WEEK 1: PERSONENVENNOOTSCHAPPEN DEEL I
KENNISCLIP: VERTEGENWOORDIGING & AANSPRAKELIJKHEID (VOF & MAATSCHAP)
Vier algemene punten:
1. Maak een goed onderscheid tussen:
a. Handelen voor rekening van de vennootschap (interne verhouding, zie pagina 6)
b. Handelen namens de vennootschap (vertegenwoordiging)
2. Persenonenvennootschappen hebben geen rechtspersoonlijkheid: handelen
namens de personenvennootschap betekent dus dat de handelende persoon handelt
namens zichzelf en zijn medevennoten.
3. Maatschap is basisregeling: De bepalingen over de maatschap (Titel 9 boek 7A) zijn
ook van toepassing op de VOF en CV voor zover daar in het Wetboek van Koophandel
(WvK) niet van wordt afgeweken. (Lex generalis lex specialis)
4. Bij het behandelen van een casus over vertegenwoordiging (handelen namens) helpt
het om het volgende stappenplan af te lopen:
a. Vertegenwoordiging: Hoe zit het met de vertegenwoordiging? Wie handelt er en
is diegene vertegenwoordigingsbevoegd?
b. Aansprakelijkheid: Wat zijn vervolgens de consequenties van de
aansprakelijkheid? Wie is er aansprakelijk naar aanleiding van dat handelen?
c. Verhaal: Op wel vermogen kan de derde verhaal nemen?
MAATSCHAP
Stap 1: Vertegenwoordiging van de maatschap (geldt voor zowel de stille als de
openbare maatschap)
Casus: Jansen & Jansen Advocaten is van de broers Joost & Jochem. Joost wil toga’s namens
de maatschap aanschaffen bij X. Joost handelt namens de maatschap.
Was Joost vertegenwoordigingsbevoegd? (7A:1679/1681 BW)
Op de maatschap zijn de normale regels over vertegenwoordiging (volmacht) in boek 3 van
toepassing. Volmacht is de bevoegdheid die de volmachtgever verleent aan een ander, de
gevolmachtigde, om in zijn naam rechtshandelingen te verrichten (3:60).
- Een vennoot van de maatschap is slechts bevoegd namens de maatschap te handelen
indien hem daartoe volmacht is verleend.
Let op: De maatschap is zelf niks, geen rechtspersoon en kan dus geen volmacht verlenen.
Joost heeft in onze casus volmacht nodig van zijn medevennoot.
Bij deze vraag is het dus van belang of Joost een volmacht heeft gekregen van zijn broer. Als
dat niet zo is dan is hij vertegenwoordigingsonbevoegd en kan hij niet namens de
vennootschap handelen. Heeft Jochem hem wel een volmacht verleend dan is hij wel
vertegenwoordigingsbevoegd en valt hij er als tussenpersoon tussen uit, de maatschap raakt
dan gebonden.
Bij onbevoegde vertegenwoordiging (geen volmacht):
- De onbevoegd handelde vennoot zelf gebonden raakt, dus gehouden is tot nakoming.
(7A:1681)
- Daarbij geldt ook dat de onbevoegde handelde vennoot ook moet instaan voor zijn
volmacht, schadevergoeding. (3:78 jo. 3:70).
Twee mogelijkheden voor de derde. Hij kan kiezen waar hij een beroep op wil doen. Kan
niet op beide.
Let op: in sommige gevallen toch gebondenheid voor de maatschap:
Twee uitzonderingen wanneer toch gebondenheid is als er geen volmacht gegeven is:
1. Baattrekking (7A:1681): Zeer uitzonderlijke situatie: Als achteraf blijkt dat de
rechtshandeling die onbevoegd is uitgevoerd ten voordele van de maatschap heeft
gestrekt.
2. De algemene regels over vertegenwoordiging uit boek 3 (schijn van volmacht
3:61 lid 2, bekrachtiging 3:69).
