,Inhoudsopgave Samenvatting ASM3
Introductie ..............................................................................................................................3
Enabling performance .............................................................................................................4
Taak 1a Enabling performance via human resource management ..........................................4
Performance management ...............................................................................................5
Prestaties meetbaar maken ..............................................................................................6
Is ‘gemiddeld’ wel zo normaal ...........................................................................................6
Taak 1b Financieel perspectief: Accounting ..........................................................................8
Blok 1 Performance management & Human Capital................................................................ 13
Taak 2 De fundamenten van performance management ...................................................... 13
2.1 Performance omvat meer dan resultaten ................................................................... 13
2.2 Performance-managementsystemen......................................................................... 14
Taak 3 Performance management doet werken ................................................................... 16
3.1 Casus: Enron ............................................................................................................ 16
3.2 Ontwerpprincipes voor lange termijnsucces .............................................................. 17
3.3 Ontwerpprincipes voor duurzaamheid en ethisch handelen ....................................... 17
3.4 Skillslab: Goal Setting ............................................................................................... 18
Taak 4 Performance management in actie ........................................................................... 20
4.1 ‘Goals gone wild’....................................................................................................... 20
4.2 Valkuilen .................................................................................................................. 21
4.3 Sterke communicatie ................................................................................................ 24
Taak 5 Consultancyrapportage ........................................................................................... 25
Blok 2 Performance management vanuit financieel perspectief............................................... 26
Taak 6 Cost-volume-profit analyse ...................................................................................... 26
Taak 7 Full costing .............................................................................................................. 29
Taak 8 Kostencalculatie en prestatie-evaluatie in een concurrerende omgeving ................... 33
8.1 Costing and performance evaluation ......................................................................... 33
8.2 Presteren onder druk of met plezier? ......................................................................... 37
Taak 9 Budgettering ............................................................................................................ 40
Taak 10 Accounting for control............................................................................................ 44
10.1 Accounting for control ............................................................................................. 44
10.2 Wanneer cijfers gaan sturen: de werking van prestatiemeting in de praktijk................ 48
Pagina 2
,Introductie
De cursus Enabling performance: A human capital and financial perspective draait om de cen-
trale vraag hoe jij binnen organisaties kunt begrijpen en analyseren hoe mensen en middelen op-
timaal bijdragen aan organisatieprestaties. Je benadert dit vraagstuk vanuit een science-based
perspectief, waarin empirische en theoretische inzichten uit zowel het Human Capital-per-
spectief als het financiële perspectief samenkomen.
Deze cursus maakt deel uit van het eerste studiejaar van de Master in Management en bouwt
voort op eerdere cursussen waarin waardecreatie van buitenaf centraal stond, zoals strategie
en marketing. In deze cursus verschuift de focus naar de interne organisatie. Je onderzoekt hoe
organisaties waarde kunnen creëren door strategische doelen niet alleen te formuleren, maar
deze ook daadwerkelijk te realiseren via performance management.
De cursus is opgebouwd uit twee centrale blokken, die worden verdiept in het inleidende onder-
deel Enabling Performance. In Blok 1 kijk je vanuit het perspectief van human resource ma-
nagement naar hoe organisaties hun Human Capital effectief kunnen managen om prestaties te
verbeteren. Blok 2 benadert performance vanuit een financieel perspectief en richt zich op hoe
organisaties hun middelen, kosten en budgetten inzetten en beheersen om waarde te creëren.
Na afronding van de cursus ben je in staat om waardecreatie te vertalen naar concrete presta-
tie-indicatoren (KPI’s) op verschillende niveaus binnen een organisatie. Je kunt performance
management en de verschillende perspectieven daarop duiden en toepassen in een organisa-
tiecontext. Daarnaast leer je een bestaand performance-managementbeleid wetenschappe-
lijk analyseren aan de hand van recente inzichten uit het HRM-domein, hier kritisch op te reflec-
teren en onderbouwde aanbevelingen te formuleren voor verbetering. Ook ben je in staat om de
Balanced Scorecard te gebruiken als instrument om de relatie te leggen tussen KPI’s en de me-
chanismen waarmee deze gerealiseerd worden.
