Nederland na de oorlog (1948-2008)
Verklaring begin- en eindtijd
1948: Na de tweede wereldoorlog kwam er een periode van herstel, ook wel wederopbouw. Vanaf 1948
kreeg nederland, net als veel andere europese landen economische steun van amerika. Deze marshallhulp
versnelde de wederopbouw. Er kwam meer industrie en rond 1950 groeide de economie.
2008: In 2008 brak er een bankencrisis uit in Amerika, dit vormde het startschot van een wereldwijde
economische crisis. Door de crisis werden de tegenstellingen in de maatschappij vergroot. De financiële
ongelijkheid vergrootte de kloof tussen rijk en arm en dit zorgde voor maatschappelijke problemen.
Nederlanders kregen minder vertrouwen in politiek, de rechtsstaat en elkaar.
Deze samenvatting bestaat uit 2 delen. Deel 1 gaat over de Jaren 50 - 70. Deel 2 gaat over de Jaren 80
- ‘00
Kenmerkende aspecten
45 de verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep van een wapenwedloop en de daaruit
voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog
Na de Tweede Wereldoorlog bleven de VS en de Sovjet-Unie over als supermachten. Hun ideologische tegenstelling
leidde tot wantrouwen; beide landen voelden zich door de ander bedreigd. Onder leiding van de VS en de Sovjet-Unie
kwamen twee ideologische blokken van landen tegenover elkaar te staan. Door de nucleaire wapenwedloop tussen de
blokken groeide de kans op een atoomoorlog. Tijden met hoog oplopende spanning werden afgewisseld door tijden
met ontspanning, waarin overlegd werd over beperking van de verdere bewapening. In 1989 kwam een vreedzaam
eind aan de Koude Oorlog.
46 de dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse hegemonie in de wereld
Na 1945 verloor het Westen zijn overwicht in de wereld door de ontmanteling van de koloniale rijken. Tussen 1946 en
1957 werd bijna heel Azië onafhankelijk. Tussen 1956 en 1964 kregen bijna alle Afrikaanse kolonies hun
onafhankelijkheid.
47 de eenwording van Europa
Na de Tweede Wereldoorlog besloten West-Europese landen tot samenwerking om de vrede te bewaren, de welvaart
te bevorderen en de democratie te versterken. Ze voelden zich ook bedreigd door de Sovjet-Unie en wilden samen
sterker staan in de Koude Oorlog. De Europese eenwording begon in 1951 met de oprichting van de EGKS die in 1957
werd opgevolgd door de EEG. Na de Koude Oorlog en de Duitse hereniging besloten de twaalf lidstaten tot verdere
eenwording in de Europese Unie. Tussen 1992 en 2013 kwamen er zestien landen bij, waaronder veel Oost-Europese
landen.
48 de toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren 1960 aanleiding gaf tot ingrijpende sociaal-culturele
veranderingsprocessen
In de jaren 1948-1973 vond in West-Europa een ongekend sterke economische groei plaats.
Dankzij de toegenomen welvaart bouwden regeringen een verzorgingsstaat op, waarin de overheid verantwoordelijk
was voor het welzijn van de burgers. De welvaart en toegenomen sociale zekerheid leidden tot grote sociaal-culturele
Samenvatting Geschiedenis Nederland na de oorlog (1948-2008) | Aron Boiten
, veranderingen. Terwijl het individu met zijn behoeftes centraal kwam te staan, nam de invloed van de kerk en de
traditionele moraal af. Ook de jongerencultuur en de tweede feministische golf droegen in westerse landen bij aan de
grote verandering van normen en waarden vanaf de jaren 1960.
49 de ontwikkeling van pluriforme en multiculturele samenlevingen
In de westerse wereld maakte de industriële samenleving vanaf de jaren 1970 plaats voor een informatiemaatschappij.
Door de sociaal-culturele veranderingen ontstond in de samenleving meer ruimte voor verschillende leefstijlen. Door
massale immigratie werd de samenleving van Europa ook multicultureel. In de pluriforme en multiculturele
samenlevingen van Europa moesten mensen leren omgaan met de grote vrijheid en pluriformiteit.
Leidende vraag 1:
Waardoor veranderden de maatschappelijke verhoudingen in Nederland van 1948-1978?
Na 1945 veranderde Nederland in hoog tempo. In de politiek werden vooral linkse en christelijke partijen gekozen om
te regeren. zij benadrukten het belang van naastenliefde en solidariteit met het oog op de wederopbouw van het land.
