WET ZORG EN DWANG
Afstudeeronderwijs AIB 2025/2026
Naam:
Studentnummer:
Emailadres:
Groepscode: GVE-AIB-19
Docent:
Aantal woorden samenvatting: 294
Aantal woorden: 3031
Datum inleveren: 03-01-2026
0
,Inhoudsopgave.
1. Samenvatting 2
2. Inleiding 3
2.1 Aanleiding en relevantie 3
2.2 Probleemstelling 4
2.3 Doel- en vraagstelling 4
3. Methoden 4
3.1 Onderzoeksdesign 4
3.2 Setting en doelgroep 5
3.3 Wijze van dataverzameling 5
3.4 Wijze van data-analyse 6
3.5 Ethische overwegingen 6
4. Resultaten 7
4.1 Kennis 8
4.2 De commissie 10
4.3 Samenwerking 11
5. De discussie 11
5.1 Beschrijving voornaamste bevindingen 11
5.2 Betekenis van de bevindingen 11
5.3 Kritische beschouwing 12
5.3.1 Sterkte punten van het onderzoek 12
5.3.2 Zwakke punten van het onderzoek 12
5.4 Conclusie 12
6. Het advies 14
7. Literatuurlijst 15
8. Bijlagen 18
Bijlage 1: Informatiebrief 18
Bijlage 2: Topiclijst 19
Bijlage 3: Checklist zorgvuldigheid persoonsgebonden data 20
Bijlage 4: Reflectieverslag 22
Bijlage 5: Beoordelingscriterium 21 25
Bijlage 6: Zoekplan 26
Bijlage 7: GenAI 34
1
, 1. Samenvatting
De Wet zorg en dwang (Wzd) is gestart in 2020. Deze wet regelt onder welke voorwaarden
onvrijwillige zorg, zoals vrijheidsbeperkende maatregelen, is toegestaan. De Wzd hanteert
het principe ‘nee, tenzij’, waarbij onvrijwillige zorg alleen mag worden toegepast als er
sprake is van ernstig nadeel voor de cliënt of zijn omgeving.
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) ziet toe op de naleving van de Wzd. Uit het
rapport van de IGJ werd geconstateerd dat de wijkteams van Organisatie hun kennis over
de Wzd moeten verbeteren. Binnen Organisatie is daarnaast een interne commissie Wzd die
adviseren en toezien op inzet van minst ingrijpende vormen van onvrijwillige zorg. Mede
door goede samenwerking en een multidisciplinaire aanpak kan onvrijwillige zorg worden
voorkomen of geminimaliseerd.
De onderzoeksvraag luidt: ‘Welke belemmerende en bevorderende factoren zijn
volgens zorgmedewerkers aanwezig bij de toepassing van de Wet zorg en dwang
binnen de wijkteams van Organisatie?’
Er werd een kwalitatief onderzoek uitgevoerd om antwoord te geven op de
onderzoeksvraag. Acht semigestructureerde interviews werden afgenomen bij
(wijk)verpleegkundigen en verzorgenden binnen de wijkteams X, XX en XXX. De interviews
werden getranscribeerd en gecodeerd.
De resultaten laten zien dat respondenten een basiskennis hebben van de Wzd, maar
behoefte hebben aan herhaalde klassikale scholing. De interne commissie Wzd is
nauwelijks bekend, terwijl verwacht wordt dat zij scholing kunnen bieden. De e-learning
wordt vooral als verplichting ervaren. De samenwerking binnen teams verloopt goed, maar
met andere disciplines, familie, mantelzorgers en wettelijk vertegenwoordigers wordt deze
soms als lastiger ervaren.
Op basis van de resultaten uit het onderzoek worden aanbevelingen gedaan. De eerste
aanbeveling betreft kennisontwikkeling over de Wzd. Tevens wordt aanbevolen om de
interne commissie te introduceren bij de wijkteams. Tot slot wordt aanbevolen om de
samenwerking binnen de teams de behouden en versterken met intervisiemomenten en
casusbesprekingen.