Vanuit het financiële perspectief leer je het belang van financiële informatie voor een organisa-
tie en haar belanghebbenden uit te leggen. Je kunt verschillende kostentypen en budgetterings-
typen beschrijven, kostencalculatie- en budgetteringstechnieken toepassen en deze relateren
aan besluitvorming en prestatiesturing door managers.
De toetsing bestaat uit twee onderdelen. In de eerste vijf weken werk je aan een consultancyrap-
portage, waarin je de inhoud van Blok 1 toepast op een praktijkgerichte casus. Dit onderdeel
weegt 40% van het eindcijfer. Daarnaast maak je een digitaal individueel tentamen dat Blok 2
afsluit en je kennis en inzichten vanuit het financiële perspectief toetst. Dit tentamen telt voor
60% van het eindcijfer.
Pagina 3
, Enabling performance
In dit inleidende blok maak je kennis met het concept performance management, leer je de con-
text van de cursus kennen en worden de twee centrale perspectieven geïntroduceerd: het HRM-
perspectief en het financiële perspectief. Voordat je de cursus inhoudelijk ingaat, is het belang-
rijk dat je begrijpt hoe deze perspectieven afzonderlijk functioneren en hoe zij samenhangen in
het realiseren van waardecreatie binnen organisaties.
Performance management bevindt zich op het snijvlak van deze twee perspectieven, die beide
gericht zijn op het verbeteren van prestaties, maar vanuit verschillende invalshoeken. Vanuit het
HRM-perspectief ligt de nadruk op mensgerichte prestatieverbetering. Performance-manage-
mentsystemen worden ingezet om motivatie, gedrag en duurzame inzetbaarheid van medewer-
kers te stimuleren. Het doel is niet alleen betere prestaties op korte termijn, maar ook het onder-
steunen van medewerkers op een manier die langdurige inzet en betrokkenheid mogelijk maakt.
Het financiële perspectief richt zich daarentegen vooral op niet-mensgerichte performance-
managementinstrumenten. Hierbij spelen financiële maatstaven een centrale rol, bijvoor-
beeld om kosten te beheersen, prestaties te vergelijken met het budget of het strategisch plan,
en om verantwoording af te leggen aan interne en externe belanghebbenden. Dit perspectief on-
dersteunt besluitvorming door inzicht te geven in de doelmatigheid en doeltreffendheid van de
ingezette middelen. Omdat beide perspectieven verschillende doelen en instrumenten hanteren,
is het zinvol om ze eerst afzonderlijk te bestuderen en daarna te integreren tot een complemen-
tair inzicht in performance management.
Taak 1a Enabling performance via human resource management
Sinds de jaren ’80 wordt HRM gezien als een strategisch middel om organisatieprestaties te
versterken door investeringen in menselijk kapitaal, zoals werving en selectie, ontwikkeling,
beloning en performance management, met als doel een positieve return on investment. Te-
genwoordig wordt HRM breder benaderd en richt het zich naast prestaties ook op het welzijn, de
ervaringen en de behoeften van medewerkers, wat vraagt om een balans tussen organisatie-
belangen en medewerkersbelangen.
Samenvatting artikel ‘HRM en performance: Wat is er bereikt?’
In het artikel HRM en performance: Wat is er bereikt? laat Paauwe zien dat het onderzoek naar
de relatie tussen Human Resource Management (HRM) en organisatieperformance zich sinds
de jaren tachtig sterk heeft ontwikkeld. Waar het debat aanvankelijk vooral theoretisch was, is er
in de afgelopen decennia een grote hoeveelheid empirisch onderzoek, waaronder reviewstu-
dies en meta-analyses, verschenen die deze relatie systematisch in kaart brengen.