In de jaren 50 begon in ingrijpende modernisering van de Nederlandse economie. De welvaart groeide snel en dat trok
veel arbeidsmigranten aan. Vanaf de jaren 60 stegen de lonen waardoor de mogelijkheden het leven te
vergemakkelijken, meer te genieten, er op uit te trekken en de wereld in huis te halen door middel van een televisie. de
‘babyboomers’ groeiden op in de ‘maakbare samenleving’ en tijd waarin alles mogelijk leek. De jongeren kwamen in
opstand tegen de gevestigde orde en wilde meer ruimte om hun eigen leven in te richten. Daarnaast eisten vrouwen
een nieuwe plek in de samenleving en verscherpte de strijd voor gelijke rechten voor mannen en vrouwen.
Politieke verandering na 1945
In de periode 1948 tot 1978 koos Nederland voor een actievere rol in de wereldpolitiek. Dit maakte een einde aan de
zogenaamde neutraliteitspolitiek waarbij Nederland zo veel mogelijk buiten internationale conflicten wilde blijven door
geen partij te kiezen.
Tijdens de tweede wereldoorlog koos Nederland om neutraal te blijven, ondanks dat werd Nederland toch aangevallen
door Duitsland en bezet tot de bevrijding in 1945. (KA 42)
Koude oorlog: Direct na de Tweede Wereldoorlog was Europa verdeeld in twee ideologische blokken (KA 45):
Kapitalistisch democratieen in West-Europa en communistische partij dictaturen in Oost-Europa. Nederland werd een
trouwe bondgenoot van de Verenigde Staten binnen het Westerse blok vanwege de ‘communistische dreiging’ vanuit
de Sovjet-Unie. Het oostblok werd de nieuwe vijand.
Begin van de Europese samenwerking (KA 47)
- kans op meer economische groei en welvaart
- (Europese) vrede waarborgen
- Samen sterker tegen de dreiging vanuit de Sovjet-Unie.
Nederland speelde een actieve rol in diverse samenwerkingsverbanden:
- Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO, 1949): een militair samenwerkingsverband om de veiligheid van
niet-communistische landen binnen Europa te waarborgen.
- Europese Gemeenschap van Kolen en Staal (EGKS, 1951): een samenwerkingsverband waarin kolen- en
staalbedrijven uit Nederland, België, Luxemburg, Italië , Frankrijk en West-Duitsland samenwerkten.
Samenvatting Geschiedenis Nederland na de oorlog (1948-2008) | Aron Boiten
Verklaring begin- en eindtijd
1948: Na de tweede wereldoorlog kwam er een periode van herstel, ook wel wederopbouw. Vanaf 1948
kreeg nederland, net als veel andere europese landen economische steun van amerika. Deze marshallhulp
versnelde de wederopbouw. Er kwam meer industrie en rond 1950 groeide de economie.
2008: In 2008 brak er een bankencrisis uit in Amerika, dit vormde het startschot van een wereldwijde
economische crisis. Door de crisis werden de tegenstellingen in de maatschappij vergroot. De financiële
ongelijkheid vergrootte de kloof tussen rijk en arm en dit zorgde voor maatschappelijke problemen.
Nederlanders kregen minder vertrouwen in politiek, de rechtsstaat en elkaar.
Deze samenvatting bestaat uit 2 delen. Deel 1 gaat over de Jaren 50 - 70. Deel 2 gaat over de Jaren 80
- ‘00
Kenmerkende aspecten
45 de verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep van een wapenwedloop en de daaruit
voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog
Na de Tweede Wereldoorlog bleven de VS en de Sovjet-Unie over als supermachten. Hun ideologische tegenstelling
leidde tot wantrouwen; beide landen voelden zich door de ander bedreigd. Onder leiding van de VS en de Sovjet-Unie
kwamen twee ideologische blokken van landen tegenover elkaar te staan. Door de nucleaire wapenwedloop tussen de
blokken groeide de kans op een atoomoorlog. Tijden met hoog oplopende spanning werden afgewisseld door tijden
met ontspanning, waarin overlegd werd over beperking van de verdere bewapening. In 1989 kwam een vreedzaam
eind aan de Koude Oorlog.
46 de dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse hegemonie in de wereld
Na 1945 verloor het Westen zijn overwicht in de wereld door de ontmanteling van de koloniale rijken. Tussen 1946 en
1957 werd bijna heel Azië onafhankelijk. Tussen 1956 en 1964 kregen bijna alle Afrikaanse kolonies hun
onafhankelijkheid.