2
Afstudeeronderwijs AIB 2025/2026
Naam:
Studentnummer:
Emailadres:
Groepscode: GVE-AIB-19
Docent:
Aantal woorden samenvatting: 294
Aantal woorden: 3031
Datum inleveren: 03-01-2026
0
,Inhoudsopgave.
1. Samenvatting 2
2. Inleiding 3
2.1 Aanleiding en relevantie 3
2.2 Probleemstelling 4
2.3 Doel- en vraagstelling 4
3. Methoden 4
3.1 Onderzoeksdesign 4
3.2 Setting en doelgroep 5
3.3 Wijze van dataverzameling 5
3.4 Wijze van data-analyse 6
3.5 Ethische overwegingen 6
4. Resultaten 7
4.1 Kennis 8
4.2 De commissie 10
4.3 Samenwerking 11
5. De discussie 11
5.1 Beschrijving voornaamste bevindingen 11
5.2 Betekenis van de bevindingen 11
5.3 Kritische beschouwing 12
5.3.1 Sterkte punten van het onderzoek 12
5.3.2 Zwakke punten van het onderzoek 12
5.4 Conclusie 12
6. Het advies 14
7. Literatuurlijst 15
8. Bijlagen 18
Bijlage 1: Informatiebrief 18
Bijlage 2: Topiclijst 19
Bijlage 3: Checklist zorgvuldigheid persoonsgebonden data 20
Bijlage 4: Reflectieverslag 22
Bijlage 5: Beoordelingscriterium 21 25
Bijlage 6: Zoekplan 26
Bijlage 7: GenAI 34
1
, 1. Samenvatting
De Wet zorg en dwang (Wzd) is gestart in 2020. Deze wet regelt onder welke voorwaarden
onvrijwillige zorg, zoals vrijheidsbeperkende maatregelen, is toegestaan. De Wzd hanteert
het principe ‘nee, tenzij’, waarbij onvrijwillige zorg alleen mag worden toegepast als er
sprake is van ernstig nadeel voor de cliënt of zijn omgeving.
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) ziet toe op de naleving van de Wzd. Uit het
rapport van de IGJ werd geconstateerd dat de wijkteams van Organisatie hun kennis over
de Wzd moeten verbeteren. Binnen Organisatie is daarnaast een interne commissie Wzd die
adviseren en toezien op inzet van minst ingrijpende vormen van onvrijwillige zorg. Mede
door goede samenwerking en een multidisciplinaire aanpak kan onvrijwillige zorg worden
voorkomen of geminimaliseerd.
De onderzoeksvraag luidt: ‘Welke belemmerende en bevorderende factoren zijn
volgens zorgmedewerkers aanwezig bij de toepassing van de Wet zorg en dwang
binnen de wijkteams van Organisatie?’
Er werd een kwalitatief onderzoek uitgevoerd om antwoord te geven op de
onderzoeksvraag. Acht semigestructureerde interviews werden afgenomen bij
(wijk)verpleegkundigen en verzorgenden binnen de wijkteams X, XX en XXX. De interviews
werden getranscribeerd en gecodeerd.
De resultaten laten zien dat respondenten een basiskennis hebben van de Wzd, maar
behoefte hebben aan herhaalde klassikale scholing. De interne commissie Wzd is
nauwelijks bekend, terwijl verwacht wordt dat zij scholing kunnen bieden. De e-learning
wordt vooral als verplichting ervaren. De samenwerking binnen teams verloopt goed, maar
met andere disciplines, familie, mantelzorgers en wettelijk vertegenwoordigers wordt deze
soms als lastiger ervaren.
Op basis van de resultaten uit het onderzoek worden aanbevelingen gedaan. De eerste
aanbeveling betreft kennisontwikkeling over de Wzd. Tevens wordt aanbevolen om de
interne commissie te introduceren bij de wijkteams. Tot slot wordt aanbevolen om de
samenwerking binnen de teams de behouden en versterken met intervisiemomenten en
casusbesprekingen.
2
