CASE STUDY
MODULE 10
Naam: Marit de Nobel
Studentnummer: 1115509
Groep: VPKMBO2E
Toets code: VMMOD10-19
Aantal woorden: 3488
Naam praktijk begeleidend docent:
Naam praktijkopleider:
Email praktijkopleider:
Toets datum: 03-06-2020
,Inhoudsopgave
1. Inleiding..................................................................................................................................2
1.1 Casus................................................................................................................................2
1.2 Onderzoeksvraag..............................................................................................................3
2. Gevalsbeschrijving..................................................................................................................4
2.1 Voorgeschiedenis..............................................................................................................4
2.2 Ziektebeeld........................................................................................................................4
2.3 Gevolgen voor de patiënt..................................................................................................4
2.4 Verpleegkundige diagnosen..............................................................................................4
2.5 Huidige beleid...................................................................................................................5
2.6 Ziekte beloop.....................................................................................................................6
2.7 Gezondheidsprobleem.......................................................................................................6
3. Methoden................................................................................................................................7
3.1 Literatuurstudie.................................................................................................................7
3.2 Praktijkonderzoek.............................................................................................................7
4. Resultaat..................................................................................................................................8
4.1 Literatuuronderzoek..........................................................................................................8
4.2 Conclusie validiteit gebruikte artikelen............................................................................8
4.3 Praktijkonderzoek.............................................................................................................9
4.3.1 Interview....................................................................................................................9
4.3.2 Enquêtes...................................................................................................................10
5. Discussie...............................................................................................................................11
6. Conclusie en aanbevelingen..................................................................................................12
Bibliografie...............................................................................................................................13
Bijlage 1....................................................................................................................................14
Begrippenlijst........................................................................................................................14
Bijlage 2....................................................................................................................................16
Zoektermen...........................................................................................................................16
Flow Diagram.......................................................................................................................18
Bijlage 3....................................................................................................................................19
Interview palliatieve verpleegkundige inclusief uitwerking.................................................19
Bijlage 4....................................................................................................................................20
Enquêtevragen (inclusief resultaten) verpleegkundigen werkzaam op de Longgeneeskunde
...............................................................................................................................................20
Bijlage 5....................................................................................................................................22
Enquêtevragen (inclusief resultaten) verpleegkundigen werkzaam op de palliatieve
COVID-19 unit.....................................................................................................................22
1
,Bijlage 6....................................................................................................................................24
Beoordelingsformulieren literatuuronderzoek......................................................................24
Bijlage 7....................................................................................................................................31
Formulier waarheid...............................................................................................................31
1. Inleiding
Deze case study is gedaan in het ziekenhuis en gespecificeerd op de Longgeneeskunde. Op
deze afdeling worden patiënten met (chronische) longproblematiek opgenomen. De
patiëntencategorie bestaat voornamelijk uit kwetsbare ouderen, patiënten met het eind
stadium van hun chronische longaandoening en palliatieve longoncologie zonder
behandelingswens- en/of mogelijkheid.
‘Er wordt nergens zoveel gestorven als op een longafdeling’ (1 p. 22). Deze titel uit de een
krant bevestigd door onderstaande afdelingsgegevens.
ov erl eden pat i ënt en
01-10-2019 t ot 01-04-2020.
( e x c l u s i e f CO V I D - 1 9 )
Longgeneeskunde (26 patiënten bedden) Interne geneeskunde (28 patiënten bedden)
29
30
9
20
10
0
Overlijdensaantal
Bovenstaande grafiek geeft weer dat het overlijdenspercentage op de Longgeneeskunde
significant hoger ligt in vergelijking met de Interne.
1.1 Casus
De heer K. was opgenomen via de spoedeisende hulp en had sinds zes dagen last van
toenemende dyspnoe klachten. Dhr. was reeds gediagnosticeerd met een longcarcinoom
door uitzaaiingen en was mede hierdoor gevallen en daardoor opgenomen.
De x-thorax toonde rechts longinfiltraten aan. Daarnaast waren de infectieparameters in het
bloed verhoogd.
Dhr. werd opgenomen met de diagnoses: respiratoire insufficiëntie/ hypoxemie bij een
pneumonie in combinatie met NSCLC stadium IV waarvoor geen behandeling meer mogelijk
is. De ingezette behandeling hierop was: zuurstoftherapie, vernevelingen, prednison en
antibiotica intraveneus.
