Geschiedenis van de rechtsstaat en van de parlementaire democratie
Praktische opdracht
Gekozen personen:
-Johan Thorbecke
-Aletta Jacobs
-Marga Klompé
Johan Thorbecke
De volledige naam van Johan Thorbecke is Johan Rudolph Thorbecke. Johan is geboren in
Zwolle op 14 januari in 1798, hij werd geboren in een half Duitse familie. Aangezien zijn vader
voor een lange tijd werkloos was groeide hij in armoede op. Hierdoor moest de familie steun
aangewezen krijgen van hun familieleden die in Duitsland woonden. Frederik Thorbecke, de
vader van Johan, besteedde heel veel aandacht aan de opvoeding van zijn zoon. Johan was
intelligent en moest van zijn vader daar volop gebruik van maken door vanaf jongs af aan veel
aandacht te besteden aan leren en zichzelf ontwikkelen. Door dit strakke studieschema en de
goede opleiding hoefde hij alleen het laatste jaar van zijn Latijnse school in Zwolle te doen
(1820). Hierna vertrok hij voor verdere studie naar de universiteit waar hij uiteindelijk cum
laude afstudeerde in doctor tot letteren. Hij werd hoogleraar (1825) 1 en in een paar jaar
ontplooide hij zich tot dé grondwetdeskundige van Nederland.
Vanaf de revolutionaire jaren, sinds het einde van de 18e eeuw, was de grondwet een
veelbesproken onderwerp. De eerste grondwet ontstond in 1798, vervolgens is deze nog
gewijzigd in 1815 en daarna ook in 1840 echter waren deze niet democratisch. Johan was
liberaal en in 1838 schreef Johan de Aantekening op de grondwet waarmee hij zijn eerste
inbreng in het debat over de grondwet deed. Toen Johan lid werd van de Tweede Kamer (1844)
nam hij samen met de Negenmannen2 het initiatief om de grondwet te herzien. Hiermee heeft
hij een belangrijke positie ingenomen wat betreft de grondwet die nu nog steeds in gebruik is.
Hij is tot het heden ook een van de bekendste Nederlandse politici mede doordat hij een van de
vormers van (het huidige) Nederland is geweest. Hij wordt ook beschouwd als de grondlegger
van de parlementaire democratie en het parlementaire stelsel.
Het initiatief wat hij nam in 1844 door middel van een voorstel te doen werd echter niet in
behandeling genomen. Toen in 1848 revoluties uitbraken wist Johan koning Willem II over te
halen dat hervormingen noodzakelijk waren. Vanaf 1894 is Johan tot aan zijn dood in 1872
altijd kamerlid of minister geweest. Op 4 juni in 1872 is hij gestorven aan een longontsteking.
1 Deze jaren als hoogleraar zijn zeer belangrijk geweest voor zijn geestelijke vorming.
2 DeNegenmannen waren negen mannen in de Tweede Kamer die een voorstel van een
hervorming van de grondwet indienden.
1
, 1
Aletta Jacobs
Aletta Jacobs is geboren op 9 februari 1854 in Sappemeer, Groningen. Ze is in een joods en
groot gezin van 11 kinderen geboren waarvan zij het achtste kind was. Haar vader heette
Abraham Jacobs en hij was een heel- en vroedmeester, haar moeder heette Anna de Jongh.
Aletta Jacobs was al vroeg bezig met het recht op hoger onderwijs voor vrouwen. Door de Rijks
Hogere Burgerschool te bezoeken was ze in 1870 de eerste Nederlandse vrouw die is
toegelaten aan een hbs. Een jaar later in 1871 werd ze toegalaten aan de Rijksuniversiteit
Groningen. Hiervoor heeft ze een brief aan de (liberale) minister Thorbecke geschreven voor
toestemming. Hierdoor zijn vanaf dat moment de Nederlandse universiteiten ook voor vrouwen
toegankelijk, kort hierna gaf hij ook toestemming om examens af te leggen. In 1877 en 1878
had ze haar examens die ze ook heeft gehaald. Hierdoor was de eerste Nederlandse vrouwelijke
arts.
Toen ze op 8 maart 1879 een promotie kreeg van de Rijksuniversiteit Groningen vertrok ze naar
Londen. Hier ging ze naartoe zodat ze zich verder kon ontwikkelen als vrouwenarts en ook in de
kindergeneeskunde. Hier kwam ze in contact met progressieve vrouwelijke artsen.
