[2026]
Termenlijst responsie tentamen
Locomotie
Elise van Gool | Diergeneeskunde UU | Jaar 3, sem. 1
Pagina 1 van 75
, [2026]
Inhoud
1 practicum proximale voorpoot ..........................................................................................4
1.1 algemeen ................................................................................................................4
1.2 benige delen ............................................................................................................5
1.3 spieren voorpoot .................................................................................................... 10
1.4 vascularisatie ........................................................................................................ 14
1.5 innervatie .............................................................................................................. 15
2 practicum distale voorpoot ............................................................................................. 17
2.1 benige delen .......................................................................................................... 17
2.2 vogel specifieke structuren .................................................................................... 20
2.3 spieren .................................................................................................................. 22
2.4 innervatie .............................................................................................................. 25
2.5 venen .................................................................................................................... 27
2.6 sesamschede en pezen .......................................................................................... 28
3 practicum proximale achterpoot ..................................................................................... 30
3.1 benige delen .......................................................................................................... 30
3.2 ligamenten ............................................................................................................ 32
3.3 Spieren .................................................................................................................. 32
3.4 vascularisatie ........................................................................................................ 37
3.5 innervatie .............................................................................................................. 38
4 practicum distale achterpoot ......................................................................................... 40
4.1 benige delen .......................................................................................................... 40
4.2 ligamenten, bursa en pezen ................................................................................... 43
4.3 spieren .................................................................................................................. 45
4.4 Innervatie .............................................................................................................. 48
4.5 vascularisatie ........................................................................................................ 49
5 practicum rug................................................................................................................. 51
5.1 spieren .................................................................................................................. 51
5.2 schedel ................................................................................................................. 53
5.3 wervelkolom .......................................................................................................... 54
5.4 been paard ............................................................................................................ 59
6 kennisclips paard ........................................................................................................... 65
6.1 passief sta-apparaat voorbeen: .............................................................................. 65
6.2 passief sta-apparaat achterbeen ............................................................................ 66
6.3 kennisclip buikwand .............................................................................................. 68
Pagina 2 van 75
, [2026]
6.4 kennisclip openingen buikwand.............................................................................. 68
7 extra overzichtstabellen ................................................................................................. 69
7.1 zenuwen voorpoot ................................................................................................. 69
7.2 zenuwen achterpoot .............................................................................................. 70
7.3 agonisten en antagonisten ..................................................................................... 71
7.3.1 Schouder en heup .............................................................................................. 71
7.3.2 Elleboog en knie ................................................................................................. 72
7.3.3 Carpus en tarsus ................................................................................................ 72
7.3.4 Digiti .................................................................................................................. 72
7.4 origo ...................................................................................................................... 73
7.5 insertio .................................................................................................................. 74
7.5.1 Olecranon.......................................................................................................... 74
7.5.2 Calcaneus ......................................................................................................... 74
7.5.3 Teenkootjes ....................................................................................................... 74
Pagina 3 van 75
, [2026]
1 PRACTICUM PROXIMALE VOORPOOT
1.1 ALGEMEEN
Fascia Sterke bindweefselplaat over de thorax- en lendestreek; hij verbindt
thoracolumbalis wervelkolom met ribben en bekken.
m. latissimus dorsi, m. obliquus internus abdominis en m. trasversus
abdominis hechten erop aan
functie: stabilisatie wervelkolom
bij het paard zeer goed ontwikkeld, bij hond en kat minder.
Synsarcosis Spierverbinding (geen gewricht) tussen romp en voorpoot; scapula hangt via
spieren aan borstwand.
De voorpoot van de hond, kat, paard en rund is niet rechtstreeks met een gewricht
aan het skelet van de romp verbonden. In plaats daarvan wordt de voorpoot aan de
romp opgehangen door middel van spieren en fascia, een zogenaamde synsarcose
(m. serratus ventralis, m. trapezius, m. rhomboideus, m. pectoralis superficialis en
profundus, m. latissimus dorsi).
