Maatschappijleer samenvatting pluriforme samenleving

Maatschappijleer vwo 5, meneer van den Heuvel

Hoofdstuk 4 pluriforme samenleving

§1 Zijn wij allemaal Nederlanders?
Is er geen Nederlandse identiteit?
Nederland is een pluriforme samenleving, dat wil zeggen een samenleving waarin mensen
leven met verschillende levensstijlen en culturen.

Cultuur is iets wat je van huis uit meekrijgt of van anderen leert. Het geheel van waarden,
normen, rituelen en materiële uitingsvormen van een groep mensen, dat van generatie op
generatie overgeleverd wordt.
Cultuur kun je opdelen in 3 dimensies; Ideële dimensie (over de waarden van een cultuur),
normerende dimensie (normen binnen een cultuur) en materiële dimensie (‘uiterlijk’ van
een cultuur)

Allochtoon: Iemand die tenminste één ouder heeft die in het buitenland is geboren. De
mensen die zelf migreren noem je eerstegeneratieallochtonen; hun kinderen noem je
tweedegeneratieallochtonen.

Autochtoon: Iemand wiens ouder (en hijzelf ook) hier geboren en getogen zijn.

Gedeelde kenmerken zijn belangrijk voor de sociale cohesie: onderlinge verbondenheid;
samenhang in een groep of samenleving, doordat mensen een wij-gevoel met elkaar delen
en allerlei sociale banden met elkaar hebben.

Wat zijn typisch Nederlandse kenmerken?
Dominante cultuur: De waarden, normen en gebruiken van de meeste mensen binnen een
samenleving. Vaak op politiek, sociaaleconomisch en cultureel gebied, bepaald door de
meest invloedrijke laag van de samenleving.

Nederlandse waarden zijn meer feminien dan masculien. Vrij veel aandacht voor mensen
die zorg nodig hebben. De Nederlandse dominante cultuur kenmerkt zich in waarden als
tolerantie, individuele vrijheid.

Subculturen: groepen die duidelijk een andere levenswijzen hebben en die zichzelf ook als
‘anders’ zien.

Tegenculturen: subculturen die erg afwijken en zich verzetten tegen de regels van de
dominante cultuur.

Wij-cultuur: In een wij-cultuur heeft iedereen een vaste positie in de groep, waarnaar hij of
zij zich moet gedragen om respect te krijgen. Als leden de regels in het openbaar
overtreden, wordt de eer van de groep geschonden. Wij-groep geeft meer aandacht aan het
verleden en aan tradities dan aan onbekende/nieuwe ideeën. In de wij-groep vindt veel
sociale controle plaats.

, De dominante cultuur van Nederland is een ik-cultuur: iedereen maakt zelf uit hoe hij of zij
wil leven.

Waarom moet ik ergens bij horen?
Zij-groep: groepen waar je niet veel binding mee hebt.
Wij-Groepen kunnen vijandigheid creëren tegen zij-groepen. Groepen staan dan zo
tegenover elkaar dat er sprake is van wij/zij-denken.

Hoezo is het voor mensen zo belangrijk om een wij-gevoel te hebben bij een bepaalde
groep?
1. Je identiteit wordt voor een groot deel bepaald door de cultuur van de groepen waarvan
je lid bent. Identiteit: dat wat eigen is aan iemand. Wie jij bent en wat jou onderscheidt van
anderen, bepaal je deels zelf, maar ontstaat ook door wat anderen van jou vinden.
2. De cultuur van de groep maakt het mogelijk dat mensen elkaar begrijpen en geen
vreemden voor elkaar zijn.
3. Met een wij-groep laten mensen vaak zien welke sociale status ze (willen) hebben.

Wij-groep op nationaal niveau >> WIJ Nederlanders.

Sinds wanneer is er een Nederlandse identiteit?
Nationale identiteit: Burgers hebben een gemeenschappelijk beeld van hun land en dragen
deze uit, zodat anderen dat beeld ook zo beleven.

Natiestaat: Een land met een eigen bevolking die een gemeenschappelijke cultuur heeft.

Emancipatie: De toekenning van gelijke rechten en gelijkstelling voor de wet en ook de
bevrijding van wettelijke, sociale, politieke, morele of intellectuele beperkingen.

Individualisering: Maatschappelijke ontwikkeling waarbij individuen zich steeds vrijer voelen
om hun leven naar eigen inzicht vorm te geven.

Individualisering in Nederland kwam op gang rond de jaren 60, door o.a. :
- Ontkerkelijking
- toename van welvaart en mobiliteit
- opkomst van tv
- emancipatie

Ook door globalisering is Nederland in een razend tempo verandert.