, Stap 2: Aansprakelijkheid bij de maatschap
Als de maatschap gebonden is, omdat er geldig is vertegenwoordigd of omdat er ondanks
onbevoegde vertegenwoordiging toch gebondenheid ontstaat op grond van bovenstaande
regels moeten we door naar stap 2. Wie is dan aansprakelijk?
7A:1680: alle maten zijn aansprakelijk voor een gelijk deel, tenzij:
- In de overeenkomst met de derde anders is bepaald; of,
- Als het gaat over een ondeelbare prestatie (6:6) bijv. ze moeten iets leveren.
Stap 3: Op welk vermogen kan de derde zich verhalen?
Alle individuele vennoten in privé (voor een gelijk deel), maar ook op het afgescheiden
vermogen van de (openbare) maatschap HR Biek Holding.
VOF
Stap 1: Vertegenwoordiging van de VOF
Casus: Jansen & Jansen Zeevis Kwaliteitsvishandel. Joost en Jochem voeren nu in plaats van
een beroep een bedrijf uitoefenen. Ze kwalificeren hiermee als een VOF. Hij koopt namens de
VOF een nieuwe frituurinstallatie van €15.000.
Was Joost bevoegd? (17K lid 1 en 2)
Iedereen beherend vennoot is vertegenwoordigingsbevoegd, tenzij:
- Hij in de vennootschapsovereenkomst uitgesloten (lid 1)
- Doeloverschrijding (lid 2)
- Het gaat om een bepaalde handeling die in de vennootschapsovereenkomst is
uitgesloten (bijv. boven bepaald geldbedrag of tweehandtekeningen-clausule) (lid 2).
Let op: de rol en functie van het handelsregister (25Hrgw en 29K).
Drie voorbeelden:
1. Jochem en Joost hebben niks afgesproken ten aanzien van de
vertegenwoordiging. Joost handelt namens de VOF met X. Is Joost bevoegd?
Ja, op grond van 17K. Er zijn geen beperkingen en de handeling valt binnen het doel
van de vennootschap. Hij is vertegenwoordigingsbevoegd en de VOF is gebonden.
2. Jochem en Joost hebben bij de aanvang van de samenwerking in het
vennootschapscontract afgesproken dat hun beide
vertegenwoordigingsbevoegdheid beperkt is tot het verrichten van
rechtshandelingen tot een bedrag van €10.000, een beperking in de zin van
17K lid 2. Is Joost bevoegd?
Nee, op grond van 17K lid 2 is hij niet bevoegd nu hij een aankoop doet van €15.000.
De vraag of de VOF is gebonden hangt af van de vraag of de beperking is ingeschreven
in het handelsregister (15Hrgw). Is het ingeschreven dan is de VOF niet gebonden. Is
het niet ingeschreven dan is de VOF wel gebonden, mits X te goeder trouw is.
3. Jochem en Joost hebben een beperking opgenomen in het
vennootschapscontract, ze zijn nu echter bij aanvang bij samenwerking
vergeten om de VOF in zijn geheel in te schrijven in het handelsregister. Is
Joost bevoegd?
Nee, op grond van 17K lid 2 is hij niet bevoegd nu hij een aankoop doet van €15.000 en
hij maar tot €10.000 bevoegd is. Is de VOF gebonden? Ja, in di geval geldt 29K, als de
VOF in zijn geheel niet is ingeschreven mag de derde (X), zowel te goeder als te
kwader trouw ervan uitgaan dat de VOF is aangegaan voor onbepaalde tijd en geen
vennoot is uitgesloten van het recht om voor de VOF te handelen en te tekenen. VOF is
gebonden.
Bij onbevoegde vertegenwoordiging (geen volmacht): (hetzelfde als bij de maatschap)
- De onbevoegd handelde vennoot zelf gebonden raakt, dus gehouden is tot nakoming.
(7A:1681)
- Daarbij geldt ook dat de onbevoegde handelde vennoot ook moet instaan voor zijn
volmacht, schadevergoeding. (3:78 jo. 3:70).