Protractie Het naar voren bewegen van een ledemaat of een deel ervan (in de richting van de kop). Voorbeeld: Tijdens
het lopen wordt de voorpoot van een hond naar voren bewogen (protractie) voordat deze weer op de grond
wordt geplaatst.
Retractie Het naar achteren bewegen van een ledemaat of een deel ervan (in de richting van de staart). Voorbeeld:
Nadat een paard zijn voorpoot op de grond heeft gezet, wordt de poot naar achteren getrokken (retractie)
tijdens de voortbeweging
Flexie Het buigen van een gewricht, waarbij de hoek tussen twee botdelen kleiner wordt
Extensie Het strekken van een gewricht, waarbij de hoek tussen twee botdelen groter wordt.
Abductie Het zijwaarts bewegen (naar lateraal) van een ledemaat weg van de mediaanlijn.
Adductie Het is bewegen van een lichaamsdeel naar de mediaanlijn van het lichaam toe (ezelsbruggetje: adrenal)
Rotatie Het draaien van een lichaamsdeel om zijn lengteas.
Supinatie Het palmaire oppervlak van de hand draait naar boven (ezelsbruggetje: soepkom)
Pronatie Het palmaire oppervlak van de hand draait naar beneden
Pagina 4 van 75
, [2026]
1.2 BENIGE DELEN
Scapula Schouderblad; plat bot dat de
schouder vormt, ligt tegen de
borstwand en wordt verbonden
middels de synsarcosis.
Spina scapulae (2) Benige kam op de laterale zijde van de
scapula; scheidt fossa supra- en
infraspinata.
Acromion Uiteinde van de spina scapulae;
schouderpunt is de aanhechting voor:
- M. deltoideus
o Pars acromialis
(acromion →
humerus)
o Pars scapularis (spina
scapulae → humerus)
- M. omotrasversus (atlas →
acromion)
Het paard heeft geen acromion > de
deltoideus en omotransversus hechten
aan de spina scapulae.
tuberculum een benige verhevenheid op de
supraglenoidale scapula, gelegen boven het
schoudergewricht.
Origo van de m. biceps brachii (passief
sta apparaat paard!)
Pagina 5 van 75
, [2026]
processus Een benig uitsteeksel van de scapula,
suprahamatus gelegen dorsaal op het acromion, en is
specifiek aanwezig bij de kat.
cartilago De cartilago scapulae is een plaat van
scapulae hyalien kraakbeen die zich bevindt aan
de dorsale rand van de scapula.
Vergroot het aanhechtingsoppervlak
voor spieren (m. trapezius, m.
rhomboideus – synsarcosis!)
Aanwezig bij paard en rund
Facies serrata Een ruw, getand (serratus =
zaagvormig) oppervlak aan de mediale
zijde van de scapula.
Aanhechtingsvlak van de m. serratus
ventralis
Clavicula Sleutelbeen;
Bij mens goed ontwikkeld, bij de
meeste zoogdieren niet aanwezig, bij
de kat rudimentair. Deze kan bij de kat
verbenen en röntgenologisch zichtbaar
worden.
Bij vogel onderdeel van furcula
(vergroeide clavicula).
Pagina 6 van 75
, [2026]
Schoudergewricht Kogelgewricht – functioneel sterk
beperkt door spieren en pezen >
(articulatio humeri) voornamelijk flexie (humerus naar
voren) en extensie (humerus naar
achter)
Tussen scapula (cavitas glenoidale) en
humerus (caput humeri)
Humerus Opperarmbeen;
Maakt een gewricht met de scapula =
articulatio humeri = schoudergewricht
En met de onderarm, bestaande uit
radius en ulna = articulatio cubiti =
elleboog
Caput humeri Proximaal, de gewrichtskop van de
humerus.
Articuleert met de cavitas glenoidalis
van de scapula → vormt de articulatio
humeri (schoudergewricht).