Een maand voor opname in februari 2020 had dhr. te horen gekregen dat de twee kuren van
Pembrolizumab1 niet effectief waren. De tumor toonde progressie aan op de controle
“computertomografie (CT)” scan. Dhr. gaf toen der tijd aan dat zijn gezondheid achteruit ging
en de symptomen toenamen. Daarnaast krijgt dhr. weinig lucht en is zuurstofafhankelijk.
Palliatieve chemotherapie is aangeboden/besproken, maar dhr. heeft daar van afgezien.
1
Pembrolizumab is immunotherapie. Immunotherapie is een behandeling met medicijnen die een
afweerreactie tegen kankercellen stimuleren.
2
, Dhr. zijn gezondheid ging, ondanks de behandeling, achteruit. Naast de toenemende
dyspnoe had dhr. ook last van angst om te stikken. In de voortgangsrapportage van de
nachtdienst wordt om: 00:15, 01:30, 03:30 en 04:40 dhr. zijn dyspnoe/discomfort
beschreven. De nachtdienstverpleegkundige had de standaard interventies toegepast,
namelijk: lichaamshouding/ademhalingstechnieken, frequent laten vernevelen,
zuurstoftherapie etc. De arts is meerdere keren gecontacteerd die naast de standaard
interventies een sterk werkend opiaat en een slaaptablet had voorgeschreven. Om 06:50 zei
dhr.: ‘dit is onmenselijk’, omdat de interventies niet effectief waren. Arts was opnieuw
gecontacteerd over discomfort en tweeëneenhalf “milligram (mg)” Morfine subcutaan was
voorgeschreven. Echter bleef dhr. discomfort behouden, waardoor toediening/dosis is
herhaald.
De dyspnoe klachten bleven aanwezig zonder helpende interventie. Dhr. gaf aan te leiden
door zijn discomfort. Het inzetten van een abstinerend beleid is besproken en dhr. is toen om
11:30 gestart met een morfinepomp op één “milliliter (ml)”/uur. Dit had weinig effect waardoor
er opnieuw morfine werd toegediend. Ook dit had geen effect en werd de palliatieve sedatie
gestart.
Conclusie probleemstelling casus:
Dhr. bevond zich bij opname al in de palliatieve fase, waardoor het discomfort/leiden niet had
mogen gebeuren. De nacht- en dagdienstverpleegkundigen hadden discomfort herhaaldelijk
aangekaart bij de arts, waarop minimale interventies zijn ingezet.
1.2 Onderzoeksvraag
‘Terminale zorg richt zich op een goede kwaliteit van sterven’ (2). Alle interventies die in de
terminale zorg worden ingezet zijn gericht het bieden van optimale comfort. Bij longpatiënten
is dit gericht op het optimaal bestrijden van dyspnoe.
Uit de verpleegkundige voortgangsrapportage kan gesteld worden dat de palliatieve
interventies regelmatig te laat of te weinig worden ingezet. Terminale patiënten ervaren
hierdoor discomfort en een lijdende laatste fase. Een comfortabel overlijdensproces kan een
positief effect hebben op de rouwverwerking van naasten. Een overlijdensproces vergt
echter een multidisciplinaire aanpak. Hierin kunnen meningen/observaties van elkaar
verschillen.
In deze case study wordt onderzoek gedaan naar hoe het proces van mijn gekozen
casuïstiek anders had kunnen verlopen. Tevens wordt onderzocht of het inschakelen van het
palliatieve team positief effect zou hebben op de discomfort van dhr. qua dyspnoe. De
motivatie voor deze case study en het onderwerp is dat elk terminaal proces comfortabel
moet verlopen ten behoeve van het comfort van de patiënt en de rouwverwerking van diens
naasten.
Het doel van dit onderzoek is het verbeteren van de kwaliteit van de terminale fase op de
afdeling Longgeneeskunde. Om dit te bereiken is een onderzoeksvraagstelling geformuleerd
die vanuit de casuïstiek naar vormen komt, namelijk: ‘’leidt het inroepen van het palliatieve
team bij dhr. K. tot vermindering van zijn dyspnoe in de terminale fase?”
