Samenvatting I-INT7 Bewegingsonderwijs
Bewegingsonderwijs met kleuters
Hoofdstuk 1
4 ontwikkelingsdomeinen:
- Lichamelijke ontwikkeling
- Cognitieve ontwikkeling
- Emotionele ontwikkeling
- Sociale ontwikkeling
De ontwikkelingsdomeinen hangen nauw samen.
Goed bewegingsonderwijs voor kleuters omvat meer dan alleen aandacht voor het motorische en
fysieke aspect van de ontwikkeling.
Problemen en eventuele achterstanden in de motorische ontwikkeling kunnen leiden tot een visuele
cirkel van inactiviteit. Dit kan door verwevenheid met de verschillende domeinen negatieve gevolgen
hebben voor het sociale en psychologische functioneren van het kind. Een achterstand kan leiden tot
een negatieve zelfwaardering, minder competentiegevoelens. Een achterstand in bewegen ontstaat
door onvoldoende exploratie en verkennende activiteiten. Een probleem op het ene vlak heeft effect
op het hele kind, aangezien de verschillende domeinen met elkaar verweven zijn.
Het kennen van het eigen lichaam is een voorwaarde voor het ontwikkelen van ruimtelijke oriëntatie.
Kinetische ervaring een lichaamsdeel dat je kunt bewegen krijg teen bepaalde zintuiglijke
betekenis. Het voelen van een beweging.
Door deze bewegingservaring ontwikkelt het kind een idee van hoe het lichaam in elkaar zit.
Lichaamsschema Wat zit er in mijn lichaam en wat kan ik er mee. Het kind krijgt besef wat hij met
zijn lichaam kan.
Het besef van eigen lichaam en mogelijkheden ervan is cruciaal voor de ontwikkeling van ruimtelijke
oriëntatie. Het oriënteren in de ruimte is van groot belang voor de basisvaardigheden lezen, schrijven
en rekenen. Ook voor het leren van oplossen van problemen door de ruimte te doorzien en te
begrijpen en vervolgens zelf een oplossing te bedenken.
Wanneer de ruimtelijke oriëntatie van een kind achterblijft, ontstaan er serieuze cognitieve
problemen. Zo kan een kind geheugenproblemen hebben, moeite om verbanden te zien, een gevoel
voor begrippen als heden en verleden missen en de volgorde van gebeurtenissen is lastig.
Kinderen wiens ruimtelijk inzicht niet goed ontwikkelt is heeft vaak moeite met rekenen en exacte
vakken.
Voor kleuters is herhaling en herkenning fijn.
Binnen het bewegingsonderwijs ontstaat een leeromgeving waar kleuters met de leerkracht vorm
geven aan de les, de inhoud en de individuele doelen. Binnen het gekozen arrangement stelt de
leerkracht grenzen en afspraken en is er voor ieder kind ruimte om binnen de zone van naaste
ontwikkeling met hulp op zoek te gaan naar eigen mogelijkheden, kwaliteiten en voorkeuren.
Kinderen leren op eigen niveau, naar eigen interesse en initiatief en eigen tempo.
De basisbehoefte van een kleuter is te kunnen verkennen en spelen in de zone van naaste
ontwikkeling.
Kleuters leren voornamelijk incidenteel, toevallig en niet doelbewust.
, Er is in de jaren veel verandert aan het bewegingsonderwijs. Broeke, Faber en Crum hebben een
positieve bijdrage geleverd aan bewegingsonderwijs in Nederland. Zij stelden aspecten aan de orde
die daarvoor onderbelicht bleven:
- Interactie tussen leerkracht en leerling
- Een meer kritische benadering binnen het onderwijs van de sport
Regels werden vanaf nu meer aangepast aan de situatie
- De toename van de aandacht voor leren over bewegen
Kinderen dienen meer verstand te hebben over de bewegingscultuur
- De verbreding van het aanbod
Functies van bewegen in de vakdidactiek:
- Exploratieve functie kinderen verkennen de wereld om hen heen bewegend
- Communicatieve functie kinderen tijdens het bewegen en het bewegingsspel allerlei
sociale rollen oefenen
Het doel van bewegingsonderwijs is de leerlingen breed te introduceren in de bewegingscultuur.
Waarbij ook ingezet wordt op een aansturing naar een langdurig actieve leefstijl.