Pagina 7 van 75
Termenlijst responsie tentamen
Locomotie
Elise van Gool | Diergeneeskunde UU | Jaar 3, sem. 1
Pagina 1 van 75
, [2026]
Inhoud
1 practicum proximale voorpoot ..........................................................................................4
1.1 algemeen ................................................................................................................4
1.2 benige delen ............................................................................................................5
1.3 spieren voorpoot .................................................................................................... 10
1.4 vascularisatie ........................................................................................................ 14
1.5 innervatie .............................................................................................................. 15
2 practicum distale voorpoot ............................................................................................. 17
2.1 benige delen .......................................................................................................... 17
2.2 vogel specifieke structuren .................................................................................... 20
2.3 spieren .................................................................................................................. 22
2.4 innervatie .............................................................................................................. 25
2.5 venen .................................................................................................................... 27
2.6 sesamschede en pezen .......................................................................................... 28
3 practicum proximale achterpoot ..................................................................................... 30
3.1 benige delen .......................................................................................................... 30
3.2 ligamenten ............................................................................................................ 32
3.3 Spieren .................................................................................................................. 32
3.4 vascularisatie ........................................................................................................ 37
3.5 innervatie .............................................................................................................. 38
4 practicum distale achterpoot ......................................................................................... 40
4.1 benige delen .......................................................................................................... 40
4.2 ligamenten, bursa en pezen ................................................................................... 43
4.3 spieren .................................................................................................................. 45
4.4 Innervatie .............................................................................................................. 48
4.5 vascularisatie ........................................................................................................ 49
5 practicum rug................................................................................................................. 51
5.1 spieren .................................................................................................................. 51
5.2 schedel ................................................................................................................. 53
5.3 wervelkolom .......................................................................................................... 54
5.4 been paard ............................................................................................................ 59
6 kennisclips paard ........................................................................................................... 65
6.1 passief sta-apparaat voorbeen: .............................................................................. 65
6.2 passief sta-apparaat achterbeen ............................................................................ 66
6.3 kennisclip buikwand .............................................................................................. 68
Pagina 2 van 75
, [2026]
6.4 kennisclip openingen buikwand.............................................................................. 68
7 extra overzichtstabellen ................................................................................................. 69
7.1 zenuwen voorpoot ................................................................................................. 69
7.2 zenuwen achterpoot .............................................................................................. 70
7.3 agonisten en antagonisten ..................................................................................... 71
7.3.1 Schouder en heup .............................................................................................. 71
7.3.2 Elleboog en knie ................................................................................................. 72
7.3.3 Carpus en tarsus ................................................................................................ 72
7.3.4 Digiti .................................................................................................................. 72
7.4 origo ...................................................................................................................... 73
7.5 insertio .................................................................................................................. 74
7.5.1 Olecranon.......................................................................................................... 74
7.5.2 Calcaneus ......................................................................................................... 74
7.5.3 Teenkootjes ....................................................................................................... 74
Pagina 3 van 75
, [2026]
1 PRACTICUM PROXIMALE VOORPOOT
1.1 ALGEMEEN
Fascia Sterke bindweefselplaat over de thorax- en lendestreek; hij verbindt
thoracolumbalis wervelkolom met ribben en bekken.
m. latissimus dorsi, m. obliquus internus abdominis en m. trasversus
abdominis hechten erop aan
functie: stabilisatie wervelkolom
bij het paard zeer goed ontwikkeld, bij hond en kat minder.
Synsarcosis Spierverbinding (geen gewricht) tussen romp en voorpoot; scapula hangt via
spieren aan borstwand.
De voorpoot van de hond, kat, paard en rund is niet rechtstreeks met een gewricht
aan het skelet van de romp verbonden. In plaats daarvan wordt de voorpoot aan de
romp opgehangen door middel van spieren en fascia, een zogenaamde synsarcose
(m. serratus ventralis, m. trapezius, m. rhomboideus, m. pectoralis superficialis en
profundus, m. latissimus dorsi).
