Titel
Op Hoop van Zegen; spel van de zee in vier bedrijven
1e dr.
Amsterdam: Van Looy, 1901
78 bladzijden, vier genummerde bedrijven
Herman Heijermans (1864-1924)
Herman Heijermans, geboren in Amsterdam begon zijn litteraire
loopbaan als toneelcriticus van De Telegraaf, later deed hij dit werk
voor het Algemeen Dagblad. Hij schreef veel humoristisch-
realistische schetsen, de zogenaamde Falklandjes. Hij werd ook
bekend met sociale en realistische toneelstukken en romans. Hij
schreef vaak sociaal realistische stukken, waarin hij pleit voor de
sociaal zwakkeren. Hij typeert ze vaak op een humoristische, maar
soms ook tragische wijze. In 1900 schreef hij het beroemde
toneelstuk Op Hoop van zegen, waarover dit verslag gaat en later
nog meer bekende stukken zoals Ora et Labora, Schakels,
Allerzielen, De opgaande zon, Glück auf, Eva Bonheur en De Wijze
kater. Ook schreef hij enkele naturalistische romans, zoals Trinette
en Diamantstad. Heijermans was een socialist, hij was lid van de
SDAP en richtte het sociale tijdschrift De jonge Gids op. Hij stelde
zijn werken in dienst van het socialisme. Als je naar zijn werk kijkt
zie je dan ook dat er vaak veel socialistische elementen te vinden
zijn. In dit stuk protesteert hij duidelijk tegen de macht van de
'kapitalist', de reder die de vissers in zijn macht heeft. Hij laat
duidelijk merken dat hij het er niet mee eens is dat het er zo aan toe
gaat. Dit is natuurlijk niet iets wat alleen een socialist kan vinden,
maar het is wel een socialistische gedachte, iedereen moet
evenveel rechten en macht hebben.
Genre
, Dit stuk valt onder het genre dramatiek, het is immers een
toneelstuk. Het is een sociaal realistisch tendensstuk. Het is een
tendensstuk omdat de slechte toestand van de vissers duidelijk te
zien is. Ik noem het stuk sociaal, omdat in dit stuk de misstanden in
de Nederlandse visserij aan de kaak gesteld worden. Heijermans
laat goed zien hoe moeilijk en hard het leven van de vissers en hun
families is. Realistisch is het uiteraard omdat het zo zou kunnen
gebeuren. Ook omdat de situatie niet fictioneel is, maar gebaseerd
is op het vissersleven van die tijd.
Titel
"Op Hoop van Zegen" is de naam van het schip dat uitvaart en
vergaat. De naam verwijst naar het risico dat de matrozen lopen,
elke keer dat ze uitvaren. De titel is ook sarcastisch te interpreteren.
Er is namelijk slechts zegen voor de reder. Die heeft het schip
namelijk laten verzekeren en ontvangt een som van 1400 gulden,
wanneer het schip vergaat. Voor de families is er eigenlijk helemaal
geen hoop en/of zegen. De ondertitel, "een spel van de zee in vier
bedrijven", lijkt (onbedoeld?) te slaan op het leven van de vissers
dat volledig wordt bepaald door de zee. Hun leven is een deel van
'het spel van de zee'. Deze ondertitel kan echter ook gewoon een
beschrijving zijn van het stuk.
Gebeurtenissen
Het eerste bedrijf speelt zich af in het huisje van Kniertje. Reder Bos
wil dat Barend zich aanmonstert op de "Op Hoop van Zegen", maar
Barend is bang. Clémentine weet dat de "Hoop" rot is. Geert keert
terug uit de gevangenis. Het schip 'Anna' komt terug met een dode,
de man van Truus.
Het tweede bedrijf speelt zich ook af in Kniertjes huis. Het is
Kniertjes verjaardag. De dag dat de "Hoop" vertrekt. Geert ruziet
met Bos. Hierdoor mag Kniertje niet meer bij Bos komen
schoonmaken. Barend heeft gehoord dat het schip rot is en gaat
Op Hoop van Zegen; spel van de zee in vier bedrijven
1e dr.
