De wereld: een systeem van landen en relaties
2.1 De eerste contouren van het wereldsysteem
- Het wereldsysteem is een samenhangend geheel van landen met hun onderlinge
plolitieke, culuturele en economische relaties. Een verandering in het ene land heeft
positieve of negatieve gevvolgen voor de andere landen. Je kunt de landen in drie
catogorien indelen:
1. Centrumlanden of ook wel kernlanden, die zijn economisch hoogontwikkeld. De
arbeidsproductiviteit is erg groot. De productie is ook gebaseerd op
wetenschappelijke kennis en geavanceerde technologie. De landen bieden een
enorme variatie aan industriële goederen en diensten. Hier zijn er veel hoofkantoren
van belangrijke bedrijven gevestigd.
2. Semiperiferie landen, hier hebben ze een lager gemiddeld inkomen per hoofd van de
bevolking dan de centrumlanden. De industrie die uit kernlanden zijn verdwenen, zijn
grotendeels hier gevestigd vanwege de lagere loonkosten. Daardoor is de
industrialisatiegraad hoog.
3. Periferielanden, daar is de economie sterk afgestemd op de behoeften van het
centrum en de semiperiferie. De periferielanden leveren land – en/of
mijnbouwproducten, maar ook wel laagwaardige industriële goederen. Er komt nog
vaak fragmentarische modernisering voor, het naast elkaar voorkomen van moderne
en traditionele economische activiteiten in hetzelfde gebied.
- Een kolonie is een buiten een staat gelegen, meestal overzees gebied, dat op een
gewelddadige of vreedzame manier in bezit is genomen. Door het kolonialisme
werden die gebieden economisch verbonden met West-Europese landen. Het
handelskapitalisme is de eerste fase van globalisering, waarin er voor het eerst in de
geschiedenis landen over heel de wereld aan elkaar gekoppeld werden door het
handelen in landbouwproducten.
- Het succes van de West-Europese landen hangt van twee belangrijke factoren af.
- De kracht van een kapitalistische markteconomie. Dit economische systeem
combineert privébezit van productiemiddelen met het voortdurend zoeken naar
nieuwe mogelijkheden om winst te maken.
- De stimulerende rol van de overheid in West-Europa, die investeerde in eigen
infrastructuur, zoals kanalen en spoorwegen.
- Een hegemoniale staat is een staat die met economische, financiële, politieke en
militaire middelen een dominerende rol speelt in het wereldsysteem. De eerste
hegemoniale staren waren Spanje en Portugal. Imperialisme is het proces waarbij
landen hun macht in andere delen van de wereld willen uitbreiden door gebieden te
veroveren. De afhankelijkheid van de arme gedekoloniseerde landen aan de
kernlanden noem je neokolonialisme. De global shift is de verschuiving van het
economische zwaartepunt in de wereld.
2.1 De eerste contouren van het wereldsysteem
- Het wereldsysteem is een samenhangend geheel van landen met hun onderlinge
plolitieke, culuturele en economische relaties. Een verandering in het ene land heeft
positieve of negatieve gevvolgen voor de andere landen. Je kunt de landen in drie
catogorien indelen:
1. Centrumlanden of ook wel kernlanden, die zijn economisch hoogontwikkeld. De
arbeidsproductiviteit is erg groot. De productie is ook gebaseerd op
wetenschappelijke kennis en geavanceerde technologie. De landen bieden een
enorme variatie aan industriële goederen en diensten. Hier zijn er veel hoofkantoren
van belangrijke bedrijven gevestigd.
2. Semiperiferie landen, hier hebben ze een lager gemiddeld inkomen per hoofd van de
bevolking dan de centrumlanden. De industrie die uit kernlanden zijn verdwenen, zijn
grotendeels hier gevestigd vanwege de lagere loonkosten. Daardoor is de
industrialisatiegraad hoog.
3. Periferielanden, daar is de economie sterk afgestemd op de behoeften van het
centrum en de semiperiferie. De periferielanden leveren land – en/of
mijnbouwproducten, maar ook wel laagwaardige industriële goederen. Er komt nog
vaak fragmentarische modernisering voor, het naast elkaar voorkomen van moderne
en traditionele economische activiteiten in hetzelfde gebied.
- Een kolonie is een buiten een staat gelegen, meestal overzees gebied, dat op een
gewelddadige of vreedzame manier in bezit is genomen. Door het kolonialisme
werden die gebieden economisch verbonden met West-Europese landen. Het
handelskapitalisme is de eerste fase van globalisering, waarin er voor het eerst in de
geschiedenis landen over heel de wereld aan elkaar gekoppeld werden door het
handelen in landbouwproducten.
- Het succes van de West-Europese landen hangt van twee belangrijke factoren af.
- De kracht van een kapitalistische markteconomie. Dit economische systeem
combineert privébezit van productiemiddelen met het voortdurend zoeken naar
nieuwe mogelijkheden om winst te maken.
- De stimulerende rol van de overheid in West-Europa, die investeerde in eigen
infrastructuur, zoals kanalen en spoorwegen.
- Een hegemoniale staat is een staat die met economische, financiële, politieke en
militaire middelen een dominerende rol speelt in het wereldsysteem. De eerste
hegemoniale staren waren Spanje en Portugal. Imperialisme is het proces waarbij
landen hun macht in andere delen van de wereld willen uitbreiden door gebieden te
veroveren. De afhankelijkheid van de arme gedekoloniseerde landen aan de
kernlanden noem je neokolonialisme. De global shift is de verschuiving van het
economische zwaartepunt in de wereld.
