Cardiovasculaire aandoeningen FA-BA302
INHOUDSOPGAVE
Herhaling 106 ................................................................................................................................................................... 3
Nier ................................................................................................................................................................................ 3
Renin-angiotensin-aldosterone system - RAAS ............................................................................................................ 4
Hart vaten, bloeddruk en antihypertensiva .................................................................................................................... 6
Nitraten .......................................................................................................................................................................... 8
Farmacochemie van geneesmiddelen ........................................................................................................................ 10
Farmacochemische aspecten van lipide verlagers ................................................................................................... 13
Hemostase ..................................................................................................................................................................... 18
Primaire hemostase .................................................................................................................................................... 19
Secundaire hemostase ................................................................................................................................................ 23
Antistolling en Fibrinolyse ............................................................................................................................................ 27
Anticoagulantia ............................................................................................................................................................ 28
Bloedvetten .................................................................................................................................................................... 30
Atherosclerose .............................................................................................................................................................. 31
Risicoreductie middels LDL-verlaging ......................................................................................................................... 32
Absolute risicoreductie vs relatieve risico reductie...................................................................................................... 33
Medicatie voor lipiden management ........................................................................................................................... 33
Streefwaarden, kwetsbare ouderen & statine intolerantie ........................................................................................... 35
Artherosclerose en cholesterolmetabolisme ............................................................................................................. 36
Farmacologie lipidenverlagende middelen................................................................................................................. 40
Lipidenspectrum en lab ................................................................................................................................................ 42
Arteriële hypertensie..................................................................................................................................................... 44
Pathofysiologie hypertensie ......................................................................................................................................... 44
Bloeddrukverlagende medicatie .................................................................................................................................. 46
Nierfunctie ................................................................................................................................................................... 48
CVA, atherosclerose en DVT ........................................................................................................................................ 49
Arteriële trombose ....................................................................................................................................................... 49
Secundaire preventie TIA of herseninfarct .................................................................................................................. 50
Atriumfibrilleren ........................................................................................................................................................... 51
Veneuze trombose ....................................................................................................................................................... 52
Triade van Virchow ...................................................................................................................................................... 52
Pagina 1 van 82
, Cardiovasculaire aandoeningen FA-BA302
Medicamenteuze behandeling DVT ............................................................................................................................. 53
Coronaire doorbloedingsstoornissen ......................................................................................................................... 54
Stabiele angina pectoris (SAP) .................................................................................................................................... 54
Medicatie tegen angina pectoris ................................................................................................................................. 56
Acuut coronair syndroom............................................................................................................................................. 59
Pathofysiologie ACS .................................................................................................................................................... 60
Complicaties ACS ....................................................................................................................................................... 61
Revascularisatie technieken ........................................................................................................................................ 62
Antitrombotische medicatie......................................................................................................................................... 63
Study design - Randomized controlled trial [RCT] .................................................................................................... 66
Study design - Cohort & case control ......................................................................................................................... 69
Bias and confounding ................................................................................................................................................... 72
Meta-analyse ................................................................................................................................................................. 75
Effectmaten ................................................................................................................................................................... 79
Biasvormen .................................................................................................................................................................... 80
Overzicht verschillen case-control studies, cohort studies, en randomized controlled trials (RCTs).................. 81
Pagina 2 van 82
, Cardiovasculaire aandoeningen FA-BA302
HERHALING 106
Circa 1.5 miljoen mensen met een chronische hart-vaatziekte in Nederland. Elke dag overlijden 100 mensen
aan een hart-vaatziekte (50/50), waarvan 24 mensen < 75 jaar. Elke dag worden ca. 640 mensen opgenomen in
het ziekenhuis vanwege hart- en vaatziekten.
Doordat het vaak chronische ziekten zijn, moet er blijvend middelen ingenomen worden. Hierbij kan er ook aan
preventie worden gedacht. Het is niet meer
het hartinfarct behandelen, maar
voorkomen dat het nog een keer gebeurt.
NIER
Thiazides, blokkeren de Na+/2Cl-
transporter in de distale tubulus. Gevolg
hiervan is dat natrium niet het lumen uitgaat
en niet terug in de bloedbaan
getransporteerd wordt. Water volgt natrium
en zal daarom dus ook minder geresorbeerd
worden, meer plassen met gevolg minder
water in de bloedbaan en dus ook een lagere
bloeddruk. NCC-receptor
Lisdiuretica, remmen Na+/2CL-/K+
transporter in het stijgende deel van de lus
van Henle. Met als gevolg dat er minder
water geresorbeerd wordt in de distale
tubulus omdat er meer ionen nog in het
lumen aanwezig zijn, gevolg meer plassen en
minder water in het bloed en dus een
verlaging van de bloedruk. NKCC-receptor
Aldosteron antagonist, grijpt aan op het natrium kanaal in de verzamel buis, bij blokkering van de natrium
kanalen kan natrium niet het lumen verlaten en dus water ook niet volgen. Gevolg meer plassen en verlaging
bloeddruk. ENaC receptor.