Op basis van een groot aantal studies concludeert Paauwe dat er ruim empirisch bewijs is voor
een positieve samenhang tussen HRM en performance, inclusief financiële prestaties zoals
winst, omzet, return on assets en aandeelhouderswaarde. Meta-analyses, zoals die van
Combs et al. (2006) en Jiang et al. (2012), laten zien dat organisaties die gebruikmaken van sa-
menhangende HRM-bundels of High Performance Work Systems (HPWS) beter presteren dan
Pagina 4
Introductie ..............................................................................................................................3
Enabling performance .............................................................................................................4
Taak 1a Enabling performance via human resource management ..........................................4
Performance management ...............................................................................................5
Prestaties meetbaar maken ..............................................................................................6
Is ‘gemiddeld’ wel zo normaal ...........................................................................................6
Taak 1b Financieel perspectief: Accounting ..........................................................................8
Blok 1 Performance management & Human Capital................................................................ 13
Taak 2 De fundamenten van performance management ...................................................... 13
2.1 Performance omvat meer dan resultaten ................................................................... 13
2.2 Performance-managementsystemen......................................................................... 14
Taak 3 Performance management doet werken ................................................................... 16
3.1 Casus: Enron ............................................................................................................ 16
3.2 Ontwerpprincipes voor lange termijnsucces .............................................................. 17
3.3 Ontwerpprincipes voor duurzaamheid en ethisch handelen ....................................... 17
3.4 Skillslab: Goal Setting ............................................................................................... 18
Taak 4 Performance management in actie ........................................................................... 20
4.1 ‘Goals gone wild’....................................................................................................... 20
4.2 Valkuilen .................................................................................................................. 21
4.3 Sterke communicatie ................................................................................................ 24
Taak 5 Consultancyrapportage ........................................................................................... 25
Blok 2 Performance management vanuit financieel perspectief............................................... 26
Taak 6 Cost-volume-profit analyse ...................................................................................... 26
Taak 7 Full costing .............................................................................................................. 29
Taak 8 Kostencalculatie en prestatie-evaluatie in een concurrerende omgeving ................... 33
8.1 Costing and performance evaluation ......................................................................... 33
8.2 Presteren onder druk of met plezier? ......................................................................... 37
Taak 9 Budgettering ............................................................................................................ 40
Taak 10 Accounting for control............................................................................................ 44
10.1 Accounting for control ............................................................................................. 44
10.2 Wanneer cijfers gaan sturen: de werking van prestatiemeting in de praktijk................ 48
Pagina 2
,Introductie
De cursus Enabling performance: A human capital and financial perspective draait om de cen-
trale vraag hoe jij binnen organisaties kunt begrijpen en analyseren hoe mensen en middelen op-
timaal bijdragen aan organisatieprestaties. Je benadert dit vraagstuk vanuit een science-based
perspectief, waarin empirische en theoretische inzichten uit zowel het Human Capital-per-
spectief als het financiële perspectief samenkomen.
Deze cursus maakt deel uit van het eerste studiejaar van de Master in Management en bouwt
voort op eerdere cursussen waarin waardecreatie van buitenaf centraal stond, zoals strategie
en marketing. In deze cursus verschuift de focus naar de interne organisatie. Je onderzoekt hoe
organisaties waarde kunnen creëren door strategische doelen niet alleen te formuleren, maar
deze ook daadwerkelijk te realiseren via performance management.
De cursus is opgebouwd uit twee centrale blokken, die worden verdiept in het inleidende onder-
deel Enabling Performance. In Blok 1 kijk je vanuit het perspectief van human resource ma-
nagement naar hoe organisaties hun Human Capital effectief kunnen managen om prestaties te
verbeteren. Blok 2 benadert performance vanuit een financieel perspectief en richt zich op hoe
organisaties hun middelen, kosten en budgetten inzetten en beheersen om waarde te creëren.
Na afronding van de cursus ben je in staat om waardecreatie te vertalen naar concrete presta-
tie-indicatoren (KPI’s) op verschillende niveaus binnen een organisatie. Je kunt performance
management en de verschillende perspectieven daarop duiden en toepassen in een organisa-
tiecontext. Daarnaast leer je een bestaand performance-managementbeleid wetenschappe-
lijk analyseren aan de hand van recente inzichten uit het HRM-domein, hier kritisch op te reflec-
teren en onderbouwde aanbevelingen te formuleren voor verbetering. Ook ben je in staat om de
Balanced Scorecard te gebruiken als instrument om de relatie te leggen tussen KPI’s en de me-
chanismen waarmee deze gerealiseerd worden.