In 1881 vertrok ze naar Amsterdam om als huisarts te werken. Hier hield ze gratis spreekuren
voor vrouwen en hielp hen ook aan voorbehoedsmiddelen wat vooruitstrevend is aangezien er
nog weinig kennis over is.
Toen ze in 1884 trouwde met Carel Victor Gerritsen moest ze een gelofte afleggen dat zij hem
zou gehoorzamen omdat dit toen in de wet stond. Dit heeft ze uiteindelijk wel gedaan maar
niet zonder slag of stoot aangezien ze hier niet achter stond.
In 1889 gaat ze naar Londen voor een congres over vrouwenkiesrecht wat ze erg interessant
vind. Wanneer Wilhelmina Drucker de Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht (VvVK) opricht sluit
Aletta zich hierbij aan en ze wordt in 1903 voorzitter van deze vereniging.
Aletta Jacobs was inmiddels ook de beroemdste Nederlandse vertegenwoordigster van de
eerste feministische golf. Ze zou naar een wereldwijde vrouwenbijeenkomst gaan alleen is deze
afgezegd vanwege de eerste wereldoorlog in 1915. Hierdoor organiseerde ze het Internationaal
Congres van Vrouwen in Den Haag waar maar liefst 1200 vrouwen uit 12 verschillende landen
op af kwamen. Eindelijk was het zover; in 1919 kwam er een algemeen vrouwenkiesrecht waar
ze hard haar best voor heeft gedaan. Ze heeft, zo alles bij elkaar genomen, een heel erg goed
begin gemaakt voor meer inspraak voor vrouwen. Ook heeft ze veel betekend voor de vrijheid
van vrouwen. Uiteindelijk is ze gestorven op 10 augustus in 1929, waaraan is onbekend.
1 HYPERLINK "https://nl.wikipedia.org/wiki/Johan_Rudolph_Thorbecke"
https://nl.wikipedia.org/wiki/Johan_Rudolph_Thorbecke
https://www.canonvannederland.nl/nl/overijssel/salland/zwolle/thorbecke
2
Praktische opdracht
Gekozen personen:
-Johan Thorbecke
-Aletta Jacobs
-Marga Klompé
Johan Thorbecke
De volledige naam van Johan Thorbecke is Johan Rudolph Thorbecke. Johan is geboren in
Zwolle op 14 januari in 1798, hij werd geboren in een half Duitse familie. Aangezien zijn vader
voor een lange tijd werkloos was groeide hij in armoede op. Hierdoor moest de familie steun
aangewezen krijgen van hun familieleden die in Duitsland woonden. Frederik Thorbecke, de
vader van Johan, besteedde heel veel aandacht aan de opvoeding van zijn zoon. Johan was
intelligent en moest van zijn vader daar volop gebruik van maken door vanaf jongs af aan veel
aandacht te besteden aan leren en zichzelf ontwikkelen. Door dit strakke studieschema en de
goede opleiding hoefde hij alleen het laatste jaar van zijn Latijnse school in Zwolle te doen
(1820). Hierna vertrok hij voor verdere studie naar de universiteit waar hij uiteindelijk cum
laude afstudeerde in doctor tot letteren. Hij werd hoogleraar (1825) 1 en in een paar jaar
ontplooide hij zich tot dé grondwetdeskundige van Nederland.
Vanaf de revolutionaire jaren, sinds het einde van de 18e eeuw, was de grondwet een
veelbesproken onderwerp. De eerste grondwet ontstond in 1798, vervolgens is deze nog
gewijzigd in 1815 en daarna ook in 1840 echter waren deze niet democratisch. Johan was
liberaal en in 1838 schreef Johan de Aantekening op de grondwet waarmee hij zijn eerste
inbreng in het debat over de grondwet deed. Toen Johan lid werd van de Tweede Kamer (1844)
nam hij samen met de Negenmannen2 het initiatief om de grondwet te herzien. Hiermee heeft
hij een belangrijke positie ingenomen wat betreft de grondwet die nu nog steeds in gebruik is.
Hij is tot het heden ook een van de bekendste Nederlandse politici mede doordat hij een van de
vormers van (het huidige) Nederland is geweest. Hij wordt ook beschouwd als de grondlegger
van de parlementaire democratie en het parlementaire stelsel.