Hoge aldosteron concentratie veel natrium resorptie want. Epitiale Nactrium channel
Vasopressine
Anitdiuretisch hormoon (ADH), blokkeert de heropname van water in de verzamelbuis.
Hoe en waar raken thiazides en furosemide in de voorurine? Bloedvat komt in contact met het epiteel van de
proximale tubulus, hier zitten organic anion transporters (OAT) voor thiaziden en organic acid transporter voor
lisdiuretica. Vanuit de proximale tubulus komen de medicijnen van het basolaterale membraan naar het lumen.
Bij patienten die een verminderde nierfunctie hebben neemt de doorbloeding in de glomerelus af, gevolg
hiervan is dat de dosering vaak omhoog moet om hetzelfde effect te krijgen. Het circulerend volume neemt na
bijv. twee jaar weer toe bij gebruik van thiazides, terwijl de bloeddruk wel verlaagd blijft. Hoe dit gebeurd is nog
niet bewezen.
Meest effect (sterk diuretisch) → minst effect (zwak diuretisch):
Lisdiuretica → thiazide → aldosteron antagonist (als je diuretica zou hebben die in proximale tubulus zou
aangrijpen, zou dat het beste zijn, maar die zijn er niet) Hoe meer distaal je bent van de glomerulus des te
minder natrium er in de voorurine zit. Het grootste deel wordt aan het begin gereabsorbeerd (proximale
gedeelte). Een blokker van natrium resorptie → meer netto-effect bij lisdiuretica omdat daar nog het meeste
natrium aanwezig is in de voorurine. Met lisdiuretica meer netto reabsorptie remming; daarom het meest
effectief.
Pagina 3 van 82
, Cardiovasculaire aandoeningen FA-BA302
Verlies van natrium zorgt voor een lager hartminuutvolume en daarmee voor een lagere bloeddruk. Doordat er
minder water in het bloed zal zijn, minder volume en daarmee de druk minder is. Dit zorgt ervoor dat de preload
lagere is en dus ook het hartminuutvolume.
RENIN-ANGIOTENSIN -ALDOSTERONE SYSTEM - RAAS
Angiotensinogeen: wordt aangemaakt in de lever.
Renine: wordt aangemaakt in de nieren en stimuleert de omzetting van angiotensiogeen naar angtiotensine I.
ACE - angiotensin-converting-enzyme): stimuleert de omzetting van angiotensine I naar angiotensie II.
Angiotensine II
• Stimuleert de hypofyse om ADH aan te maken, ADH grijpt op zijn beurt aan op de natrium kanalen in de
verzamel gevolg en vergroot de natrium/kalium transporteren op het basolaterale membraan —> gevolg is
water ereabsorptie
• Verhoging arteriële vasocontrictie, gevolg verhoging bloeddruk —> bij blokkering vindt er vasodilatatie
plaats
• Stimuleert de bijnierschors, zorgt voor aanmaak aldosteeron. Aldosteron grijpt aan op waterkanalen in het
lumen.
Renale arteriële stennes: vernauwing in een of meerdere nierslagaders. Deze vernauwing van de realen slagader
kan de bloedstroom naar de nieren belemmeren (GFR omlaag), met renovasculaire hypertensie als gevolg.
Belangrijke effecten AT1-receptor activatie (angiotensie 2 receptor type 1)
1. Vasoconstrictie in de weerstandvaten waardoor de totaal perifere weerstand toeneemt en daardoor de
bloeddruk en ook vasoconstrictie in efferente arteriolen in de nier waardoor de filtratiedruk toeneemt (en
renale perfusie afneemt).
2. Natrium retentie door de nier door tubulaire effecten
3. Een toename van aldosteron secretie door de bijnieren waardoor meer natrium en waterretentie. (Water
vasthouden ->HMV neemt toe -> bloeddruk omhoog). AT1 ook aanwezig in bijnier
4. Een toename van NA release door sympathische zenuwen (versterking sympathische effecten; waardoor
o.a. de CO toeneemt ondanks toename totaal perifere weerstand hoewel dat ook deels via AT1 effecten in
cardiomyocyten gebeurt).
