Samenvatting TAK
HC 1 Kwantitatieve analysetechnieken
Testen plus voorbeeldvragen:
One sample t-test voor toetsen van 1 gemiddelde
- Is de gemiddelde lengte 170 cm?
Independent samples t-test voor toetsten verschil 2 twee gemiddelden
- Wat is lengteverschil tussen jongens en meisjes?
Regressieanalyse voor toetsen invloed X op Y
- Wat is het groeitempo per maand?
ANCOVA voor toetsen verschil gemiddelden gecorrigeerd voor covariaat
- Wat is lengteverschil tussen jongens en meisjes na correctie voor leeftijd?
ANCOVA met interactie voor toetsen van homogene regressielijnen
- Is het groeitempo hetzelfde voor jongens en meisjes?
Al deze testen zijn bijzondere gevallen van General Linear model (GLM)
One sample t-test
Voorbeeldvraag: Is de gemiddelde lengte 170 cm?
Nulhypothesetoetsing:
1. Formuleer nulhypothese en stel significantieniveau alpha vast
2. Bereken toetsingsgrootheid (bv t/F waarde, statistische maten om
overschrijdingskans te bepalen), bepaal overschrijdingskans en bereken
betrouwbaarheidsinterval
3. Beslissing
als p > alpha, dan H0 niet verwerpen en als p < alpha, dan H0 verwerpen
als testwaarde (test value) binnen passende betrouwbaarheidsinterval, dan H0
niet verwerpen en als testwaarde buiten interval, dan H0 verwerpen
Alternatieve hypothese kan gericht of ongericht zijn
H0: populatiegemiddelde 𝜇 is gelijk aan testwaarde 𝜇0
H1: populatiegemiddelde 𝜇 is niet gelijk aan testwaarde 𝜇0
- Ongerichte alternatieve hypothese tweezijdige toetsing
- Bij gerichte alternatieve hypothese eenzijdige toetsing; p
waarde moet gedeeld door 2
Betrouwbaarheidsinterval:
Betekenis voor een gerealiseerd 95% betrouwbaarheidsinterval geldt dat het met 95%
betrouwbaarheid het werkelijke verschil tussen de testwaarde en het populatiegemiddelde
omvat
- 0 erin; H0 niet verwerpen
- 0 erbuiten; H0 wel verwerpen
Betrouwbaarheidsinterval & significantieniveau aan elkaar gekoppeld (95% en 5%)
Deze onderzoeksvraag in GLM regressievergelijking
b0 = gemiddelde lengte in steekproef
,Independent samples t-test
Voorbeeldvraag: Wat is lengteverschil tussen jongens en meisjes?
H0: populatiegemiddelden jongens en meisjes zijn gelijk
Assumptie t-toets; homogene variantie (homoscedasticiteit)
Nulhypothese: variantie in Y is gelijk in beide populaties
- Als Levene’s test significant is, assumptie geschonden
Levene test of de spreiding tussen de 2 groepen significant van elkaar verschilt
- Als geschonden, kijk in SPSS bij ‘equal variances not assumed’ met aanpassing in
vrijheidsgraden
Deze onderzoeksvraag in GLM regressievergelijking
Regressiecoëfficiënten = parameter estimates
Wordt automatisch dummy aangemaakt
- Intercept b0 is dan gemiddelde referentiegroep (die dummywaarde 0 heeft)
- b1 is het verschil ten opzichte van referentiegroep
Regressieanalyse
Voorbeeldvraag: Wat is het groeitempo per maand?
Regressievergelijking:
1. H0: leeftijd heeft geen invloed op lengte
2. Bereken B-coefficient voor leeftijd op lengte
3. Bereken t-waarde en bepaal p-waarde van de B-coefficient
4. Beslissing op basis p waarde (en alpha)
ANCOVA
Voorbeeldvraag: Wat is lengteverschil tussen jongens en meisjes na correctie voor leeftijd?
Regressievergelijking:
- B1 is invloed van leeftijd op lengte
- B2 is lengteverschil meisjes/jongens (afstand tussen regressielijnen)
Estimated Marginal Means zijn de geschatte populatiegemiddelden voor jongens en meisjes
bij dezelfde leeftijd
ANCOVA met interactie
Voorbeeldvraag: Is het groeitempo hetzelfde voor jongens en meisjes?