3
MODULE 10
Naam: Marit de Nobel
Studentnummer: 1115509
Groep: VPKMBO2E
Toets code: VMMOD10-19
Aantal woorden: 3488
Naam praktijk begeleidend docent:
Naam praktijkopleider:
Email praktijkopleider:
Toets datum: 03-06-2020
,Inhoudsopgave
1. Inleiding..................................................................................................................................2
1.1 Casus................................................................................................................................2
1.2 Onderzoeksvraag..............................................................................................................3
2. Gevalsbeschrijving..................................................................................................................4
2.1 Voorgeschiedenis..............................................................................................................4
2.2 Ziektebeeld........................................................................................................................4
2.3 Gevolgen voor de patiënt..................................................................................................4
2.4 Verpleegkundige diagnosen..............................................................................................4
2.5 Huidige beleid...................................................................................................................5
2.6 Ziekte beloop.....................................................................................................................6
2.7 Gezondheidsprobleem.......................................................................................................6
3. Methoden................................................................................................................................7
3.1 Literatuurstudie.................................................................................................................7
3.2 Praktijkonderzoek.............................................................................................................7
4. Resultaat..................................................................................................................................8
4.1 Literatuuronderzoek..........................................................................................................8
4.2 Conclusie validiteit gebruikte artikelen............................................................................8
4.3 Praktijkonderzoek.............................................................................................................9
4.3.1 Interview....................................................................................................................9
4.3.2 Enquêtes...................................................................................................................10
5. Discussie...............................................................................................................................11
6. Conclusie en aanbevelingen..................................................................................................12
Bibliografie...............................................................................................................................13
Bijlage 1....................................................................................................................................14
Begrippenlijst........................................................................................................................14
Bijlage 2....................................................................................................................................16
Zoektermen...........................................................................................................................16
Flow Diagram.......................................................................................................................18
Bijlage 3....................................................................................................................................19
Interview palliatieve verpleegkundige inclusief uitwerking.................................................19
Bijlage 4....................................................................................................................................20
Enquêtevragen (inclusief resultaten) verpleegkundigen werkzaam op de Longgeneeskunde
...............................................................................................................................................20
Bijlage 5....................................................................................................................................22
Enquêtevragen (inclusief resultaten) verpleegkundigen werkzaam op de palliatieve
COVID-19 unit.....................................................................................................................22
1
,Bijlage 6....................................................................................................................................24
Beoordelingsformulieren literatuuronderzoek......................................................................24
Bijlage 7....................................................................................................................................31
Formulier waarheid...............................................................................................................31
1. Inleiding
Deze case study is gedaan in het ziekenhuis en gespecificeerd op de Longgeneeskunde. Op
deze afdeling worden patiënten met (chronische) longproblematiek opgenomen. De
patiëntencategorie bestaat voornamelijk uit kwetsbare ouderen, patiënten met het eind
stadium van hun chronische longaandoening en palliatieve longoncologie zonder
behandelingswens- en/of mogelijkheid.
‘Er wordt nergens zoveel gestorven als op een longafdeling’ (1 p. 22). Deze titel uit de een
krant bevestigd door onderstaande afdelingsgegevens.
ov erl eden pat i ënt en
01-10-2019 t ot 01-04-2020.
( e x c l u s i e f CO V I D - 1 9 )
Longgeneeskunde (26 patiënten bedden) Interne geneeskunde (28 patiënten bedden)
29
30
9
20
10
0
Overlijdensaantal
Bovenstaande grafiek geeft weer dat het overlijdenspercentage op de Longgeneeskunde
significant hoger ligt in vergelijking met de Interne.
1.1 Casus
De heer K. was opgenomen via de spoedeisende hulp en had sinds zes dagen last van
toenemende dyspnoe klachten. Dhr. was reeds gediagnosticeerd met een longcarcinoom
door uitzaaiingen en was mede hierdoor gevallen en daardoor opgenomen.
De x-thorax toonde rechts longinfiltraten aan. Daarnaast waren de infectieparameters in het
bloed verhoogd.
Dhr. werd opgenomen met de diagnoses: respiratoire insufficiëntie/ hypoxemie bij een
pneumonie in combinatie met NSCLC stadium IV waarvoor geen behandeling meer mogelijk
is. De ingezette behandeling hierop was: zuurstoftherapie, vernevelingen, prednison en
antibiotica intraveneus.