5. Hypertrofie van vaten en hart.
6. Verhoogde afgifte van ADH waardoor meer waterretentie.
7. Stimulatie van dorst.
Pagina 4 van 82
INHOUDSOPGAVE
Herhaling 106 ................................................................................................................................................................... 3
Nier ................................................................................................................................................................................ 3
Renin-angiotensin-aldosterone system - RAAS ............................................................................................................ 4
Hart vaten, bloeddruk en antihypertensiva .................................................................................................................... 6
Nitraten .......................................................................................................................................................................... 8
Farmacochemie van geneesmiddelen ........................................................................................................................ 10
Farmacochemische aspecten van lipide verlagers ................................................................................................... 13
Hemostase ..................................................................................................................................................................... 18
Primaire hemostase .................................................................................................................................................... 19
Secundaire hemostase ................................................................................................................................................ 23
Antistolling en Fibrinolyse ............................................................................................................................................ 27
Anticoagulantia ............................................................................................................................................................ 28
Bloedvetten .................................................................................................................................................................... 30
Atherosclerose .............................................................................................................................................................. 31
Risicoreductie middels LDL-verlaging ......................................................................................................................... 32
Absolute risicoreductie vs relatieve risico reductie...................................................................................................... 33
Medicatie voor lipiden management ........................................................................................................................... 33
Streefwaarden, kwetsbare ouderen & statine intolerantie ........................................................................................... 35
Artherosclerose en cholesterolmetabolisme ............................................................................................................. 36
Farmacologie lipidenverlagende middelen................................................................................................................. 40
Lipidenspectrum en lab ................................................................................................................................................ 42
Arteriële hypertensie..................................................................................................................................................... 44
Pathofysiologie hypertensie ......................................................................................................................................... 44
Bloeddrukverlagende medicatie .................................................................................................................................. 46
Nierfunctie ................................................................................................................................................................... 48
CVA, atherosclerose en DVT ........................................................................................................................................ 49
Arteriële trombose ....................................................................................................................................................... 49
Secundaire preventie TIA of herseninfarct .................................................................................................................. 50
Atriumfibrilleren ........................................................................................................................................................... 51
Veneuze trombose ....................................................................................................................................................... 52
Triade van Virchow ...................................................................................................................................................... 52
Pagina 1 van 82
, Cardiovasculaire aandoeningen FA-BA302
Medicamenteuze behandeling DVT ............................................................................................................................. 53
Coronaire doorbloedingsstoornissen ......................................................................................................................... 54
Stabiele angina pectoris (SAP) .................................................................................................................................... 54
Medicatie tegen angina pectoris ................................................................................................................................. 56
Acuut coronair syndroom............................................................................................................................................. 59
Pathofysiologie ACS .................................................................................................................................................... 60
Complicaties ACS ....................................................................................................................................................... 61
Revascularisatie technieken ........................................................................................................................................ 62
Antitrombotische medicatie......................................................................................................................................... 63
Study design - Randomized controlled trial [RCT] .................................................................................................... 66
Study design - Cohort & case control ......................................................................................................................... 69
Bias and confounding ................................................................................................................................................... 72
Meta-analyse ................................................................................................................................................................. 75
Effectmaten ................................................................................................................................................................... 79
Biasvormen .................................................................................................................................................................... 80
Overzicht verschillen case-control studies, cohort studies, en randomized controlled trials (RCTs).................. 81
Pagina 2 van 82
, Cardiovasculaire aandoeningen FA-BA302
HERHALING 106
Circa 1.5 miljoen mensen met een chronische hart-vaatziekte in Nederland. Elke dag overlijden 100 mensen
aan een hart-vaatziekte (50/50), waarvan 24 mensen < 75 jaar. Elke dag worden ca. 640 mensen opgenomen in
het ziekenhuis vanwege hart- en vaatziekten.
Doordat het vaak chronische ziekten zijn, moet er blijvend middelen ingenomen worden. Hierbij kan er ook aan
preventie worden gedacht. Het is niet meer
het hartinfarct behandelen, maar
voorkomen dat het nog een keer gebeurt.
NIER
Thiazides, blokkeren de Na+/2Cl-
transporter in de distale tubulus. Gevolg
hiervan is dat natrium niet het lumen uitgaat
en niet terug in de bloedbaan
getransporteerd wordt. Water volgt natrium
en zal daarom dus ook minder geresorbeerd
worden, meer plassen met gevolg minder
water in de bloedbaan en dus ook een lagere
bloeddruk. NCC-receptor
Lisdiuretica, remmen Na+/2CL-/K+
transporter in het stijgende deel van de lus
van Henle. Met als gevolg dat er minder
water geresorbeerd wordt in de distale
tubulus omdat er meer ionen nog in het
lumen aanwezig zijn, gevolg meer plassen en
minder water in het bloed en dus een
verlaging van de bloedruk. NKCC-receptor
Aldosteron antagonist, grijpt aan op het natrium kanaal in de verzamel buis, bij blokkering van de natrium
kanalen kan natrium niet het lumen verlaten en dus water ook niet volgen. Gevolg meer plassen en verlaging
bloeddruk. ENaC receptor.
