College 1: het medium
- Literatuur in de wereld 195-223
- W.
Het medium
Definitie volgens taalwetenschap (literatuurwetenschap niet mee eens):
1. Een kanaal is dat wat de overdracht van inhoud mogelijk maakt,
maar niet de inhoud zelf. (verschil media en medium)
2. Het medium is de drager die de boodschap bevat.
Definitie volgens literatuurwetenschap:
1. Het medium als de drager van een literaire uiting, op te vatten als
een sociale en culturele praktijk op zichzelf die de wereld om ons
heen mede produceert.
2. ‘Any extension of ourselves’, ruimere definitie. De mens is bepaald
door de media die hij/zij gebruikt, een biotechnisch wezen. Verband
tussen boodschap en media, invloed werkt beide kanten op.
Definitie volgens Gitelman:
- Sociaal gerealiseerde (media zijn nooit los te zien van gemeenschap
waarin ze worden gebruikt, ze moeten altijd geïnstitutionaliseerd
worden) structuren van communicatie, waar structuren zowel
technologische vorm en hun geassocieerde protocollen (impliciete
afspraken over hoe je media/medium interpreteert en hoe je met het
medium omgaat) bevat, en waar communicatie een sociale oefening
is, een geritualiseerd (men gaat vanwege die protocollen op een
bepaalde manier om met media, normen) colocatie van
verschillende mensen op dezelfde mentale map, met gedeelde
populaire ontologieën over representatie (hoe een groep bepaalde
media/medium interpreteert, verschil rood en wit hartje).
Mediastudies: een breed veld dat alle media betreft, tussen literatuur en
de wereld staat niet alleen het boek als object, maar ook andere media.
Mediatheorie (McLuhan):
Media gaan altijd over media en het medium is de boodschap. We zetten
media altijd tegen andere media af. Mediawisselingen hangen samen met
sociale en esthetische ontwikkelingen:
- Media is in wisselwerking met de mens ontstaan.
- We laten media altijd bemiddelen in onze relatie met de wereld, dat
beïnvloedt onze zintuigelijke ervaring en waarneming van die
wereld.
,Door technologie krijgen we een ander leven, het verandert onze:
- Schaal: hele wereld in je kamer.
- Patronen: zelfs aan te tonen in onze hersenen.
- Pace/tempo: modernisering, massamedia.
Gradatie van participatie verschilt per media, lokt bepaalde houding uit
omdat je kunt aanwijzen dat door verschillende media, verschillende
dingen gebeuren.
- Hot media: lage participatiegraad, geen actieve rol in interpretatie.
Radio.
- Cool media: hoge participatiegraad, actieve rol in interpretatie. Tv.
Verhouding media- en literatuurtechnologie (Van Dijk):
1. Theoretisch
Literatuur kan reflecteren op de aard en de gevolgen van nieuwe
technologie. Kan informatief en populariserend zijn, maar ook:
2. Kritisch:
De (extreme) consequenties van technologie verbeelden, nog voordat ze
werkelijkheid worden, thematisch. (dystopie)
3. Zelfreflexief:
Positie innemen over de (poëticale) rol van literatuur te midden van
andere media. (waarom verkiezen we foto > film)
4. Formeel:
Betekenis ontlenen aan de mediale aspecten van een literaire tekst. (Paul
van Ostaijen)
Vier tendensen te onderscheiden sinds de moderne periode, in de manier
waarop het discours van de technologie zich manifesteert in de
technologie (Van Dijk):
1. Het mechanische staat tegenover het levende, organische.
Literatuur uit het besef/vermoeden dat modernisering leidt tot de
mechanisering en bureaucratisering van de werkelijkheid.
2. Poging tot het opheffen van het dualisme natuur-techniek in
metaforen, de versmelting van natuur en techniek. De essentie van
dingen is niet langer verbonden aan het menselijke lichaam.
Posthumanisme.
3. Veranderende ruimte-tijdperceptie onder invloed van technologie.
Taal is een arbitraire en door mensenhanden geconstrueerde code.
Nostalgie.
, 4. Het mimetische. Relatie tussen kunst en werkelijkheid. Neiging om
de werkelijkheid te archiveren.
Men streeft nu naar het immaterieel maken van het medium. Het verschil
tussen nep en echt staat onder spanning.
Simulacra: schijnbeelden.
Remediatie: van oud medium naar nieuw medium. Adaptie van
bijvoorbeeld tekst naar film.
- Benjamin: door reproductie media gaat de ‘aura’ van het kunstwerk
verloren, maar het bereikt wel een nieuw en groter publiek.
Immediacy: onzichtbaarheid van het medium.
Hypermediacy: vermogen van medium om aandacht voor zichzelf te
vragen.
Materialiteit:
- New materialism: nieuwe aandacht voor objecten in literatuur, kunst
en theorie.
- Materialiteit: gaat om een proces. Gaat niet alleen om tastbare
dingen.
- Bibliografische/materiële code: het gedeelte van materialiteit dat je
niet anders kunt coderen.
Wanneer de materiële verschijningsvorm verandert, verschuift de
betekenis.
Andere vorm van vergelijkend onderzoek: intertekstueel.
1. Mediacombinatie
2. Mediatranspositie: het overzetten van media-inhoud van het ene
medium naar het andere.
3. Intermediale verwijzing: verwijzing in een medium naar een ander
medium.
W., T. Hiemstra
Definitie medium volgens literatuurwetenschap in w.:
1. Medium paperback als drager van verhaal.
2. ‘De pretsarcofaag’ als extensie van W., neemt ook alleen laptop en
telefoon mee naar Buenos Aires. Media als extensie.