Bewegingsactiviteiten zorgen ervoor dat er verschillende ontwikkelingskansen mogelijk worden
gemaakt voor de kleuter. Er zijn vier doelstellingen om dit te realiseren, ook wel de BIG IDEAS:
- Vergroten bewegingsbekwaamheid
- Ontwikkelen of behouden van positieve bewegingsattitude
Om kinderen met plezier te laten bewegen is een breed en gevarieerd bewegingsaanbod
waarin de kinderen worden uitgedaagd om te leren een voorwaarde.
- Zich competent voelen in bewegingssituaties
- Ontmoeten van en omgaan met andere kinderen in bewegingssituaties
De norm vanuit de KVLO (Koninklijke Vereniging voor Leraren Lichamelijke Opvoeding) ligt op 9
beweegmomenten per week.
Compensatie of competentie
Compensatiefunctie hierbij passen doelstellingen als plezier, geestelijke ontspanning en intensieve
fysieke spanning
Competentiefunctie motorische competentie geeft zelfvertrouwen en is een goede aansporing tot
verdere exploratie en zelfinitiatief, terwijl vreugdebeleving groot is.
Het gaat om het competent maken van kleuters. Het competente zorgt niet alleen voor meer plezier,
maar ook zelfvertrouwen, zelfwaardering.
Beweging als doel of middel
Doel het idee dat bewegen een belangrijke bestaanswijze heeft en dat het daarom van belang is
om bewegingsonderwijs te geven.
Middel bewegingsonderwijs wordt gezien om kinderen voor te bereiden op deelname aan de
huidige en toekomstige buitenschoolse situaties. Hierbij zijn doelen: kennismaking, sportstimulering
en plezier.
Bewegen wordt ingezet om een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling binnen de
ontwikkelingsdomeinen. Op twee manieren:
- Vakimmanente wijze kennis en vaardigheden op te doen tijdens de
bewegingsonderwijslessen om deze te gebruiken in buitenschoolse activiteiten. Wat je leert
binnen het bewegen is niet te leren bij andere vakken.
- Vakoverstijgend bewegingsonderwijs levert een bijdrage aan algemene
onderwijsdoelstellingen, die ook door andere vakken te realiseren zijn.
Bewegingsonderwijs met kleuters
Hoofdstuk 1
4 ontwikkelingsdomeinen:
- Lichamelijke ontwikkeling
- Cognitieve ontwikkeling
- Emotionele ontwikkeling
- Sociale ontwikkeling
De ontwikkelingsdomeinen hangen nauw samen.
Goed bewegingsonderwijs voor kleuters omvat meer dan alleen aandacht voor het motorische en
fysieke aspect van de ontwikkeling.
Problemen en eventuele achterstanden in de motorische ontwikkeling kunnen leiden tot een visuele
cirkel van inactiviteit. Dit kan door verwevenheid met de verschillende domeinen negatieve gevolgen
hebben voor het sociale en psychologische functioneren van het kind. Een achterstand kan leiden tot
een negatieve zelfwaardering, minder competentiegevoelens. Een achterstand in bewegen ontstaat
door onvoldoende exploratie en verkennende activiteiten. Een probleem op het ene vlak heeft effect
op het hele kind, aangezien de verschillende domeinen met elkaar verweven zijn.
Het kennen van het eigen lichaam is een voorwaarde voor het ontwikkelen van ruimtelijke oriëntatie.
Kinetische ervaring een lichaamsdeel dat je kunt bewegen krijg teen bepaalde zintuiglijke
betekenis. Het voelen van een beweging.
Door deze bewegingservaring ontwikkelt het kind een idee van hoe het lichaam in elkaar zit.
Lichaamsschema Wat zit er in mijn lichaam en wat kan ik er mee. Het kind krijgt besef wat hij met
zijn lichaam kan.
Het besef van eigen lichaam en mogelijkheden ervan is cruciaal voor de ontwikkeling van ruimtelijke
oriëntatie. Het oriënteren in de ruimte is van groot belang voor de basisvaardigheden lezen, schrijven
en rekenen. Ook voor het leren van oplossen van problemen door de ruimte te doorzien en te
begrijpen en vervolgens zelf een oplossing te bedenken.