Hoge aldosteron concentratie veel natrium resorptie want. Epitiale Nactrium channel
Vasopressine
Anitdiuretisch hormoon (ADH), blokkeert de heropname van water in de verzamelbuis.
Hoe en waar raken thiazides en furosemide in de voorurine? Bloedvat komt in contact met het epiteel van de
proximale tubulus, hier zitten organic anion transporters (OAT) voor thiaziden en organic acid transporter voor
lisdiuretica. Vanuit de proximale tubulus komen de medicijnen van het basolaterale membraan naar het lumen.
Bij patienten die een verminderde nierfunctie hebben neemt de doorbloeding in de glomerelus af, gevolg
hiervan is dat de dosering vaak omhoog moet om hetzelfde effect te krijgen. Het circulerend volume neemt na
bijv. twee jaar weer toe bij gebruik van thiazides, terwijl de bloeddruk wel verlaagd blijft. Hoe dit gebeurd is nog
niet bewezen.
Meest effect (sterk diuretisch) → minst effect (zwak diuretisch):
Lisdiuretica → thiazide → aldosteron antagonist (als je diuretica zou hebben die in proximale tubulus zou
aangrijpen, zou dat het beste zijn, maar die zijn er niet) Hoe meer distaal je bent van de glomerulus des te
minder natrium er in de voorurine zit. Het grootste deel wordt aan het begin gereabsorbeerd (proximale
gedeelte). Een blokker van natrium resorptie → meer netto-effect bij lisdiuretica omdat daar nog het meeste
natrium aanwezig is in de voorurine. Met lisdiuretica meer netto reabsorptie remming; daarom het meest
effectief.
Pagina 3 van 82
, Cardiovasculaire aandoeningen FA-BA302
Verlies van natrium zorgt voor een lager hartminuutvolume en daarmee voor een lagere bloeddruk. Doordat er
minder water in het bloed zal zijn, minder volume en daarmee de druk minder is. Dit zorgt ervoor dat de preload
lagere is en dus ook het hartminuutvolume.
RENIN-ANGIOTENSIN -ALDOSTERONE SYSTEM - RAAS
Angiotensinogeen: wordt aangemaakt in de lever.
Renine: wordt aangemaakt in de nieren en stimuleert de omzetting van angiotensiogeen naar angtiotensine I.
ACE - angiotensin-converting-enzyme): stimuleert de omzetting van angiotensine I naar angiotensie II.
Angiotensine II
• Stimuleert de hypofyse om ADH aan te maken, ADH grijpt op zijn beurt aan op de natrium kanalen in de
verzamel gevolg en vergroot de natrium/kalium transporteren op het basolaterale membraan —> gevolg is
water ereabsorptie
• Verhoging arteriële vasocontrictie, gevolg verhoging bloeddruk —> bij blokkering vindt er vasodilatatie
plaats
• Stimuleert de bijnierschors, zorgt voor aanmaak aldosteeron. Aldosteron grijpt aan op waterkanalen in het
lumen.
Renale arteriële stennes: vernauwing in een of meerdere nierslagaders. Deze vernauwing van de realen slagader
kan de bloedstroom naar de nieren belemmeren (GFR omlaag), met renovasculaire hypertensie als gevolg.
Belangrijke effecten AT1-receptor activatie (angiotensie 2 receptor type 1)
1. Vasoconstrictie in de weerstandvaten waardoor de totaal perifere weerstand toeneemt en daardoor de
bloeddruk en ook vasoconstrictie in efferente arteriolen in de nier waardoor de filtratiedruk toeneemt (en
renale perfusie afneemt).
2. Natrium retentie door de nier door tubulaire effecten
3. Een toename van aldosteron secretie door de bijnieren waardoor meer natrium en waterretentie. (Water
vasthouden ->HMV neemt toe -> bloeddruk omhoog). AT1 ook aanwezig in bijnier
4. Een toename van NA release door sympathische zenuwen (versterking sympathische effecten; waardoor
o.a. de CO toeneemt ondanks toename totaal perifere weerstand hoewel dat ook deels via AT1 effecten in
cardiomyocyten gebeurt).
5. Hypertrofie van vaten en hart.
6. Verhoogde afgifte van ADH waardoor meer waterretentie.
7. Stimulatie van dorst.
Pagina 4 van 82
