Tijdvak 5 – De tijd van ontdekkers en hervormers.
Erfgoed: nalatenschap.
Humanist: geleerde die vanaf omstreeks 1500 klassieke teksten bestudeerde.
Mens- en wereldbeeld: kijk op het leven van mensen en de wereld om hen heen.
Tijd van ontdekkers en hervormers: vijfde tijdvak (1500-1600).
Renaissance: (wedergeboorte) vernieuwing van de Europese cultuur vanaf omstreeks
1500 met een herboren belangstelling voor de klassiek cultuur.
Vroegmoderne tijd: vierde periode (1500- 1800)
Etnisch: behorend bij een bepaald volk.
Europese expansie: uitbreiding van activiteiten ven Europeanen buiten Europa vanaf
omstreeks 1500.
Factorij: handelspost.
Indiaan: inheemse bewoner van Amerika.
Indië: Europese naam voor Zuid- en Oost-Azië.
Ontdekkingsreis: zoektocht naar onbekend gebied.
Kolonialisme: overheersing van een kolonie om eraan te verdienen.
Koloniseren: zich in een gebied vestigen.
Nieuwe Wereld: Amerika.
Oost ( de Oost, Oost-Indië): Zuid- en Oost-Azië.
Plantage: groot landbouwbedrijf waar één gewas wordt verbouwd.
West (de West, West-Indië): het Caribische gebied en de landen eromheen.
Asiel: bescherming.
Calvinisme: protestantse leer van Calvijn.
Celibaat: ongetrouwd zijn.
Dominee (predikant): leider van een protestantse kerkdienst.
Hervorming (Reformatie): verandering waarbij christenen de katholieke kerk wilden
veranderen waarna ze zich afsplitsten van deze kerk.
, Hugenoot: Franse calvinist.
Katholiek: rooms-katholiek.
Protestants: volgens de ideeën van de Hervorming.
Staatskerk: officiële kerk van de staat waarover de overheid zeggenschap heeft.
Armada: oorlogsvloot.
Beeldenstorm: vernielingen in katholieke kerken door Nederlandse protestanten in
1566
Geus: calvinistische opstandeling in de Nederlanden tegen Filips II.
Gewest: provincie.
Landsheer: vorst.
Landvoogd(es): plaatsvervanger van een vorst.
Republiek: Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.
Soeverein: degene met het hoogste staatsgezag.
Stadhouder: 1) vertegenwoordiger van de vorst in een gewest. 2) In de Republiek de
hoogste regent in dienst van de gewesten, onder meer als opperbevelhebber.
Staten: bestuur van een gewest.
Tachtigjarige Oorlog (de Opstand): strijd van Nederlanders tegen Spanje (1568-1648).
Unie van Utrecht: militair en politiek bondgenootschap van noordelijke gewesten (1579)