KENNISCLIP: VERTEGENWOORDIGING & AANSPRAKELIJKHEID (VOF & MAATSCHAP)
Vier algemene punten:
1. Maak een goed onderscheid tussen:
a. Handelen voor rekening van de vennootschap (interne verhouding, zie pagina 6)
b. Handelen namens de vennootschap (vertegenwoordiging)
2. Persenonenvennootschappen hebben geen rechtspersoonlijkheid: handelen
namens de personenvennootschap betekent dus dat de handelende persoon handelt
namens zichzelf en zijn medevennoten.
3. Maatschap is basisregeling: De bepalingen over de maatschap (Titel 9 boek 7A) zijn
ook van toepassing op de VOF en CV voor zover daar in het Wetboek van Koophandel
(WvK) niet van wordt afgeweken. (Lex generalis lex specialis)
4. Bij het behandelen van een casus over vertegenwoordiging (handelen namens) helpt
het om het volgende stappenplan af te lopen:
a. Vertegenwoordiging: Hoe zit het met de vertegenwoordiging? Wie handelt er en
is diegene vertegenwoordigingsbevoegd?
b. Aansprakelijkheid: Wat zijn vervolgens de consequenties van de
aansprakelijkheid? Wie is er aansprakelijk naar aanleiding van dat handelen?
c. Verhaal: Op wel vermogen kan de derde verhaal nemen?
MAATSCHAP
Stap 1: Vertegenwoordiging van de maatschap (geldt voor zowel de stille als de
openbare maatschap)
Casus: Jansen & Jansen Advocaten is van de broers Joost & Jochem. Joost wil toga’s namens
de maatschap aanschaffen bij X. Joost handelt namens de maatschap.
Was Joost vertegenwoordigingsbevoegd? (7A:1679/1681 BW)
Op de maatschap zijn de normale regels over vertegenwoordiging (volmacht) in boek 3 van
toepassing. Volmacht is de bevoegdheid die de volmachtgever verleent aan een ander, de
gevolmachtigde, om in zijn naam rechtshandelingen te verrichten (3:60).
- Een vennoot van de maatschap is slechts bevoegd namens de maatschap te handelen
indien hem daartoe volmacht is verleend.
Let op: De maatschap is zelf niks, geen rechtspersoon en kan dus geen volmacht verlenen.
Joost heeft in onze casus volmacht nodig van zijn medevennoot.
Bij deze vraag is het dus van belang of Joost een volmacht heeft gekregen van zijn broer. Als
dat niet zo is dan is hij vertegenwoordigingsonbevoegd en kan hij niet namens de
vennootschap handelen. Heeft Jochem hem wel een volmacht verleend dan is hij wel
vertegenwoordigingsbevoegd en valt hij er als tussenpersoon tussen uit, de maatschap raakt
dan gebonden.
Bij onbevoegde vertegenwoordiging (geen volmacht):
- De onbevoegd handelde vennoot zelf gebonden raakt, dus gehouden is tot nakoming.
(7A:1681)
- Daarbij geldt ook dat de onbevoegde handelde vennoot ook moet instaan voor zijn
volmacht, schadevergoeding. (3:78 jo. 3:70).
Twee mogelijkheden voor de derde. Hij kan kiezen waar hij een beroep op wil doen. Kan
niet op beide.
Let op: in sommige gevallen toch gebondenheid voor de maatschap:
Twee uitzonderingen wanneer toch gebondenheid is als er geen volmacht gegeven is:
1. Baattrekking (7A:1681): Zeer uitzonderlijke situatie: Als achteraf blijkt dat de
rechtshandeling die onbevoegd is uitgevoerd ten voordele van de maatschap heeft
gestrekt.
2. De algemene regels over vertegenwoordiging uit boek 3 (schijn van volmacht
3:61 lid 2, bekrachtiging 3:69).