Een maand voor opname in februari 2020 had dhr. te horen gekregen dat de twee kuren van
Pembrolizumab1 niet effectief waren. De tumor toonde progressie aan op de controle
“computertomografie (CT)” scan. Dhr. gaf toen der tijd aan dat zijn gezondheid achteruit ging
en de symptomen toenamen. Daarnaast krijgt dhr. weinig lucht en is zuurstofafhankelijk.
Palliatieve chemotherapie is aangeboden/besproken, maar dhr. heeft daar van afgezien.
1
Pembrolizumab is immunotherapie. Immunotherapie is een behandeling met medicijnen die een
afweerreactie tegen kankercellen stimuleren.
2
, Dhr. zijn gezondheid ging, ondanks de behandeling, achteruit. Naast de toenemende
dyspnoe had dhr. ook last van angst om te stikken. In de voortgangsrapportage van de
nachtdienst wordt om: 00:15, 01:30, 03:30 en 04:40 dhr. zijn dyspnoe/discomfort
beschreven. De nachtdienstverpleegkundige had de standaard interventies toegepast,
namelijk: lichaamshouding/ademhalingstechnieken, frequent laten vernevelen,
zuurstoftherapie etc. De arts is meerdere keren gecontacteerd die naast de standaard
interventies een sterk werkend opiaat en een slaaptablet had voorgeschreven. Om 06:50 zei
dhr.: ‘dit is onmenselijk’, omdat de interventies niet effectief waren. Arts was opnieuw
gecontacteerd over discomfort en tweeëneenhalf “milligram (mg)” Morfine subcutaan was
voorgeschreven. Echter bleef dhr. discomfort behouden, waardoor toediening/dosis is
herhaald.
De dyspnoe klachten bleven aanwezig zonder helpende interventie. Dhr. gaf aan te leiden
door zijn discomfort. Het inzetten van een abstinerend beleid is besproken en dhr. is toen om
11:30 gestart met een morfinepomp op één “milliliter (ml)”/uur. Dit had weinig effect waardoor
er opnieuw morfine werd toegediend. Ook dit had geen effect en werd de palliatieve sedatie
gestart.
Conclusie probleemstelling casus:
Dhr. bevond zich bij opname al in de palliatieve fase, waardoor het discomfort/leiden niet had
mogen gebeuren. De nacht- en dagdienstverpleegkundigen hadden discomfort herhaaldelijk
aangekaart bij de arts, waarop minimale interventies zijn ingezet.
1.2 Onderzoeksvraag
‘Terminale zorg richt zich op een goede kwaliteit van sterven’ (2). Alle interventies die in de
terminale zorg worden ingezet zijn gericht het bieden van optimale comfort. Bij longpatiënten
is dit gericht op het optimaal bestrijden van dyspnoe.
Uit de verpleegkundige voortgangsrapportage kan gesteld worden dat de palliatieve
interventies regelmatig te laat of te weinig worden ingezet. Terminale patiënten ervaren
hierdoor discomfort en een lijdende laatste fase. Een comfortabel overlijdensproces kan een
positief effect hebben op de rouwverwerking van naasten. Een overlijdensproces vergt
echter een multidisciplinaire aanpak. Hierin kunnen meningen/observaties van elkaar
verschillen.
In deze case study wordt onderzoek gedaan naar hoe het proces van mijn gekozen
casuïstiek anders had kunnen verlopen. Tevens wordt onderzocht of het inschakelen van het
palliatieve team positief effect zou hebben op de discomfort van dhr. qua dyspnoe. De
motivatie voor deze case study en het onderwerp is dat elk terminaal proces comfortabel
moet verlopen ten behoeve van het comfort van de patiënt en de rouwverwerking van diens
naasten.
Het doel van dit onderzoek is het verbeteren van de kwaliteit van de terminale fase op de
afdeling Longgeneeskunde. Om dit te bereiken is een onderzoeksvraagstelling geformuleerd
die vanuit de casuïstiek naar vormen komt, namelijk: ‘’leidt het inroepen van het palliatieve
team bij dhr. K. tot vermindering van zijn dyspnoe in de terminale fase?”
3
