Vrije Universiteit van Amsterdam
Hoorcollege’s
BCO Onderzoek
Februari – maart 2026
1
,Inhoud
College 1 – Introductie...............................................................................................................3
College 2 – Kwalitatieve Methoden 1........................................................................................7
College 3 – Kwalitatieve Methoden 2 – Onderzoek ontwerp en Ethiek..................................12
College 4 – Kwantitatieve Methoden 1....................................................................................19
College 5 – Kwantitatieve Methoden 2....................................................................................24
2
, College 1 – Introductie
Onderzoek start doorgaans met een breed onderwerp dat stap voor stap wordt aangescherpt tot een
concrete onderzoeksvraag. Deze beginfase is cruciaal, omdat hier de basis wordt gelegd voor het
verdere onderzoeksproces, inclusief de keuze voor een passend onderzoeksdesign.
Van onderwerp naar onderzoeksvraag
In de beginfase van onderzoek wordt een algemeen onderwerp geleidelijk geconcretiseerd. Dit proces
verloopt via een aantal stappen:
Onderwerp
Een breed thema of probleemgebied
Aspect van het onderwerp
Verfijning van het onderwerp door te bepalen:
o Wat nog onbekend is
o Waar lacunes in bestaande kennis zitten
o Welke vragen nog onbeantwoord zijn in theorie of praktijk
Onderzoeksvraag
Een expliciete, afgebakende vraag die richting geeft aan het onderzoek
Onderzoeksdesign
De keuze voor een kwantitatieve of kwalitatieve benadering, passend bij de onderzoeksvraag
De onderstaande afbeelding laat zien dat de onderzoeksvraag en het
onderzoeksdesign sterk met elkaar samenhangen: de manier waarop
een vraag wordt gesteld, bepaalt welk type onderzoek mogelijk
en zinvol is.
Wat maakt een wetenschappelijke onderzoeksvraag ‘goed’?
Een wetenschappelijke onderzoeksvraag is meer dan een interessante vraag;
zij vormt het analytische anker van het onderzoek. Een goede onderzoeksvraag
voldoet aan meerdere criteria:
Bevat verschillende componenten (bijvoorbeeld variabelen, context, populatie)
Geeft richting aan keuzes in methode, data en analyse
Is realistisch uitvoerbaar binnen de beschikbare tijd en middelen
Is helder geformuleerd, zonder ambiguïteit
Is specifiek:
o Concreet en afgebakend
o Niet onnodig lang of complex
Is meetbaar of empirisch te onderzoeken
Sluit aan bij bestaande theorie, onderzoek en literatuur
Is maatschappelijk en/of wetenschappelijk relevant
3
Hoorcollege’s
BCO Onderzoek
Februari – maart 2026
1
,Inhoud
College 1 – Introductie...............................................................................................................3
College 2 – Kwalitatieve Methoden 1........................................................................................7
College 3 – Kwalitatieve Methoden 2 – Onderzoek ontwerp en Ethiek..................................12
College 4 – Kwantitatieve Methoden 1....................................................................................19
College 5 – Kwantitatieve Methoden 2....................................................................................24
2
, College 1 – Introductie
Onderzoek start doorgaans met een breed onderwerp dat stap voor stap wordt aangescherpt tot een
concrete onderzoeksvraag. Deze beginfase is cruciaal, omdat hier de basis wordt gelegd voor het
verdere onderzoeksproces, inclusief de keuze voor een passend onderzoeksdesign.
Van onderwerp naar onderzoeksvraag
In de beginfase van onderzoek wordt een algemeen onderwerp geleidelijk geconcretiseerd. Dit proces
verloopt via een aantal stappen:
Onderwerp
Een breed thema of probleemgebied
Aspect van het onderwerp
Verfijning van het onderwerp door te bepalen:
o Wat nog onbekend is
o Waar lacunes in bestaande kennis zitten
o Welke vragen nog onbeantwoord zijn in theorie of praktijk
Onderzoeksvraag
Een expliciete, afgebakende vraag die richting geeft aan het onderzoek
Onderzoeksdesign
De keuze voor een kwantitatieve of kwalitatieve benadering, passend bij de onderzoeksvraag
De onderstaande afbeelding laat zien dat de onderzoeksvraag en het
onderzoeksdesign sterk met elkaar samenhangen: de manier waarop
een vraag wordt gesteld, bepaalt welk type onderzoek mogelijk
en zinvol is.
Wat maakt een wetenschappelijke onderzoeksvraag ‘goed’?
Een wetenschappelijke onderzoeksvraag is meer dan een interessante vraag;
zij vormt het analytische anker van het onderzoek. Een goede onderzoeksvraag
voldoet aan meerdere criteria:
Bevat verschillende componenten (bijvoorbeeld variabelen, context, populatie)
Geeft richting aan keuzes in methode, data en analyse
Is realistisch uitvoerbaar binnen de beschikbare tijd en middelen
Is helder geformuleerd, zonder ambiguïteit
Is specifiek:
o Concreet en afgebakend
o Niet onnodig lang of complex
Is meetbaar of empirisch te onderzoeken
Sluit aan bij bestaande theorie, onderzoek en literatuur
Is maatschappelijk en/of wetenschappelijk relevant
3