47 de eenwording van Europa
Na de Tweede Wereldoorlog besloten West-Europese landen tot samenwerking om de vrede te bewaren, de welvaart
te bevorderen en de democratie te versterken. Ze voelden zich ook bedreigd door de Sovjet-Unie en wilden samen
sterker staan in de Koude Oorlog. De Europese eenwording begon in 1951 met de oprichting van de EGKS die in 1957
werd opgevolgd door de EEG. Na de Koude Oorlog en de Duitse hereniging besloten de twaalf lidstaten tot verdere
eenwording in de Europese Unie. Tussen 1992 en 2013 kwamen er zestien landen bij, waaronder veel Oost-Europese
landen.
48 de toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren 1960 aanleiding gaf tot ingrijpende sociaal-culturele
veranderingsprocessen
In de jaren 1948-1973 vond in West-Europa een ongekend sterke economische groei plaats.
Dankzij de toegenomen welvaart bouwden regeringen een verzorgingsstaat op, waarin de overheid verantwoordelijk
was voor het welzijn van de burgers. De welvaart en toegenomen sociale zekerheid leidden tot grote sociaal-culturele
Samenvatting Geschiedenis Nederland na de oorlog (1948-2008) | Aron Boiten
, veranderingen. Terwijl het individu met zijn behoeftes centraal kwam te staan, nam de invloed van de kerk en de
traditionele moraal af. Ook de jongerencultuur en de tweede feministische golf droegen in westerse landen bij aan de
grote verandering van normen en waarden vanaf de jaren 1960.
49 de ontwikkeling van pluriforme en multiculturele samenlevingen
In de westerse wereld maakte de industriële samenleving vanaf de jaren 1970 plaats voor een informatiemaatschappij.
Door de sociaal-culturele veranderingen ontstond in de samenleving meer ruimte voor verschillende leefstijlen. Door
massale immigratie werd de samenleving van Europa ook multicultureel. In de pluriforme en multiculturele
samenlevingen van Europa moesten mensen leren omgaan met de grote vrijheid en pluriformiteit.
Leidende vraag 1:
Waardoor veranderden de maatschappelijke verhoudingen in Nederland van 1948-1978?
Na 1945 veranderde Nederland in hoog tempo. In de politiek werden vooral linkse en christelijke partijen gekozen om
te regeren. zij benadrukten het belang van naastenliefde en solidariteit met het oog op de wederopbouw van het land.
In de jaren 50 begon in ingrijpende modernisering van de Nederlandse economie. De welvaart groeide snel en dat trok
veel arbeidsmigranten aan. Vanaf de jaren 60 stegen de lonen waardoor de mogelijkheden het leven te
vergemakkelijken, meer te genieten, er op uit te trekken en de wereld in huis te halen door middel van een televisie. de
‘babyboomers’ groeiden op in de ‘maakbare samenleving’ en tijd waarin alles mogelijk leek. De jongeren kwamen in
opstand tegen de gevestigde orde en wilde meer ruimte om hun eigen leven in te richten. Daarnaast eisten vrouwen
een nieuwe plek in de samenleving en verscherpte de strijd voor gelijke rechten voor mannen en vrouwen.
Politieke verandering na 1945
In de periode 1948 tot 1978 koos Nederland voor een actievere rol in de wereldpolitiek. Dit maakte een einde aan de
zogenaamde neutraliteitspolitiek waarbij Nederland zo veel mogelijk buiten internationale conflicten wilde blijven door
geen partij te kiezen.
Tijdens de tweede wereldoorlog koos Nederland om neutraal te blijven, ondanks dat werd Nederland toch aangevallen
door Duitsland en bezet tot de bevrijding in 1945. (KA 42)
Koude oorlog: Direct na de Tweede Wereldoorlog was Europa verdeeld in twee ideologische blokken (KA 45):
Kapitalistisch democratieen in West-Europa en communistische partij dictaturen in Oost-Europa. Nederland werd een
trouwe bondgenoot van de Verenigde Staten binnen het Westerse blok vanwege de ‘communistische dreiging’ vanuit
de Sovjet-Unie. Het oostblok werd de nieuwe vijand.
Begin van de Europese samenwerking (KA 47)
- kans op meer economische groei en welvaart
- (Europese) vrede waarborgen
- Samen sterker tegen de dreiging vanuit de Sovjet-Unie.
Nederland speelde een actieve rol in diverse samenwerkingsverbanden:
- Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO, 1949): een militair samenwerkingsverband om de veiligheid van
niet-communistische landen binnen Europa te waarborgen.
- Europese Gemeenschap van Kolen en Staal (EGKS, 1951): een samenwerkingsverband waarin kolen- en
staalbedrijven uit Nederland, België, Luxemburg, Italië , Frankrijk en West-Duitsland samenwerkten.
Samenvatting Geschiedenis Nederland na de oorlog (1948-2008) | Aron Boiten