Regressievergelijking:
- B12 is het interactie-effect; geeft het verschil in regressiecoëfficiënt van leeftijd
tussen jongens & meisjes
- Als b12 significant, dan verschilt het groeitempo voor jongens & meisjes
,Week 1 Grasple:
Meetniveaus:
- Nominaal
- Ordinaal
- Categorisch (dichotoom)
- Interval; vaste afstand tussen de getallen
- Ratio; vaste afstand tussen de getallen met absoluut nulpunt
De standaardafwijking is een maat voor de spreiding van de cijfers in binnen de groepen en
de standaardfout is een maat voor de spreiding van de gemiddelde cijfers binnen de
groepen. Dit laatste betekent het volgende. Stel je zou het onderzoek heel vaak herhalen en
elke keer het gemiddelde van de twee groepen uitrekenen. Deze gemiddelden zullen telkens
net iets anders zijn en vormen een verdeling. De standaardfout is een maat voor de spreiding
van al deze gemiddelden (steekproefgemiddelden)
Levene’s test; als niet significant, assumptie niet geschonden
Betekenis betrouwbaarheidsinterval:
Als we het onderzoek oneindig vaak zouden herhalen en telkens het
betrouwbaarheidsinterval zouden berekenen, dan zou 95% van die
betrouwbaarheidsintervallen het werkelijke verschil in gemiddelden
omvatten.
Mean Square; hoe groter de variantie between groups, hoe eerder er een verschil is tussen
de groepen. Hoe kleiner de variantie within group, hoe eerder er een verschil is tussen de
groepen.
- Andere namen between groups; regression/conditie
- Andere namen within groups; residual/error
HC 2 Systematic reviews en
meta-analyse
Resultaat van éen onderzoek levert onvoldoende bewijs voor
- Bestaan van samenhang tussen 2 variabelen
- Aanwezigheid verschil tussen 2 groepen
- Effectiviteit beleid/behandeling
Systematische review
Let op!
- Literatuurreview is niet systematische review
Heeft een ander doel
- Meta-analyse is niet systematische review
Meta analyse is het statistisch samenvatten van de studies (gevonden door
systematische review)
, Korte definitie = systematisch zoeken naar en selecteren & evalueren van literatuur
Lange definitie:
- Systematische, expliciete & reproduceerbare
De review zelf is (in grote mate) repliceerbaar, makkelijk om update te doen
- identificatie, evaluatie en synthese van
- een uitputtende set van relevante onderzoeken over een bepaald onderwerp.
Localiseren van alle bestaande onderzoeken aselecte steekproef
Uitvoering volgens een voorgeschreven format om
- Reviewers te helpen systematisch te werk te gaan
- Lezers te helpen info snel te vinden
Transparantie & betrouwbaarheid
Verschil met traditionele review (onderstaande heeft daar betrekking op):
- Gebrek aan regels
- Methodologie niet transparant
- Verschillende reviewers komen tot verschillende conclusies
- Geen updates
Kenmerken SR:
- Beantwoordt specifieke vraag
- Gebruikt strikte regels (om kwaliteit te garanderen)
Heeft het doel om alle relevante studies te identificeren
Peer review onderdeel onderzoeksproces
Biedt wetenschappelijke in plaats van subjectieve samenvatting literatuur
- Helpt beleidsmakers
Om te gaan met de grote hoeveelheid literatuur door die samen te vatten
Beslissingen te nemen over geschikte maatregelen/ hoe deze te verbeteren
Biedt basis voor betrouwbare ondersteuning met doel om beleid te maken
Procedure:
1. Formuleer een reviewvraag en een methodologie
2. Zoek (systematisch) naar bestaande studies met
betrekking tot de vraag & selecteer studies
3. Destilleer beschrijvende kenmerken uit de studies
4. Beoordeel de studies op kwaliteit
5. Synthetiseer studies
6. Rapporteer en vertel verder
Stap 1: reviewvraag & methodologie
Experimenteel:
PICO
- Om wie gaat het (Populatie), over welk Probleem gaat
het?
- Om welke (Interventie) gaat het?
