Samenvatting werkgroepen en colleges economische sociologie

COLLEGES

COLLEGE 1

Economische sociologie is nodig
 Pluralisme
 Te belangrijk om aan economen over te laten
 Realisme
 De sociale werkelijkheid is een proces, historiseren is het afstand nemen van het heden

COLLEGE 2
Economie refereert naar de economie zelf en naar de studie van de economie
Economie = alles wat via markttransacties loopt (rommelmarkt/ beurs)
= alles wat via geld loopt
= alle markttransacties die via geld verlopen

Er zijn verschillende soorten economische stelsels
 Ruileconomieën
 Planeconomieën
 Markteconomieën
 Gemengde economieën
 Nietzsche: te definiëren valt alleen dat wat geen geschiedenis heeft

De modernisering
 Sprake van economische groei op de lange termijn (bnp stijgt)
 Stijging van de bevolkingsgroei
 Sociaal-economische revoluties
o Agrarische revolutie (10.000 voor jaartelling)
o Industriële revolutie (eind 18de eeuw – begin 19de eeuw)
 Sprake van omwentelingen in de samenleving
o Jagers en verzamelaars
 kleinschalige stammensamenleving
 nomaden
 lage productiviteit amper overschotten
 lage arbeidsdeling
 interne economie = uitwisseling op basis reciprociteit
 externe economie = roof en oorlogvoering
o agrarisering
 uitvinding’ landbouw & veeteelt
 ontstaan nederzettingen
 groei productiviteit / schaalvergroting  overschotten (naar priesters)
 differentiatie: ‘godsdienst’, ‘bestuur’, ‘economie’
 handelaren & financiers hadden lage status vergeleken met krijgers,
priesters, grootgrondbezitters
o industrialisering
 fabrieksmatige productie
 kenmerken: arbeidsdeling / mechanisering / marktvorming
 gevolgen: versnelde groei /schaalvergroting /sociale differentiatie
 schaalvergroting van steden, staat, schrift en geld


1

,  snelle groei industrialiserende landen  intensieve, niet alleen
extensieve groei  ‘great divergence’ tussen ‘west & rest’ ; mondiale
gevolgen ; divergentie en ongelijkheid



MARKT: Allocatiemechanisme dat berust op vrijwillige transacties tussen kopers en
verkopers die verloopt via prijzen

de 3 r’s van het economische verkeer
1. reciprociteit ; wederzijdse uitwisseling van giften economie van de gift
2. redistributie; herverdeling van goederen en diensten van bovenaf economie van de
herverdeling
3. ruil ; vrijwillige koop en verkoop van goederen en diensten gecoördineerd door prijzen
economie van de markt


COLLEGE 3 – geld en financialisering
geld de oorsprong van al het kwaad of juist de weg naar succes?

Fama: efficiente markt hypothese
Shiller: historische patronen  bubbels

2 visies op financiële markten:
 Chicago school: efficiënt& zelf regulerend  ontwikkeling heeft positief effect op
economie
 Keynes: veroorzaakt bubbels  insiders profiteren/ negatief effect
economie&bedrijven/ allocatie van talent

Money is anything that serves as a commonly accepted medium of exchange or means of
payment. Money also functions as a unit of account and a store of value.
 Ruilmiddel
 Spaarmiddel
 Rekenmiddel

zonder ruilmiddel is er dubbele overeenstemming nodig (jij heb vis ik heb vlees, willen
hetgeen van de ander)  VS met ruilmiddel slechts enkele overeenstemming nodig
Uitrekenen ruilvoeten; aantal goederen / aantal ruilvoeten ; 0,5n (n-1)

Historie
 Geld als ruilmiddel in de handel
 Geld als krediet in de politiek
 Vb. hyperinflatie geld DU jaren 20; geld verbranden ipv er hout van kopen
 Edelmetaal als geld is = houdbaar / deelbaar / verstopbaar/ behoud waarde
 in agrarische samenleving waren financiële functies laag aangeschreven  taboe om
geld te verdienen met geld
 zorgt ervoor dat alles wat een prijs heeft vergelijkbaar wordt  hierdoor wordt er
wel veel waarde aan dingen onttrokken (waarde van affectie/ afspraken/uitspraken)
 door monetarisering gaan mensen geld steeds meer differentiëren (potjes etc) 
earmarken
2

, Andere manier van geld verdelen
 giften en herverdeling  zonder dat je verwacht er iets terug voor te krijgen
 gewelddadige toe-eigening  roof
 via derde  staat, verzekering

soorten geld
 natuurlijk geld (schelpen, zout)
 agarisering: landbouwproducten (rijst, tabaksbladeren)
 muntgeld (7e eeuw voor jaartelling: statenvorming)
 symbolisch geld: promessen, bankbiljetten;
 gebruikswaarde noch intrinsieke waarde: fiduciair (vroegmoderne tijd)

3 financieringsmethoden
 Zelf financiering (vermogen/ salaris)
 Lenen (informeel / bank)
 Uitgeven eigendomsbewijzen

COLLEGE 4 – netwerken

 Van een gespecialiseerde, zelden gebruikte term (jr 1970) naar wijdverbreid begrip
 ’70: opkomend specialisme ; tijdschriften en conferenties
 ’80 &’90: data en snelle computers voor verwerking  de invasie van de
natuurkundige (sociologen hadden voorsprong) de netwerksamenleving
 ’00: de new science of networks  sociologen , the economics of networks 
economen
 In economische sociologie: middel om embeddedness te analyseren
 Woord netwerk vaker gebruikt dan geld, economie en seks
Waar komt deze explosie vandaan?
 Empirisch object: patroon van verbinding die communicatie mogelijk maakt
 Academisch specialisme: methoden en technieken voor het visualiseren en analyseren
van relaties en connecties

Embeddedness in economische sociologie:
- cultuur  betekenisstructuren
- sociale structuren  netwerken, gender- of klasseverhoudingen
- politiek-juridische verhoudingen  institutioneel
- cognitief mentale processen

‘Nieuwe’ economische sociologie =
netwerk analyse + neo-institutionalisme + cultuursociologie

Simmel: "Society is merely the name for a number of individuals, connected by nteraction"
 moderne samenleving: schaalvergroting & sociale differentiatie
 het is een web van meervoudige affiliaties
 Affiliaties kunnen geanalyseerd worden in formele en kwantitatieve termen  dyaden
& triaden
 Triaden zijn minder stabiel, maar dyaden kunnen een derde nodig hebben


3