Bio samenvatting hfst 3 basisstof 5-11
Basisstof 5
Hart- en vaat ziekten :is de verzamelnaam van ziekten aan het hart en
bloedvaten, een van de belangrijkste doodsoorzaken in Nederland, vaak
veroorzaakt door hoge bloeddruk en slagaderverkalking
Bloeddruk : de druk die op aders komt te staan als het bloed wordt
rondgepompt, gemeten met een bloeddrukmeter.
Lage bloeddruk : komt niet vaak voor, meestal onschuldig, vaker last
van hoofdpijn en duizeligheid direct na he opstaan uit een liggende of
zittende houding.
Hoge bloeddruk :komt vaker voor, het beÏnvloedt je levensverwachting,
langdurige hoge bloedruk beschadigt de wanden van de slagaders, dit
bevordert slagaderverkalking.
Bovendruk :( systolische druk) is de bloeddruk in de slagaders die optreedt als de
linkerkamer bloed in de aorta heeft geperst.
Onderdruk :(diastolische druk) is de bloeddruk in de slagaders tussen twee slagen in.
Bovendruk Onderdruk
Lage bloeddruk <90 <60
Optimale bloeddruk Circa 120 Circa 80
Gezonde bloeddruk <140 <190
Hoge bloeddruk 140-160 90-100
Zuur hoge bloeddruk >160 >100
Slagaderverkalking :(atherosclerose) vernauwing van bloedvaten door vet (cholesterol) en
kalk dat afgezet wordt tegen de binnenwand van de bloedvaten. Hierdoor krijgen de
organen minder bloed en het wordt het hart overbelast.
- Bloedvaten stijver en minder elastisch /bloedvaten vernauwen> bloeddruk stijgt en hart
kan overbelast raken > kan leiden tot hartinfarct.
Hartinfarct :(hartaanval) verstopping van een kransslagader waardoor een deel van de
hartspier geen zuurstof en voedingsstoffen meer krijgt.
-oorzaak > een kransslagader of een aftakking ervan is verstopt geraakt (meestal door
slagaderverkalking)
-de meeste hartpatienten krijgen niet meteen een ernstig hartinfarct, ze krijgen vaak eerst
een ”waarschuwing”, die ook wel angina pectoris wordt genoemd
1 1 van 9
, 1
Herseninfarct : afsluiting van een bloedvat in de hersenen waardoor hersenweefsel achter
de sluiting onvoldoende zuurstof en voedingsstoffen krijgt.
Dotterbehandeling :via een sneetje in de lies wordt een vernauwing in een kransslagader
opgerekt met een soort ballonnetje.
Stent : een soort gaasbuisje van metaaldraad dat de vernauwde kransslagader oprek en
openhoudt waardoor het bloed er weer goed doorheen kan stromen.
Bypassoperatie :een omweg om het vernauwde deel van de kransslagader heen, er wordt
meestal een stukje bloedvat uit de benen voor gebruikt
Hoe verklein je de kans op hart- en vaatziekte :
-niet roken
-geen alcohol drinken (volwassene matig zijn met alcohol)
-gezond en gevarieerd eten ( weinig vette voedingsmiddelen en zout)
-regelmatige lichaamsbeweging (minimaal een halfuur per dag)
-een gezond lichaamsgewicht
Erfelijke factoren spelen een rol bij het krijgen van hart- en vaatziekten
Basisstof 6
Door de bloeddruk wordt vocht door de wand van de haarvaten naar buiten geperst
Witte bloedcellen en vocht kunnen door de wand van een haarvat
-in dit vocht zijn onder andere zuurstof en voedingsstoffen opgelost
Het vocht dat zich buiten de haarvaten bevindt : weefselvloeistof
-het bevindt zich tussen de cellen van de organen
-weefselvloeistof bevat ook koolstofdioxide en andere afvalstoffen uit cellen
-het wordt voor een groot deel weer opgenomen in de haarvaten
2 2 van 9
Basisstof 5
Hart- en vaat ziekten :is de verzamelnaam van ziekten aan het hart en
bloedvaten, een van de belangrijkste doodsoorzaken in Nederland, vaak
veroorzaakt door hoge bloeddruk en slagaderverkalking
Bloeddruk : de druk die op aders komt te staan als het bloed wordt
rondgepompt, gemeten met een bloeddrukmeter.
