is niet verstandig. Het informeren van de
patiënt over de toepassing van het middel is erg belangrijk.
Verslaving
Wanneer iemand voortdurend behoefte heeft om een middel in te nemen of te gebruiken.
Iemand die verslaafd is aan roken is minder ziek en vertoont ander gedrag dan iemand die
verslaafd is aan morfine of alcohol.
Kenmerken van verslaving: Gewoontevorming, een aangenomen gewoonte plezierig
gevonden wordt, is het wegvallen ervan onplezierig. De persoon is dan emotioneel
afhankelijk. Zonder het ontstaan van geestelijke afhankelijkheid is er geen verslaving
mogelijk.
Lichamelijke afhankelijkheid: Wanneer het lichaam ook reageert met onaangename
verschijnselen wanneer het middel niet meer genomen wordt, onthoudings- of
abstinentieverschijnselen. Onthoudingsverschijnselen zijn bekend van alcohol, heroïne en
de slaap- en kalmeringsmiddelen. Deze verschijnselen zijn onaangenaam en weerhouden
de verslaafde ervan om te stoppen met het verslavende middel.
Gewenning: iemand heeft steeds meer van een middel nodig om hetzelfde resultaat te
bereiken. Sommige kalmeringsmiddelen worden door patiënten gebruikt meer dan 200%
boven de gebruikelijke dosis.
Beïnvloeding van het psychisch en sociaal leven: het normale dagelijkse leven speelt een
ondergeschikte rol, alles draait om het verslavende middel. De resultaten van een
ontwenningskuur is afhankelijk van het middel, de persoon en in belangrijke mate van zijn
omgeving. Vaak blijven mensen levenslang naar het middel verlangen en er is een grote
wilskracht en steun van de omgeving nodig om niet weer in de oude gewoonte te vervallen.
33.2 Verslavingsproblematiek in de apotheek
Verslaafden in de apotheek zijn mensen die verslaafd zijn aan slaap- en
kalmeringsmiddelen, soms in combinatie met drugsgebruik. Soms komen er ook mensen die
onder begeleiding willen stoppen met het gebruik van drugs of alcohol.
Verslaving aan slaap- en kalmeringsmiddelen
Het is belangrijk om te signaleren wanneer een patiënt overmatig slaap- en
kalmeringsmedicatie gebruikt. Bij slaapmiddelen is er vaak sprake van emotionele
afhankelijkheid. Het placebo-effect bij slaapmiddelen is groot. Ook lichamelijke
afhankelijkheid komt veel voor bij slaapmiddelen. Dit blijkt uit het ontstaan van
onthoudingsverschijnselen bij het stoppen met het geneesmiddel. De klachten komen vaak
erger terug dan voorheen (rebound effect). Slaap- en kalmeringsmiddelen worden niet
vergoed om misbruik en verslaving te voorkomen.
Opioïden en heroïne
Hoofdstuk 33: Misbruik en verslaving
Misbruik
Er is sprake van misbruik van medicatie in alle gevallen waarin medicijnen worden gebruikt
zonder medische aanleiding. Meestal zelfzorgmiddelen die zonder recept verkrijgbaar zijn,
maar ook voortdurend en onnodig gebruik van deze middelen kan gevaarlijk zijn.
Ondoordacht gebruiken van geneesmiddel voor een eerdere klacht of
receptgeneesmiddelen van anderen gebruiken is niet verstandig. Het informeren van de
patiënt over de toepassing van het middel is erg belangrijk.
Verslaving
Wanneer iemand voortdurend behoefte heeft om een middel in te nemen of te gebruiken.
Iemand die verslaafd is aan roken is minder ziek en vertoont ander gedrag dan iemand die
verslaafd is aan morfine of alcohol.
Kenmerken van verslaving: Gewoontevorming, een aangenomen gewoonte plezierig
gevonden wordt, is het wegvallen ervan onplezierig. De persoon is dan emotioneel
afhankelijk. Zonder het ontstaan van geestelijke afhankelijkheid is er geen verslaving
mogelijk.
Lichamelijke afhankelijkheid: Wanneer het lichaam ook reageert met onaangename
verschijnselen wanneer het middel niet meer genomen wordt, onthoudings- of
abstinentieverschijnselen. Onthoudingsverschijnselen zijn bekend van alcohol, heroïne en
de slaap- en kalmeringsmiddelen. Deze verschijnselen zijn onaangenaam en weerhouden
de verslaafde ervan om te stoppen met het verslavende middel.
Gewenning: iemand heeft steeds meer van een middel nodig om hetzelfde resultaat te
bereiken. Sommige kalmeringsmiddelen worden door patiënten gebruikt meer dan 200%
boven de gebruikelijke dosis.
Beïnvloeding van het psychisch en sociaal leven: het normale dagelijkse leven speelt een
ondergeschikte rol, alles draait om het verslavende middel. De resultaten van een
ontwenningskuur is afhankelijk van het middel, de persoon en in belangrijke mate van zijn
omgeving. Vaak blijven mensen levenslang naar het middel verlangen en er is een grote
wilskracht en steun van de omgeving nodig om niet weer in de oude gewoonte te vervallen.
33.2 Verslavingsproblematiek in de apotheek
Verslaafden in de apotheek zijn mensen die verslaafd zijn aan slaap- en
kalmeringsmiddelen, soms in combinatie met drugsgebruik. Soms komen er ook mensen die
onder begeleiding willen stoppen met het gebruik van drugs of alcohol.
Verslaving aan slaap- en kalmeringsmiddelen
Het is belangrijk om te signaleren wanneer een patiënt overmatig slaap- en
kalmeringsmedicatie gebruikt. Bij slaapmiddelen is er vaak sprake van emotionele
afhankelijkheid. Het placebo-effect bij slaapmiddelen is groot. Ook lichamelijke
afhankelijkheid komt veel voor bij slaapmiddelen. Dit blijkt uit het ontstaan van
onthoudingsverschijnselen bij het stoppen met het geneesmiddel. De klachten komen vaak
erger terug dan voorheen (rebound effect). Slaap- en kalmeringsmiddelen worden niet
vergoed om misbruik en verslaving te voorkomen.
Opioïden en heroïne