Het initiatief wat hij nam in 1844 door middel van een voorstel te doen werd echter niet in
behandeling genomen. Toen in 1848 revoluties uitbraken wist Johan koning Willem II over te
halen dat hervormingen noodzakelijk waren. Vanaf 1894 is Johan tot aan zijn dood in 1872
altijd kamerlid of minister geweest. Op 4 juni in 1872 is hij gestorven aan een longontsteking.
1 Deze jaren als hoogleraar zijn zeer belangrijk geweest voor zijn geestelijke vorming.
2 DeNegenmannen waren negen mannen in de Tweede Kamer die een voorstel van een
hervorming van de grondwet indienden.
1
, 1
Aletta Jacobs
Aletta Jacobs is geboren op 9 februari 1854 in Sappemeer, Groningen. Ze is in een joods en
groot gezin van 11 kinderen geboren waarvan zij het achtste kind was. Haar vader heette
Abraham Jacobs en hij was een heel- en vroedmeester, haar moeder heette Anna de Jongh.
Aletta Jacobs was al vroeg bezig met het recht op hoger onderwijs voor vrouwen. Door de Rijks
Hogere Burgerschool te bezoeken was ze in 1870 de eerste Nederlandse vrouw die is
toegelaten aan een hbs. Een jaar later in 1871 werd ze toegalaten aan de Rijksuniversiteit
Groningen. Hiervoor heeft ze een brief aan de (liberale) minister Thorbecke geschreven voor
toestemming. Hierdoor zijn vanaf dat moment de Nederlandse universiteiten ook voor vrouwen
toegankelijk, kort hierna gaf hij ook toestemming om examens af te leggen. In 1877 en 1878
had ze haar examens die ze ook heeft gehaald. Hierdoor was de eerste Nederlandse vrouwelijke
arts.
Toen ze op 8 maart 1879 een promotie kreeg van de Rijksuniversiteit Groningen vertrok ze naar
Londen. Hier ging ze naartoe zodat ze zich verder kon ontwikkelen als vrouwenarts en ook in de
kindergeneeskunde. Hier kwam ze in contact met progressieve vrouwelijke artsen.
In 1881 vertrok ze naar Amsterdam om als huisarts te werken. Hier hield ze gratis spreekuren
voor vrouwen en hielp hen ook aan voorbehoedsmiddelen wat vooruitstrevend is aangezien er
nog weinig kennis over is.
Toen ze in 1884 trouwde met Carel Victor Gerritsen moest ze een gelofte afleggen dat zij hem
zou gehoorzamen omdat dit toen in de wet stond. Dit heeft ze uiteindelijk wel gedaan maar
niet zonder slag of stoot aangezien ze hier niet achter stond.
In 1889 gaat ze naar Londen voor een congres over vrouwenkiesrecht wat ze erg interessant
vind. Wanneer Wilhelmina Drucker de Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht (VvVK) opricht sluit
Aletta zich hierbij aan en ze wordt in 1903 voorzitter van deze vereniging.
Aletta Jacobs was inmiddels ook de beroemdste Nederlandse vertegenwoordigster van de
eerste feministische golf. Ze zou naar een wereldwijde vrouwenbijeenkomst gaan alleen is deze
afgezegd vanwege de eerste wereldoorlog in 1915. Hierdoor organiseerde ze het Internationaal
Congres van Vrouwen in Den Haag waar maar liefst 1200 vrouwen uit 12 verschillende landen
op af kwamen. Eindelijk was het zover; in 1919 kwam er een algemeen vrouwenkiesrecht waar
ze hard haar best voor heeft gedaan. Ze heeft, zo alles bij elkaar genomen, een heel erg goed
begin gemaakt voor meer inspraak voor vrouwen. Ook heeft ze veel betekend voor de vrijheid
van vrouwen. Uiteindelijk is ze gestorven op 10 augustus in 1929, waaraan is onbekend.
1 HYPERLINK "https://nl.wikipedia.org/wiki/Johan_Rudolph_Thorbecke"
https://nl.wikipedia.org/wiki/Johan_Rudolph_Thorbecke
https://www.canonvannederland.nl/nl/overijssel/salland/zwolle/thorbecke
2