Lage bloeddruk : komt niet vaak voor, meestal onschuldig, vaker last
van hoofdpijn en duizeligheid direct na he opstaan uit een liggende of
zittende houding.
Hoge bloeddruk :komt vaker voor, het beÏnvloedt je levensverwachting,
langdurige hoge bloedruk beschadigt de wanden van de slagaders, dit
bevordert slagaderverkalking.
Bovendruk :( systolische druk) is de bloeddruk in de slagaders die optreedt als de
linkerkamer bloed in de aorta heeft geperst.
Onderdruk :(diastolische druk) is de bloeddruk in de slagaders tussen twee slagen in.
Bovendruk Onderdruk
Lage bloeddruk <90 <60
Optimale bloeddruk Circa 120 Circa 80
Gezonde bloeddruk <140 <190
Hoge bloeddruk 140-160 90-100
Zuur hoge bloeddruk >160 >100
Slagaderverkalking :(atherosclerose) vernauwing van bloedvaten door vet (cholesterol) en
kalk dat afgezet wordt tegen de binnenwand van de bloedvaten. Hierdoor krijgen de
organen minder bloed en het wordt het hart overbelast.
- Bloedvaten stijver en minder elastisch /bloedvaten vernauwen> bloeddruk stijgt en hart
kan overbelast raken > kan leiden tot hartinfarct.
Hartinfarct :(hartaanval) verstopping van een kransslagader waardoor een deel van de
hartspier geen zuurstof en voedingsstoffen meer krijgt.
-oorzaak > een kransslagader of een aftakking ervan is verstopt geraakt (meestal door
slagaderverkalking)
-de meeste hartpatienten krijgen niet meteen een ernstig hartinfarct, ze krijgen vaak eerst
een ”waarschuwing”, die ook wel angina pectoris wordt genoemd
1 1 van 9
, 1
Herseninfarct : afsluiting van een bloedvat in de hersenen waardoor hersenweefsel achter
de sluiting onvoldoende zuurstof en voedingsstoffen krijgt.
Dotterbehandeling :via een sneetje in de lies wordt een vernauwing in een kransslagader
opgerekt met een soort ballonnetje.
Stent : een soort gaasbuisje van metaaldraad dat de vernauwde kransslagader oprek en
openhoudt waardoor het bloed er weer goed doorheen kan stromen.
Bypassoperatie :een omweg om het vernauwde deel van de kransslagader heen, er wordt
meestal een stukje bloedvat uit de benen voor gebruikt
Hoe verklein je de kans op hart- en vaatziekte :
-niet roken
-geen alcohol drinken (volwassene matig zijn met alcohol)
-gezond en gevarieerd eten ( weinig vette voedingsmiddelen en zout)
-regelmatige lichaamsbeweging (minimaal een halfuur per dag)
-een gezond lichaamsgewicht
Erfelijke factoren spelen een rol bij het krijgen van hart- en vaatziekten
Basisstof 6
Door de bloeddruk wordt vocht door de wand van de haarvaten naar buiten geperst
Witte bloedcellen en vocht kunnen door de wand van een haarvat
-in dit vocht zijn onder andere zuurstof en voedingsstoffen opgelost
Het vocht dat zich buiten de haarvaten bevindt : weefselvloeistof
-het bevindt zich tussen de cellen van de organen
-weefselvloeistof bevat ook koolstofdioxide en andere afvalstoffen uit cellen
-het wordt voor een groot deel weer opgenomen in de haarvaten
2 2 van 9
