Nederlandse Geschiedenis
Rijksuniversiteit Groningen
Februari – maart 2021
Emma Tholen
,Inhoudsopgave
Prehistorie................................................................................................................................................................................................................................................ 3
Oudheid.................................................................................................................................................................................................................................................... 6
Middeleeuwen.......................................................................................................................................................................................................................................... 8
Vroegmoderne Geschiedenis................................................................................................................................................................................................................... 21
Moderne Geschiedenis............................................................................................................................................................................................................................ 48
Eigentijdse geschiedenis.......................................................................................................................................................................................................................... 69
,Prehistorie
Prehistorie
Jaar Gebeurtenis Aanvullende informatie
Ca. 2,5 miljoen Oude steentijd / paleolithicum - Nederland was te koud voor leven tot de laatste ijstijd
geleden tot - Rond 8800 v. Chr. Was er weer menselijk leven in Nederland, met
8800 v Chr. name onder de grote rivieren
- Rond 8800 v. Chr. vond ook de overgang van de oude steentijd tot
de middensteentijd
8800 tot 4900 Middensteentijd / mesolithicum - De mensen waren voornamelijk jagers-verzamelaars
v. Chr. - Jagers-verzamelaars waren mensen die leefden van wat ze
dagelijks konden vangen en wat ze vonden
- Deze jagers-verzamelaars vestigden zich voornamelijk rond de
rivieren, op de hoger gelegen gebieden
± 5500 v. Chr. Overgang van mobiele jagers-verzamelaars naar - Migranten uit Zuidoost-Europa en Azië trekken het land/gebied
kleine sedentaire boerengemeenschappen binnen en nemen landbouw mee
- Deze boerengemeenschappen vestigden zich op de hoger gelegen
zandgronden in het oosten van Nederland
- Deze boerengemeenschappen waren permanent gevestigd in het
gebied
- Deze migranten verbouwden graan en hielden wat vee
- De overgang naar sedentaire boerengemeenschappen vond laat plaats
in Nederland
- De overgang van jagers-verzamelaars naar boeren is waarschijnlijk
4900 tot 2000 Nieuwe steentijd / neolithicum - Het Neolithicum in Nederland ontstond uit een wisselwerking
v. Chr. tussen de oorspronkelijke mesolithische bevolking van jager-
verzamelaars en toegetrokken neolithische landbouwers.
- Deze laatsten hadden tijdens het vroege Europese Neolithicum vanuit
het Nabije Oosten komend het grootste deel van Europa
gekoloniseerd.
- De Europese jager-verzamelaars werden hierbij grotendeels
verdrongen. In Nederland hielden zij echter langer stand, en namen
geleidelijk de kunst van landbouw, veeteelt en pottenbakken over van
3
, Prehistorie
de neolithische immigranten.
- Daarmee geraakte de mesolithische levenswijze geleidelijk in
onbruik.
- Kenmerkend zijn nu behalve de nederzettingen, de opkomst van
grotere stammen en het gebruik van plantaardig voedsel.
3400 v. Chr. Bouw van eerste hunebedden in Drenthe - Hunebedden waren graven voor de elite
- Waarschijnlijk al een sociale differentiatie, er was onderscheid tussen
de gewone mensen en de leiders
- Zware stenen werden gebruikt om de hunebedden te bouwen
- De trechterbekercultuur bouwden de hunebedden
- De hunebedden werden opgevolgd door grafheuvels
4000 tot 2800 Trechterbekercultuur - Sociaal complexe en hiërarchische samenleving
v. Chr. - Vestigden zich permanent op de hoger gelegen zandgebieden in het
noordoosten van het land
- Bouwden ook hunebedden
2000 v. Chr. Bronstijd / ijzertijd - De ijzertijd begon veel later in Nederland, namelijk 5 eeuwen later
tot 50 v. Chr. dan in het gebied rond de Middellandse Zee
- De verspreiding van de techniek naar noorden van Nederland, duurde
nog 2 eeuwen
- Verdere ontwikkeling van de landbouw
- Groei van de bevolking van ca. 10.000 naar 100.000 inwoners
- Verspreiding van Hallstatt- / La Téne-cultuur uit Midden-Europa,
werden gedragen door Keltische volken
- De Keltische volken waren migratiebewegingen die vanuit Midden-
Europa naar de Noordzeegebieden
- Er was aan het einde van de ijzertijd geen sprake van een vredige
samenleving, er was geen centraal gezag en daardoor kregen
inwoners aanzien door te vechten, te stelen en te plunderen
2500 v. Chr. Bouw van de eerste kunstmatige heuvels in - Deze kunstmatige heuvels worden ook wel terpen of wierden
Friesland in Groningen genoemd
- De lager gelegen gebieden werden als het droog was gebruikt voor
het grazen van vee en landbouw