HC 1 Kwantitatieve analysetechnieken
Testen plus voorbeeldvragen:
One sample t-test voor toetsen van 1 gemiddelde
- Is de gemiddelde lengte 170 cm?
Independent samples t-test voor toetsten verschil 2 twee gemiddelden
- Wat is lengteverschil tussen jongens en meisjes?
Regressieanalyse voor toetsen invloed X op Y
- Wat is het groeitempo per maand?
ANCOVA voor toetsen verschil gemiddelden gecorrigeerd voor covariaat
- Wat is lengteverschil tussen jongens en meisjes na correctie voor leeftijd?
ANCOVA met interactie voor toetsen van homogene regressielijnen
- Is het groeitempo hetzelfde voor jongens en meisjes?
Al deze testen zijn bijzondere gevallen van General Linear model (GLM)
One sample t-test
Voorbeeldvraag: Is de gemiddelde lengte 170 cm?
Nulhypothesetoetsing:
1. Formuleer nulhypothese en stel significantieniveau alpha vast
2. Bereken toetsingsgrootheid (bv t/F waarde, statistische maten om
overschrijdingskans te bepalen), bepaal overschrijdingskans en bereken
betrouwbaarheidsinterval
3. Beslissing
als p > alpha, dan H0 niet verwerpen en als p < alpha, dan H0 verwerpen
als testwaarde (test value) binnen passende betrouwbaarheidsinterval, dan H0
niet verwerpen en als testwaarde buiten interval, dan H0 verwerpen
Alternatieve hypothese kan gericht of ongericht zijn
H0: populatiegemiddelde 𝜇 is gelijk aan testwaarde 𝜇0
H1: populatiegemiddelde 𝜇 is niet gelijk aan testwaarde 𝜇0
- Ongerichte alternatieve hypothese tweezijdige toetsing
- Bij gerichte alternatieve hypothese eenzijdige toetsing; p
waarde moet gedeeld door 2
Betrouwbaarheidsinterval:
Betekenis voor een gerealiseerd 95% betrouwbaarheidsinterval geldt dat het met 95%
betrouwbaarheid het werkelijke verschil tussen de testwaarde en het populatiegemiddelde
omvat
- 0 erin; H0 niet verwerpen
- 0 erbuiten; H0 wel verwerpen
Betrouwbaarheidsinterval & significantieniveau aan elkaar gekoppeld (95% en 5%)
Deze onderzoeksvraag in GLM regressievergelijking
b0 = gemiddelde lengte in steekproef
,Independent samples t-test
Voorbeeldvraag: Wat is lengteverschil tussen jongens en meisjes?
H0: populatiegemiddelden jongens en meisjes zijn gelijk
Assumptie t-toets; homogene variantie (homoscedasticiteit)
Nulhypothese: variantie in Y is gelijk in beide populaties
- Als Levene’s test significant is, assumptie geschonden
Levene test of de spreiding tussen de 2 groepen significant van elkaar verschilt
- Als geschonden, kijk in SPSS bij ‘equal variances not assumed’ met aanpassing in
vrijheidsgraden
Deze onderzoeksvraag in GLM regressievergelijking
Regressiecoëfficiënten = parameter estimates
Wordt automatisch dummy aangemaakt
- Intercept b0 is dan gemiddelde referentiegroep (die dummywaarde 0 heeft)
- b1 is het verschil ten opzichte van referentiegroep
Regressieanalyse
Voorbeeldvraag: Wat is het groeitempo per maand?
Regressievergelijking:
1. H0: leeftijd heeft geen invloed op lengte
2. Bereken B-coefficient voor leeftijd op lengte
3. Bereken t-waarde en bepaal p-waarde van de B-coefficient
4. Beslissing op basis p waarde (en alpha)
ANCOVA
Voorbeeldvraag: Wat is lengteverschil tussen jongens en meisjes na correctie voor leeftijd?
Regressievergelijking:
- B1 is invloed van leeftijd op lengte
- B2 is lengteverschil meisjes/jongens (afstand tussen regressielijnen)
Estimated Marginal Means zijn de geschatte populatiegemiddelden voor jongens en meisjes
bij dezelfde leeftijd
ANCOVA met interactie
Voorbeeldvraag: Is het groeitempo hetzelfde voor jongens en meisjes?