Vanuit het financiële perspectief leer je het belang van financiële informatie voor een organisa-
tie en haar belanghebbenden uit te leggen. Je kunt verschillende kostentypen en budgetterings-
typen beschrijven, kostencalculatie- en budgetteringstechnieken toepassen en deze relateren
aan besluitvorming en prestatiesturing door managers.
De toetsing bestaat uit twee onderdelen. In de eerste vijf weken werk je aan een consultancyrap-
portage, waarin je de inhoud van Blok 1 toepast op een praktijkgerichte casus. Dit onderdeel
weegt 40% van het eindcijfer. Daarnaast maak je een digitaal individueel tentamen dat Blok 2
afsluit en je kennis en inzichten vanuit het financiële perspectief toetst. Dit tentamen telt voor
60% van het eindcijfer.
Pagina 3
, Enabling performance
In dit inleidende blok maak je kennis met het concept performance management, leer je de con-
text van de cursus kennen en worden de twee centrale perspectieven geïntroduceerd: het HRM-
perspectief en het financiële perspectief. Voordat je de cursus inhoudelijk ingaat, is het belang-
rijk dat je begrijpt hoe deze perspectieven afzonderlijk functioneren en hoe zij samenhangen in
het realiseren van waardecreatie binnen organisaties.
Performance management bevindt zich op het snijvlak van deze twee perspectieven, die beide
gericht zijn op het verbeteren van prestaties, maar vanuit verschillende invalshoeken. Vanuit het
HRM-perspectief ligt de nadruk op mensgerichte prestatieverbetering. Performance-manage-
mentsystemen worden ingezet om motivatie, gedrag en duurzame inzetbaarheid van medewer-
kers te stimuleren. Het doel is niet alleen betere prestaties op korte termijn, maar ook het onder-
steunen van medewerkers op een manier die langdurige inzet en betrokkenheid mogelijk maakt.
Het financiële perspectief richt zich daarentegen vooral op niet-mensgerichte performance-
managementinstrumenten. Hierbij spelen financiële maatstaven een centrale rol, bijvoor-
beeld om kosten te beheersen, prestaties te vergelijken met het budget of het strategisch plan,
en om verantwoording af te leggen aan interne en externe belanghebbenden. Dit perspectief on-
dersteunt besluitvorming door inzicht te geven in de doelmatigheid en doeltreffendheid van de
ingezette middelen. Omdat beide perspectieven verschillende doelen en instrumenten hanteren,
is het zinvol om ze eerst afzonderlijk te bestuderen en daarna te integreren tot een complemen-
tair inzicht in performance management.
Taak 1a Enabling performance via human resource management
Sinds de jaren ’80 wordt HRM gezien als een strategisch middel om organisatieprestaties te
versterken door investeringen in menselijk kapitaal, zoals werving en selectie, ontwikkeling,
beloning en performance management, met als doel een positieve return on investment. Te-
genwoordig wordt HRM breder benaderd en richt het zich naast prestaties ook op het welzijn, de
ervaringen en de behoeften van medewerkers, wat vraagt om een balans tussen organisatie-
belangen en medewerkersbelangen.
Samenvatting artikel ‘HRM en performance: Wat is er bereikt?’
In het artikel HRM en performance: Wat is er bereikt? laat Paauwe zien dat het onderzoek naar
de relatie tussen Human Resource Management (HRM) en organisatieperformance zich sinds
de jaren tachtig sterk heeft ontwikkeld. Waar het debat aanvankelijk vooral theoretisch was, is er
in de afgelopen decennia een grote hoeveelheid empirisch onderzoek, waaronder reviewstu-
dies en meta-analyses, verschenen die deze relatie systematisch in kaart brengen.
Op basis van een groot aantal studies concludeert Paauwe dat er ruim empirisch bewijs is voor
een positieve samenhang tussen HRM en performance, inclusief financiële prestaties zoals
winst, omzet, return on assets en aandeelhouderswaarde. Meta-analyses, zoals die van
Combs et al. (2006) en Jiang et al. (2012), laten zien dat organisaties die gebruikmaken van sa-
menhangende HRM-bundels of High Performance Work Systems (HPWS) beter presteren dan
Pagina 4