4
Rijksuniversiteit Groningen
Februari – maart 2021
Emma Tholen
,Inhoudsopgave
Prehistorie................................................................................................................................................................................................................................................ 3
Oudheid.................................................................................................................................................................................................................................................... 6
Middeleeuwen.......................................................................................................................................................................................................................................... 8
Vroegmoderne Geschiedenis................................................................................................................................................................................................................... 21
Moderne Geschiedenis............................................................................................................................................................................................................................ 48
Eigentijdse geschiedenis.......................................................................................................................................................................................................................... 69
,Prehistorie
Prehistorie
Jaar Gebeurtenis Aanvullende informatie
Ca. 2,5 miljoen Oude steentijd / paleolithicum - Nederland was te koud voor leven tot de laatste ijstijd
geleden tot - Rond 8800 v. Chr. Was er weer menselijk leven in Nederland, met
8800 v Chr. name onder de grote rivieren
- Rond 8800 v. Chr. vond ook de overgang van de oude steentijd tot
de middensteentijd
8800 tot 4900 Middensteentijd / mesolithicum - De mensen waren voornamelijk jagers-verzamelaars
v. Chr. - Jagers-verzamelaars waren mensen die leefden van wat ze
dagelijks konden vangen en wat ze vonden
- Deze jagers-verzamelaars vestigden zich voornamelijk rond de
rivieren, op de hoger gelegen gebieden
± 5500 v. Chr. Overgang van mobiele jagers-verzamelaars naar - Migranten uit Zuidoost-Europa en Azië trekken het land/gebied
kleine sedentaire boerengemeenschappen binnen en nemen landbouw mee
- Deze boerengemeenschappen vestigden zich op de hoger gelegen
zandgronden in het oosten van Nederland
- Deze boerengemeenschappen waren permanent gevestigd in het
gebied
- Deze migranten verbouwden graan en hielden wat vee
- De overgang naar sedentaire boerengemeenschappen vond laat plaats
in Nederland
- De overgang van jagers-verzamelaars naar boeren is waarschijnlijk
4900 tot 2000 Nieuwe steentijd / neolithicum - Het Neolithicum in Nederland ontstond uit een wisselwerking
v. Chr. tussen de oorspronkelijke mesolithische bevolking van jager-
verzamelaars en toegetrokken neolithische landbouwers.
- Deze laatsten hadden tijdens het vroege Europese Neolithicum vanuit
het Nabije Oosten komend het grootste deel van Europa
gekoloniseerd.
- De Europese jager-verzamelaars werden hierbij grotendeels
verdrongen. In Nederland hielden zij echter langer stand, en namen
geleidelijk de kunst van landbouw, veeteelt en pottenbakken over van
3
, Prehistorie
de neolithische immigranten.
- Daarmee geraakte de mesolithische levenswijze geleidelijk in
onbruik.
- Kenmerkend zijn nu behalve de nederzettingen, de opkomst van
grotere stammen en het gebruik van plantaardig voedsel.
3400 v. Chr. Bouw van eerste hunebedden in Drenthe - Hunebedden waren graven voor de elite
- Waarschijnlijk al een sociale differentiatie, er was onderscheid tussen
de gewone mensen en de leiders
- Zware stenen werden gebruikt om de hunebedden te bouwen
- De trechterbekercultuur bouwden de hunebedden
- De hunebedden werden opgevolgd door grafheuvels
4000 tot 2800 Trechterbekercultuur - Sociaal complexe en hiërarchische samenleving
v. Chr. - Vestigden zich permanent op de hoger gelegen zandgebieden in het
noordoosten van het land
- Bouwden ook hunebedden
2000 v. Chr. Bronstijd / ijzertijd - De ijzertijd begon veel later in Nederland, namelijk 5 eeuwen later
tot 50 v. Chr. dan in het gebied rond de Middellandse Zee
- De verspreiding van de techniek naar noorden van Nederland, duurde
nog 2 eeuwen
- Verdere ontwikkeling van de landbouw
- Groei van de bevolking van ca. 10.000 naar 100.000 inwoners
- Verspreiding van Hallstatt- / La Téne-cultuur uit Midden-Europa,
werden gedragen door Keltische volken
- De Keltische volken waren migratiebewegingen die vanuit Midden-
Europa naar de Noordzeegebieden
- Er was aan het einde van de ijzertijd geen sprake van een vredige
samenleving, er was geen centraal gezag en daardoor kregen
inwoners aanzien door te vechten, te stelen en te plunderen
2500 v. Chr. Bouw van de eerste kunstmatige heuvels in - Deze kunstmatige heuvels worden ook wel terpen of wierden
Friesland in Groningen genoemd
- De lager gelegen gebieden werden als het droog was gebruikt voor
het grazen van vee en landbouw
4