Regressievergelijking:
- B12 is het interactie-effect; geeft het verschil in regressiecoëfficiënt van leeftijd
tussen jongens & meisjes
- Als b12 significant, dan verschilt het groeitempo voor jongens & meisjes
,Week 1 Grasple:
Meetniveaus:
- Nominaal
- Ordinaal
- Categorisch (dichotoom)
- Interval; vaste afstand tussen de getallen
- Ratio; vaste afstand tussen de getallen met absoluut nulpunt
De standaardafwijking is een maat voor de spreiding van de cijfers in binnen de groepen en
de standaardfout is een maat voor de spreiding van de gemiddelde cijfers binnen de
groepen. Dit laatste betekent het volgende. Stel je zou het onderzoek heel vaak herhalen en
elke keer het gemiddelde van de twee groepen uitrekenen. Deze gemiddelden zullen telkens
net iets anders zijn en vormen een verdeling. De standaardfout is een maat voor de spreiding
van al deze gemiddelden (steekproefgemiddelden)
Levene’s test; als niet significant, assumptie niet geschonden
Betekenis betrouwbaarheidsinterval:
Als we het onderzoek oneindig vaak zouden herhalen en telkens het
betrouwbaarheidsinterval zouden berekenen, dan zou 95% van die
betrouwbaarheidsintervallen het werkelijke verschil in gemiddelden
omvatten.
Mean Square; hoe groter de variantie between groups, hoe eerder er een verschil is tussen
de groepen. Hoe kleiner de variantie within group, hoe eerder er een verschil is tussen de
groepen.
- Andere namen between groups; regression/conditie
- Andere namen within groups; residual/error
HC 2 Systematic reviews en
meta-analyse
Resultaat van éen onderzoek levert onvoldoende bewijs voor
- Bestaan van samenhang tussen 2 variabelen
- Aanwezigheid verschil tussen 2 groepen
- Effectiviteit beleid/behandeling
Systematische review
Let op!
- Literatuurreview is niet systematische review
Heeft een ander doel
- Meta-analyse is niet systematische review
Meta analyse is het statistisch samenvatten van de studies (gevonden door
systematische review)
, Korte definitie = systematisch zoeken naar en selecteren & evalueren van literatuur
Lange definitie:
- Systematische, expliciete & reproduceerbare
De review zelf is (in grote mate) repliceerbaar, makkelijk om update te doen
- identificatie, evaluatie en synthese van
- een uitputtende set van relevante onderzoeken over een bepaald onderwerp.
Localiseren van alle bestaande onderzoeken aselecte steekproef
Uitvoering volgens een voorgeschreven format om
- Reviewers te helpen systematisch te werk te gaan
- Lezers te helpen info snel te vinden
Transparantie & betrouwbaarheid
Verschil met traditionele review (onderstaande heeft daar betrekking op):
- Gebrek aan regels
- Methodologie niet transparant
- Verschillende reviewers komen tot verschillende conclusies
- Geen updates
Kenmerken SR:
- Beantwoordt specifieke vraag
- Gebruikt strikte regels (om kwaliteit te garanderen)
Heeft het doel om alle relevante studies te identificeren
Peer review onderdeel onderzoeksproces
Biedt wetenschappelijke in plaats van subjectieve samenvatting literatuur
- Helpt beleidsmakers
Om te gaan met de grote hoeveelheid literatuur door die samen te vatten
Beslissingen te nemen over geschikte maatregelen/ hoe deze te verbeteren
Biedt basis voor betrouwbare ondersteuning met doel om beleid te maken
Procedure:
1. Formuleer een reviewvraag en een methodologie
2. Zoek (systematisch) naar bestaande studies met
betrekking tot de vraag & selecteer studies
3. Destilleer beschrijvende kenmerken uit de studies
4. Beoordeel de studies op kwaliteit
5. Synthetiseer studies
6. Rapporteer en vertel verder
Stap 1: reviewvraag & methodologie
Experimenteel:
PICO
- Om wie gaat het (Populatie), over welk Probleem gaat
het?
- Om welke (Interventie) gaat het?
