Nederlands formuleren
139 Verkeerd woord
kennen: weten wie of wat het is
kunnen: in staat zijn
liggen: zich in liggende toestand bevinden
leggen: iets neerleggen
te danken: bij iets positiefs
te wijten: bij iets negatiefs
blijkbaar: je kunt het zien (vaststellen)
schijnbaar: het is niet echt zo (het is schijn)
als: bij een gelijkheid (even klein als ...)
dan: bij een ongelijkheid (kleiner dan ...)
hen: lijdend voorwerp en na een voorzetsel
hun: meewerkend voorwerp
met behulp: als je een hulpmiddel gebruikt
met de hulp: als het om personen gaat
omdat (reden): het gebeurt omdat je het wilt
doordat (oorzaak): het gebeurt zonder dat je er iets aan kunt doen
opdat: geeft een doel aan
zodat: geeft een gevolg aan
mits: op voorwaarde dat
tenzij: behalve als
rede: toespraak
reden: argument (waarom je iets doet)
indertijd: vroeger, een ruime verwijzing
destijds: toen, een meer precieze verwijzing
geregeld: tamelijk frequent, met ongelijke tussenpozen
regelmatig: tamelijk frequent, met gelijke tussenpozen
verantwoording: rekenschap afleggen, verdedigen waarom je zo hebt gehandeld
verantwoordelijkheid: de plicht voor iemand te zorgen
rustig: kalm
gerust: zonder angst
vergeten hebben: verzuimen te doen of mee te nemen
vergeten zijn: zich niet meer herinneren
in aanmerking komen voor: aan eisen voldoen
in aanraking komen met: in contact komen met.
, 140 contaminatie
Contaminatie: verhaspeling van woorden, twee woorden of woordgroepen zijn door
elkaar gehaald.
Fout:
Afgelopen maandag circuleerde het gerucht rond dat de docente Engels langdurig
afwezig zou zijn.
Goed:
Afgelopen maandag circuleerde het gerucht dat de docente Engels langdurig afwezig
zou zijn.
Of:
Afgelopen maandag ging het gerucht rond dat de docente Engels langdurig afwezig zou
zijn.
volgens mijn mening = volgens mij of mijn mening is (naar mijn mening)
maakt geen verschil uit = maakt geen verschil of maakt niks uit
behoort tot één van de beste = behoort tot de beste of is één van de beste
overnieuw = we doen iets over, of je doet iets opnieuw
nachecken = nakijken of checken
kost veel te duur = kost teveel of is te duur
142 vreemd woord, barbarisme
Barbarisme: woord uit een andere taal die letterlijk naar het Nederlands zijn vertaalt. De
woorden worden als fout Nederlands beschouwd.
Frans = gallicisme
Duits = germanisme
Engels = anglicisme
Belgisch = belgicismen
Gekende = bekende (belgicisme)
Vroeger of later = vroeg of laat (anglicisme)
Nagelnieuw = splinternieuw (germanisme)
Ik ben akkoord met = ik ga akkoord met (gallicisme)
Chemieker = chemicus (germanisme)
143 modewoord, neologisme en archaïsme, plat of grof woord
Modewoord en neologismen: nieuwe woorden, kunnen een tekst humoristisch maken,
maar in een zakelijke tekst zijn ze soms misplaatst.
moet kunnen = moet mogelijk zijn (dit is goed)
vet lekker = erg lekker
chill = heel gaaf
pimpen = opknappen
Archaïsme: verouderd Nederlands woord
desalniettemin = toch
Bij dezen = Hierbij
Plat of grof woord:
kan het me allemaal geen zak meer schelen = interesseert het me allemaal niet meer
Flikkerde keihard op haar plaat = viel op haar gezicht
139 Verkeerd woord
kennen: weten wie of wat het is
kunnen: in staat zijn
liggen: zich in liggende toestand bevinden
leggen: iets neerleggen
te danken: bij iets positiefs
te wijten: bij iets negatiefs
blijkbaar: je kunt het zien (vaststellen)
schijnbaar: het is niet echt zo (het is schijn)
als: bij een gelijkheid (even klein als ...)
dan: bij een ongelijkheid (kleiner dan ...)
hen: lijdend voorwerp en na een voorzetsel
hun: meewerkend voorwerp
met behulp: als je een hulpmiddel gebruikt
met de hulp: als het om personen gaat
omdat (reden): het gebeurt omdat je het wilt
doordat (oorzaak): het gebeurt zonder dat je er iets aan kunt doen
opdat: geeft een doel aan
zodat: geeft een gevolg aan
mits: op voorwaarde dat
tenzij: behalve als
rede: toespraak
reden: argument (waarom je iets doet)
indertijd: vroeger, een ruime verwijzing
destijds: toen, een meer precieze verwijzing
geregeld: tamelijk frequent, met ongelijke tussenpozen
regelmatig: tamelijk frequent, met gelijke tussenpozen
verantwoording: rekenschap afleggen, verdedigen waarom je zo hebt gehandeld
verantwoordelijkheid: de plicht voor iemand te zorgen
rustig: kalm
gerust: zonder angst
vergeten hebben: verzuimen te doen of mee te nemen
vergeten zijn: zich niet meer herinneren
in aanmerking komen voor: aan eisen voldoen
in aanraking komen met: in contact komen met.
, 140 contaminatie
Contaminatie: verhaspeling van woorden, twee woorden of woordgroepen zijn door
elkaar gehaald.
Fout:
Afgelopen maandag circuleerde het gerucht rond dat de docente Engels langdurig
afwezig zou zijn.
Goed:
Afgelopen maandag circuleerde het gerucht dat de docente Engels langdurig afwezig
zou zijn.
Of:
Afgelopen maandag ging het gerucht rond dat de docente Engels langdurig afwezig zou
zijn.
volgens mijn mening = volgens mij of mijn mening is (naar mijn mening)
maakt geen verschil uit = maakt geen verschil of maakt niks uit
behoort tot één van de beste = behoort tot de beste of is één van de beste
overnieuw = we doen iets over, of je doet iets opnieuw
nachecken = nakijken of checken
kost veel te duur = kost teveel of is te duur
142 vreemd woord, barbarisme
Barbarisme: woord uit een andere taal die letterlijk naar het Nederlands zijn vertaalt. De
woorden worden als fout Nederlands beschouwd.
Frans = gallicisme
Duits = germanisme
Engels = anglicisme
Belgisch = belgicismen
Gekende = bekende (belgicisme)
Vroeger of later = vroeg of laat (anglicisme)
Nagelnieuw = splinternieuw (germanisme)
Ik ben akkoord met = ik ga akkoord met (gallicisme)
Chemieker = chemicus (germanisme)
143 modewoord, neologisme en archaïsme, plat of grof woord
Modewoord en neologismen: nieuwe woorden, kunnen een tekst humoristisch maken,
maar in een zakelijke tekst zijn ze soms misplaatst.
moet kunnen = moet mogelijk zijn (dit is goed)
vet lekker = erg lekker
chill = heel gaaf
pimpen = opknappen
Archaïsme: verouderd Nederlands woord
desalniettemin = toch
Bij dezen = Hierbij
Plat of grof woord:
kan het me allemaal geen zak meer schelen = interesseert het me allemaal niet meer
Flikkerde keihard op haar plaat = viel op haar gezicht
