Samenvatting maatschappijleer - HAVO 4 - Pluriforme Samenleving

Maatschappijleer HAVO 4
Pluriforme Samenleving

1 Pluriformiteit in Nederland

 Je kent de definitie van het begrip pluriforme samenleving.
Pluriforme samenleving = een land waarin mensen naast elkaar leven met uiteenlopende godsdiensten
en levensstijlen en waar een redelijke mate van verdraagzaamheid heerst.

 Je weet wat het begrip cultuur inhoudt.
Cultuur = alle waarden, normen en gewoonten die mensen binnen een groep of samenleving met
elkaar delen.

 Je kent de begrippen dominante cultuur, subcultuur, tegencultuur.
Dominante cultuur = alle waarden, normen en gewoonten die de meerderheid van de bevolking met
elkaar deelt.

Subcultuur = wanneer binnen een groep sommige waarden, normen en andere cultuurkenmerken
afwijken van de dominante cultuur.

Tegencultuur = groepen die zich verzetten tegen (delen van) de dominante cultuur of daar zelfs een
bedreiging vormen.

 Je weet wat culturele diversiteit is en met welke factoren dit te maken heeft.
Culturele diversiteit = er bestaan veel verschillende subculturen en levensstijlen.
Die culturele verschillen hebben met de volgende factoren te maken.
- Stad en platteland
In de stad zijn er mensen gewend aan drukte en anonimiteit, terwijl er in dorpen veel onderlinge
betrokkenheid en sociale cohesie bestaat.
Mensen groeten elkaar en winkeliers kennen hun klanten bij naam. In steden zie je dit veel minder,
maar dat geeft juist meer individuele vrijheid.

- Jong en oud
Tussen jou, je ouders en je grootouders bestaan culturele verschillen. Je draagt andere kleren,
luistert naar andere muziek en doet andere dingen in je vrije tijd dan zij.
Soms leiden generatieverschillen tot een generatie conflict, wanneer ouders en kinderen tegenover
elkaar staan en elkaars visie en leefstijl totaal niet begrijpen.

- Beroep en maatschappelijk positie
Ale je ergens werkt moet je je aanpassen aan de bedrijfscultuur: alle waarden, normen en
gewoonten die er in een bedrijf gelden.
Niet iedereen verdient evenveel geld: de een heeft een hoger salaris dan de ander. Door deze
ongelijkheid gedragen mensen zich ook anders. Je maatschappelijke positie en je inkomen hebben
invloed op je levensstijl.


- Mannen en vrouwen
Hoe mannen en vrouwen zich gedragen, wordt sterk bepaald door de cultuur. Denk aan de manier
van kleden of de verschillen in hobby’s en interesses. Dit heeft niet alleen te maken met de
persoonlijke keuzes maar ook met rolpatronen: algemene verwachtingen en opvattingen en
opvattingen over hoe iemand zich moet gedragen.

, - Etniciteit
Door migratie leven er in Nederland veel mensen met verschillende etnische achtergronden samen.
Om het verschil aan te geven tussen mensen die historisch gezien langer of korter in Nederland
wonen, werden in de jaren zeventig de termen ‘autochtoon’ en ‘allochtoon’ geïntroduceerd.
Allochtoon = wanneer hij of zij zelf, of ten minste één van de ouders in het buitenland is geboren.
Autochtoon = iedereen die in Nederland is geboren en van wie de (groot)ouders ook hier geboren
en opgegroeid zijn.

- Godsdienst
Bij elke godsdienst of kerk horen specifieke opvattingen, gebruiken en feestdagen. Voor veel
Christenen geldt de zondag als rustdag, joden houden sabbat op zaterdag en voor moslims heeft de
vrijdag een speciale betekenis.
Bij alle geloven zie je mensen die de voorschriften streng volgen en mensen die er losser en op een
meer persoonlijke manier mee omgaan. Ook dat zijn allemaal cultuurverschillen.


 Je kunt uitleggen dat cultuur een dynamisch begrip is.
De cultuur veranderd constant. Denk aan mode, opkomst van sociale media, opvattingen over
drugs. Anders gezegd: cultuur is dynamisch en verschilt in de loop van de tijd, maar ook per plaats
en per groep.
Wat normaal en abnormaal is, kan per generatie en per land verschillen. In Nederland wordt het
roken van wiet toegestaan, terwijl dit in andere landen strafbaar is.


2 Cultuur en identiteit

 Je kent het nature-nurture vraagstuk.
Wordt je gedrag meer bepaald door aangeboren of aangeleerde eigenschappen?
Nature: je gedrag wordt meer bepaald door aangeboren eigenschappen
Nurture: je gedrag wordt meer bepaald door aangeleerde eigenschappen

 Je weet wat cultuuroverdracht is en dat het ook socialisatie genoemd wordt.
Socialisatie= het proces waarbij iemand de waarden, normen en andere cultuurkenmerken van zijn
samenleving of groep aanleert. Hierdoor raak je als individu aangepast aan je omgeving en begrijp je
anderen beter. Daarnaast zorgt de overdracht van waarden, normen en gewoonten ervoor dat een
cultuur blijft voortbestaan.

 Je weet wat socialiserende instituties zijn, je weet welke dat kunnen zijn.
Socialiserende instituties: groepen, organisaties en collectieve gedragspatronen die specifieke
waarden, normen en gewoonten overdragen.
Socialiserende instituties kunnen zijn: je gezin, je school, je vriendenkring, je geloof, je
maatschappelijke groepen als sportclubs of actiegroepen. Ook zijn de media en de overheid een
belangrijke sociale institutie.

 Je weet hoe socialisatie gebeurt en dat succesvolle socialisatie tot internalisatie leidt.
De manier waarop cultuur wordt overgedragen zijn gebaseerd op imitatie, informatie en sociale
controle.
- Imitatie: zien we vooral bij kinderen, zoals peuters die terugzwaaien naar hun opa en oma,
jongetjes die een voetballer nadoen en meisjes die er net zo uitzien als hun idool.