Protractie Het naar voren bewegen van een ledemaat of een deel ervan (in de richting van de kop). Voorbeeld: Tijdens
het lopen wordt de voorpoot van een hond naar voren bewogen (protractie) voordat deze weer op de grond
wordt geplaatst.
Retractie Het naar achteren bewegen van een ledemaat of een deel ervan (in de richting van de staart). Voorbeeld:
Nadat een paard zijn voorpoot op de grond heeft gezet, wordt de poot naar achteren getrokken (retractie)
tijdens de voortbeweging
Flexie Het buigen van een gewricht, waarbij de hoek tussen twee botdelen kleiner wordt
Extensie Het strekken van een gewricht, waarbij de hoek tussen twee botdelen groter wordt.
Abductie Het zijwaarts bewegen (naar lateraal) van een ledemaat weg van de mediaanlijn.
Adductie Het is bewegen van een lichaamsdeel naar de mediaanlijn van het lichaam toe (ezelsbruggetje: adrenal)
Rotatie Het draaien van een lichaamsdeel om zijn lengteas.
Supinatie Het palmaire oppervlak van de hand draait naar boven (ezelsbruggetje: soepkom)
Pronatie Het palmaire oppervlak van de hand draait naar beneden
Pagina 4 van 75
, [2026]
1.2 BENIGE DELEN
Scapula Schouderblad; plat bot dat de
schouder vormt, ligt tegen de
borstwand en wordt verbonden
middels de synsarcosis.
Spina scapulae (2) Benige kam op de laterale zijde van de
scapula; scheidt fossa supra- en
infraspinata.
Acromion Uiteinde van de spina scapulae;
schouderpunt is de aanhechting voor:
- M. deltoideus
o Pars acromialis
(acromion →
humerus)
o Pars scapularis (spina
scapulae → humerus)
- M. omotrasversus (atlas →
acromion)
Het paard heeft geen acromion > de
deltoideus en omotransversus hechten
aan de spina scapulae.
tuberculum een benige verhevenheid op de
supraglenoidale scapula, gelegen boven het
schoudergewricht.
Origo van de m. biceps brachii (passief
sta apparaat paard!)
Pagina 5 van 75
, [2026]
processus Een benig uitsteeksel van de scapula,
suprahamatus gelegen dorsaal op het acromion, en is
specifiek aanwezig bij de kat.
cartilago De cartilago scapulae is een plaat van
scapulae hyalien kraakbeen die zich bevindt aan
de dorsale rand van de scapula.
Vergroot het aanhechtingsoppervlak
voor spieren (m. trapezius, m.
rhomboideus – synsarcosis!)
Aanwezig bij paard en rund
Facies serrata Een ruw, getand (serratus =
zaagvormig) oppervlak aan de mediale
zijde van de scapula.
Aanhechtingsvlak van de m. serratus
ventralis
Clavicula Sleutelbeen;
Bij mens goed ontwikkeld, bij de
meeste zoogdieren niet aanwezig, bij
de kat rudimentair. Deze kan bij de kat
verbenen en röntgenologisch zichtbaar
worden.
Bij vogel onderdeel van furcula
(vergroeide clavicula).
Pagina 6 van 75
, [2026]
Schoudergewricht Kogelgewricht – functioneel sterk
beperkt door spieren en pezen >
(articulatio humeri) voornamelijk flexie (humerus naar
voren) en extensie (humerus naar
achter)
Tussen scapula (cavitas glenoidale) en
humerus (caput humeri)
Humerus Opperarmbeen;
Maakt een gewricht met de scapula =
articulatio humeri = schoudergewricht
En met de onderarm, bestaande uit
radius en ulna = articulatio cubiti =
elleboog
Caput humeri Proximaal, de gewrichtskop van de
humerus.
Articuleert met de cavitas glenoidalis
van de scapula → vormt de articulatio
humeri (schoudergewricht).
Pagina 7 van 75