Memes is W.: het medium is de boodschap
- Literatuur in de wereld 195-223
- W.
Het medium
Definitie volgens taalwetenschap (literatuurwetenschap niet mee eens):
1. Een kanaal is dat wat de overdracht van inhoud mogelijk maakt,
maar niet de inhoud zelf. (verschil media en medium)
2. Het medium is de drager die de boodschap bevat.
Definitie volgens literatuurwetenschap:
1. Het medium als de drager van een literaire uiting, op te vatten als
een sociale en culturele praktijk op zichzelf die de wereld om ons
heen mede produceert.
2. ‘Any extension of ourselves’, ruimere definitie. De mens is bepaald
door de media die hij/zij gebruikt, een biotechnisch wezen. Verband
tussen boodschap en media, invloed werkt beide kanten op.
Definitie volgens Gitelman:
- Sociaal gerealiseerde (media zijn nooit los te zien van gemeenschap
waarin ze worden gebruikt, ze moeten altijd geïnstitutionaliseerd
worden) structuren van communicatie, waar structuren zowel
technologische vorm en hun geassocieerde protocollen (impliciete
afspraken over hoe je media/medium interpreteert en hoe je met het
medium omgaat) bevat, en waar communicatie een sociale oefening
is, een geritualiseerd (men gaat vanwege die protocollen op een
bepaalde manier om met media, normen) colocatie van
verschillende mensen op dezelfde mentale map, met gedeelde
populaire ontologieën over representatie (hoe een groep bepaalde
media/medium interpreteert, verschil rood en wit hartje).
Mediastudies: een breed veld dat alle media betreft, tussen literatuur en
de wereld staat niet alleen het boek als object, maar ook andere media.
Mediatheorie (McLuhan):
Media gaan altijd over media en het medium is de boodschap. We zetten
media altijd tegen andere media af. Mediawisselingen hangen samen met
sociale en esthetische ontwikkelingen:
- Media is in wisselwerking met de mens ontstaan.
- We laten media altijd bemiddelen in onze relatie met de wereld, dat
beïnvloedt onze zintuigelijke ervaring en waarneming van die
wereld.
,Door technologie krijgen we een ander leven, het verandert onze:
- Schaal: hele wereld in je kamer.
- Patronen: zelfs aan te tonen in onze hersenen.
- Pace/tempo: modernisering, massamedia.
Gradatie van participatie verschilt per media, lokt bepaalde houding uit
omdat je kunt aanwijzen dat door verschillende media, verschillende
dingen gebeuren.
- Hot media: lage participatiegraad, geen actieve rol in interpretatie.
Radio.
- Cool media: hoge participatiegraad, actieve rol in interpretatie. Tv.
Verhouding media- en literatuurtechnologie (Van Dijk):
1. Theoretisch
Literatuur kan reflecteren op de aard en de gevolgen van nieuwe
technologie. Kan informatief en populariserend zijn, maar ook:
2. Kritisch:
De (extreme) consequenties van technologie verbeelden, nog voordat ze
werkelijkheid worden, thematisch. (dystopie)
3. Zelfreflexief:
Positie innemen over de (poëticale) rol van literatuur te midden van
andere media. (waarom verkiezen we foto > film)
4. Formeel:
Betekenis ontlenen aan de mediale aspecten van een literaire tekst. (Paul
van Ostaijen)
Vier tendensen te onderscheiden sinds de moderne periode, in de manier
waarop het discours van de technologie zich manifesteert in de
technologie (Van Dijk):
1. Het mechanische staat tegenover het levende, organische.
Literatuur uit het besef/vermoeden dat modernisering leidt tot de
mechanisering en bureaucratisering van de werkelijkheid.
2. Poging tot het opheffen van het dualisme natuur-techniek in
metaforen, de versmelting van natuur en techniek. De essentie van
dingen is niet langer verbonden aan het menselijke lichaam.
Posthumanisme.
3. Veranderende ruimte-tijdperceptie onder invloed van technologie.
Taal is een arbitraire en door mensenhanden geconstrueerde code.
Nostalgie.
, 4. Het mimetische. Relatie tussen kunst en werkelijkheid. Neiging om
de werkelijkheid te archiveren.
Men streeft nu naar het immaterieel maken van het medium. Het verschil
tussen nep en echt staat onder spanning.
Simulacra: schijnbeelden.
Remediatie: van oud medium naar nieuw medium. Adaptie van
bijvoorbeeld tekst naar film.
- Benjamin: door reproductie media gaat de ‘aura’ van het kunstwerk
verloren, maar het bereikt wel een nieuw en groter publiek.
Immediacy: onzichtbaarheid van het medium.
Hypermediacy: vermogen van medium om aandacht voor zichzelf te
vragen.
Materialiteit:
- New materialism: nieuwe aandacht voor objecten in literatuur, kunst
en theorie.
- Materialiteit: gaat om een proces. Gaat niet alleen om tastbare
dingen.
- Bibliografische/materiële code: het gedeelte van materialiteit dat je
niet anders kunt coderen.
Wanneer de materiële verschijningsvorm verandert, verschuift de
betekenis.
Andere vorm van vergelijkend onderzoek: intertekstueel.
1. Mediacombinatie
2. Mediatranspositie: het overzetten van media-inhoud van het ene
medium naar het andere.
3. Intermediale verwijzing: verwijzing in een medium naar een ander
medium.
W., T. Hiemstra
Definitie medium volgens literatuurwetenschap in w.:
1. Medium paperback als drager van verhaal.
2. ‘De pretsarcofaag’ als extensie van W., neemt ook alleen laptop en
telefoon mee naar Buenos Aires. Media als extensie.
Memes is W.: het medium is de boodschap