, Stap 2: Aansprakelijkheid bij de maatschap
Als de maatschap gebonden is, omdat er geldig is vertegenwoordigd of omdat er ondanks
onbevoegde vertegenwoordiging toch gebondenheid ontstaat op grond van bovenstaande
regels moeten we door naar stap 2. Wie is dan aansprakelijk?
7A:1680: alle maten zijn aansprakelijk voor een gelijk deel, tenzij:
- In de overeenkomst met de derde anders is bepaald; of,
- Als het gaat over een ondeelbare prestatie (6:6) bijv. ze moeten iets leveren.
Stap 3: Op welk vermogen kan de derde zich verhalen?
Alle individuele vennoten in privé (voor een gelijk deel), maar ook op het afgescheiden
vermogen van de (openbare) maatschap HR Biek Holding.
VOF
Stap 1: Vertegenwoordiging van de VOF
Casus: Jansen & Jansen Zeevis Kwaliteitsvishandel. Joost en Jochem voeren nu in plaats van
een beroep een bedrijf uitoefenen. Ze kwalificeren hiermee als een VOF. Hij koopt namens de
VOF een nieuwe frituurinstallatie van €15.000.
Was Joost bevoegd? (17K lid 1 en 2)
Iedereen beherend vennoot is vertegenwoordigingsbevoegd, tenzij:
- Hij in de vennootschapsovereenkomst uitgesloten (lid 1)
- Doeloverschrijding (lid 2)
- Het gaat om een bepaalde handeling die in de vennootschapsovereenkomst is
uitgesloten (bijv. boven bepaald geldbedrag of tweehandtekeningen-clausule) (lid 2).
Let op: de rol en functie van het handelsregister (25Hrgw en 29K).
Drie voorbeelden:
1. Jochem en Joost hebben niks afgesproken ten aanzien van de
vertegenwoordiging. Joost handelt namens de VOF met X. Is Joost bevoegd?
Ja, op grond van 17K. Er zijn geen beperkingen en de handeling valt binnen het doel
van de vennootschap. Hij is vertegenwoordigingsbevoegd en de VOF is gebonden.
2. Jochem en Joost hebben bij de aanvang van de samenwerking in het
vennootschapscontract afgesproken dat hun beide
vertegenwoordigingsbevoegdheid beperkt is tot het verrichten van
rechtshandelingen tot een bedrag van €10.000, een beperking in de zin van
17K lid 2. Is Joost bevoegd?
Nee, op grond van 17K lid 2 is hij niet bevoegd nu hij een aankoop doet van €15.000.
De vraag of de VOF is gebonden hangt af van de vraag of de beperking is ingeschreven
in het handelsregister (15Hrgw). Is het ingeschreven dan is de VOF niet gebonden. Is
het niet ingeschreven dan is de VOF wel gebonden, mits X te goeder trouw is.
3. Jochem en Joost hebben een beperking opgenomen in het
vennootschapscontract, ze zijn nu echter bij aanvang bij samenwerking
vergeten om de VOF in zijn geheel in te schrijven in het handelsregister. Is
Joost bevoegd?
Nee, op grond van 17K lid 2 is hij niet bevoegd nu hij een aankoop doet van €15.000 en
hij maar tot €10.000 bevoegd is. Is de VOF gebonden? Ja, in di geval geldt 29K, als de
VOF in zijn geheel niet is ingeschreven mag de derde (X), zowel te goeder als te
kwader trouw ervan uitgaan dat de VOF is aangegaan voor onbepaalde tijd en geen
vennoot is uitgesloten van het recht om voor de VOF te handelen en te tekenen. VOF is
gebonden.
Bij onbevoegde vertegenwoordiging (geen volmacht): (hetzelfde als bij de maatschap)
- De onbevoegd handelde vennoot zelf gebonden raakt, dus gehouden is tot nakoming.
(7A:1681)
- Daarbij geldt ook dat de onbevoegde handelde vennoot ook moet instaan voor zijn
volmacht, schadevergoeding. (3:78 jo. 3:70).