Wanneer de ruimtelijke oriëntatie van een kind achterblijft, ontstaan er serieuze cognitieve
problemen. Zo kan een kind geheugenproblemen hebben, moeite om verbanden te zien, een gevoel
voor begrippen als heden en verleden missen en de volgorde van gebeurtenissen is lastig.
Kinderen wiens ruimtelijk inzicht niet goed ontwikkelt is heeft vaak moeite met rekenen en exacte
vakken.
Voor kleuters is herhaling en herkenning fijn.
Binnen het bewegingsonderwijs ontstaat een leeromgeving waar kleuters met de leerkracht vorm
geven aan de les, de inhoud en de individuele doelen. Binnen het gekozen arrangement stelt de
leerkracht grenzen en afspraken en is er voor ieder kind ruimte om binnen de zone van naaste
ontwikkeling met hulp op zoek te gaan naar eigen mogelijkheden, kwaliteiten en voorkeuren.
Kinderen leren op eigen niveau, naar eigen interesse en initiatief en eigen tempo.
De basisbehoefte van een kleuter is te kunnen verkennen en spelen in de zone van naaste
ontwikkeling.
Kleuters leren voornamelijk incidenteel, toevallig en niet doelbewust.
, Er is in de jaren veel verandert aan het bewegingsonderwijs. Broeke, Faber en Crum hebben een
positieve bijdrage geleverd aan bewegingsonderwijs in Nederland. Zij stelden aspecten aan de orde
die daarvoor onderbelicht bleven:
- Interactie tussen leerkracht en leerling
- Een meer kritische benadering binnen het onderwijs van de sport
Regels werden vanaf nu meer aangepast aan de situatie
- De toename van de aandacht voor leren over bewegen
Kinderen dienen meer verstand te hebben over de bewegingscultuur
- De verbreding van het aanbod
Functies van bewegen in de vakdidactiek:
- Exploratieve functie kinderen verkennen de wereld om hen heen bewegend
- Communicatieve functie kinderen tijdens het bewegen en het bewegingsspel allerlei
sociale rollen oefenen
Het doel van bewegingsonderwijs is de leerlingen breed te introduceren in de bewegingscultuur.
Waarbij ook ingezet wordt op een aansturing naar een langdurig actieve leefstijl.
Bewegingsactiviteiten zorgen ervoor dat er verschillende ontwikkelingskansen mogelijk worden
gemaakt voor de kleuter. Er zijn vier doelstellingen om dit te realiseren, ook wel de BIG IDEAS:
- Vergroten bewegingsbekwaamheid
- Ontwikkelen of behouden van positieve bewegingsattitude
Om kinderen met plezier te laten bewegen is een breed en gevarieerd bewegingsaanbod
waarin de kinderen worden uitgedaagd om te leren een voorwaarde.
- Zich competent voelen in bewegingssituaties
- Ontmoeten van en omgaan met andere kinderen in bewegingssituaties
De norm vanuit de KVLO (Koninklijke Vereniging voor Leraren Lichamelijke Opvoeding) ligt op 9
beweegmomenten per week.
Compensatie of competentie
Compensatiefunctie hierbij passen doelstellingen als plezier, geestelijke ontspanning en intensieve
fysieke spanning
Competentiefunctie motorische competentie geeft zelfvertrouwen en is een goede aansporing tot
verdere exploratie en zelfinitiatief, terwijl vreugdebeleving groot is.
Het gaat om het competent maken van kleuters. Het competente zorgt niet alleen voor meer plezier,
maar ook zelfvertrouwen, zelfwaardering.
Beweging als doel of middel
Doel het idee dat bewegen een belangrijke bestaanswijze heeft en dat het daarom van belang is
om bewegingsonderwijs te geven.
Middel bewegingsonderwijs wordt gezien om kinderen voor te bereiden op deelname aan de
huidige en toekomstige buitenschoolse situaties. Hierbij zijn doelen: kennismaking, sportstimulering
en plezier.
Bewegen wordt ingezet om een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling binnen de
ontwikkelingsdomeinen. Op twee manieren:
- Vakimmanente wijze kennis en vaardigheden op te doen tijdens de
bewegingsonderwijslessen om deze te gebruiken in buitenschoolse activiteiten. Wat je leert
binnen het bewegen is niet te leren bij andere vakken.
- Vakoverstijgend bewegingsonderwijs levert een bijdrage aan algemene
onderwijsdoelstellingen, die ook door andere vakken te realiseren zijn.