Amsterdam: Van Looy, 1901
78 bladzijden, vier genummerde bedrijven
Herman Heijermans (1864-1924)
Herman Heijermans, geboren in Amsterdam begon zijn litteraire
loopbaan als toneelcriticus van De Telegraaf, later deed hij dit werk
voor het Algemeen Dagblad. Hij schreef veel humoristisch-
realistische schetsen, de zogenaamde Falklandjes. Hij werd ook
bekend met sociale en realistische toneelstukken en romans. Hij
schreef vaak sociaal realistische stukken, waarin hij pleit voor de
sociaal zwakkeren. Hij typeert ze vaak op een humoristische, maar
soms ook tragische wijze. In 1900 schreef hij het beroemde
toneelstuk Op Hoop van zegen, waarover dit verslag gaat en later
nog meer bekende stukken zoals Ora et Labora, Schakels,
Allerzielen, De opgaande zon, Glück auf, Eva Bonheur en De Wijze
kater. Ook schreef hij enkele naturalistische romans, zoals Trinette
en Diamantstad. Heijermans was een socialist, hij was lid van de
SDAP en richtte het sociale tijdschrift De jonge Gids op. Hij stelde
zijn werken in dienst van het socialisme. Als je naar zijn werk kijkt
zie je dan ook dat er vaak veel socialistische elementen te vinden
zijn. In dit stuk protesteert hij duidelijk tegen de macht van de
'kapitalist', de reder die de vissers in zijn macht heeft. Hij laat
duidelijk merken dat hij het er niet mee eens is dat het er zo aan toe
gaat. Dit is natuurlijk niet iets wat alleen een socialist kan vinden,
maar het is wel een socialistische gedachte, iedereen moet
evenveel rechten en macht hebben.
Genre
, Dit stuk valt onder het genre dramatiek, het is immers een
toneelstuk. Het is een sociaal realistisch tendensstuk. Het is een
tendensstuk omdat de slechte toestand van de vissers duidelijk te
zien is. Ik noem het stuk sociaal, omdat in dit stuk de misstanden in
de Nederlandse visserij aan de kaak gesteld worden. Heijermans
laat goed zien hoe moeilijk en hard het leven van de vissers en hun
families is. Realistisch is het uiteraard omdat het zo zou kunnen
gebeuren. Ook omdat de situatie niet fictioneel is, maar gebaseerd
is op het vissersleven van die tijd.
Titel
"Op Hoop van Zegen" is de naam van het schip dat uitvaart en
vergaat. De naam verwijst naar het risico dat de matrozen lopen,
elke keer dat ze uitvaren. De titel is ook sarcastisch te interpreteren.
Er is namelijk slechts zegen voor de reder. Die heeft het schip
namelijk laten verzekeren en ontvangt een som van 1400 gulden,
wanneer het schip vergaat. Voor de families is er eigenlijk helemaal
geen hoop en/of zegen. De ondertitel, "een spel van de zee in vier
bedrijven", lijkt (onbedoeld?) te slaan op het leven van de vissers
dat volledig wordt bepaald door de zee. Hun leven is een deel van
'het spel van de zee'. Deze ondertitel kan echter ook gewoon een
beschrijving zijn van het stuk.
Gebeurtenissen
Het eerste bedrijf speelt zich af in het huisje van Kniertje. Reder Bos
wil dat Barend zich aanmonstert op de "Op Hoop van Zegen", maar
Barend is bang. Clémentine weet dat de "Hoop" rot is. Geert keert
terug uit de gevangenis. Het schip 'Anna' komt terug met een dode,
de man van Truus.
Het tweede bedrijf speelt zich ook af in Kniertjes huis. Het is
Kniertjes verjaardag. De dag dat de "Hoop" vertrekt. Geert ruziet
met Bos. Hierdoor mag Kniertje niet meer bij Bos komen
schoonmaken. Barend heeft gehoord dat het schip rot is en gaat
