Geschiedenis Renaissance, opstand/ontdekking, verovering.
1.2 Omstreeks 1500 kregen mensen in Italië een ander wereldbeeld en vonden het leven
op aarde belangrijker dan na de dood. In het werk van de Grieken en Romeinen werd men
zijn nieuwe mentaliteit herkend, waardoor er veel belangstelling voor de cultuur en de
klassiek oudheid bestond. De mens werd centraal gesteld door de humanisten bij de
besturing van klassieke teksten en Bijbelteksten. Kunstenaars maakten levensechte
schilderijen, beelden en ontwierpen gebouwen met klassieke elementen doordat ze
klassieke kunst als voorbeeld namen. Omstreeks de 16e eeuw werd de renaissance over
Europa verspreid door reizende kunstenaars, geleerden en door verspreiding van boeken.
1.3 Omstreeks 1500 hadden veel Christenen kritiek op de katholieke kerk. De kritiek werd
massaal verspreid door de boekdrukkunst. De hervorming begon toen Luther in 1517 een
protestbrief tegen de aflatenhandel schreef, waarna protestanten zich afsplitsten van de
katholieke kerk. Protestanten stichtten verschillenden protestanten kerken die anders
waren dan de katholieke kerk. In Nederland kreeg de hervormer Calvijn veel aanhangers. In
West-Europa ontstond strijd tussen katholieken en protestanten. In de Nederlanden nam
Karel V harde maatregelen tegen protestanten.1.4 In de Nederlanden voerden Karel V en
Filips II een politiek van staatsvorming en centralisatie. Ze vervolgden ook protestanten.
Veel Nederlanders waren ontevreden over de gevolgen daarvan. Na de beeldenstorm
stuurde Filips Alva vanuit Spanje met een leger naar de Nederlanden. Daardoor ontstond in
1568 de Nederlandse opstand (Tachtigjarige oorlog) tegen Spanje. Door de oorlog ontstond
er verdeeldheid tussen de opstandige noordelijke gewesten en de zuidelijke gewesten
onder Spaanse heerschappij. In 1581 erkenden de noordelijke gewesten Filips niet langer als
vorst. Ze stichtten in 1588 een onafhankelijke Nederlandse staat: de Republiek der Zeven
Verenigden Nederlanden.2.2 Door de achteruitgang van de Middellandse zeehandel gingen
Europeanen op zoek naar andere handelsroutes over de zee naar Zuidoost-Azië. De
Europese expansie begon met Portugese ontdekkingsreizen langs de Afrikaanse westkust
naar Zuid-Afrika. Langs de Afrikaanse Oostkust bereikten Portugezen Zuid- en Oost-Azië
waar ze handelsposten stichtten. Columbus ontdekte in Spaanse dienst Amerika via de
Westelijke route over de Atlantische Oceaan. Later vonden Engelse, Denen, Fransen en
Nederlanders zuidelijke zeeroutes naar Zuidoost-Azië. In 1596 kwamen de eerste
Nederlanders aan in Indonesië. De zoektochten naar een noordelijke route mislukten.2.5
De in Amerika veroverde gebieden werden bevolkt door Europese kolonisten. Om aan de
kolonies te verdienen, lieten kolonisten eerst indiaanse slaven werken op plantages en in
mijnen. Later haalden Europeanen miljoenen zwarte slaven uit Afrika voor heet werk in de
kolonies in Amerika. De trans-Atlantische slavenhandel was onderdeel van de
driehoekshandel tussen Europa, Afrika en Amerika. Slavernij bestond al lang in Afrika. Veel
zwarte slaven gingen naar Arabische en Turkse gebieden. Door de plantages in Amerika
gingen veel meer zwarte slaven naar Amerika en kregen zij het ook veel zwaarder. Door de
Europese Expansie ontstond een uitwisseling van planten en dieren tussen de oude en de
Nieuwe wereld.
1.2 Omstreeks 1500 kregen mensen in Italië een ander wereldbeeld en vonden het leven
op aarde belangrijker dan na de dood. In het werk van de Grieken en Romeinen werd men
zijn nieuwe mentaliteit herkend, waardoor er veel belangstelling voor de cultuur en de
klassiek oudheid bestond. De mens werd centraal gesteld door de humanisten bij de
besturing van klassieke teksten en Bijbelteksten. Kunstenaars maakten levensechte
schilderijen, beelden en ontwierpen gebouwen met klassieke elementen doordat ze
klassieke kunst als voorbeeld namen. Omstreeks de 16e eeuw werd de renaissance over
Europa verspreid door reizende kunstenaars, geleerden en door verspreiding van boeken.
1.3 Omstreeks 1500 hadden veel Christenen kritiek op de katholieke kerk. De kritiek werd
massaal verspreid door de boekdrukkunst. De hervorming begon toen Luther in 1517 een
protestbrief tegen de aflatenhandel schreef, waarna protestanten zich afsplitsten van de
katholieke kerk. Protestanten stichtten verschillenden protestanten kerken die anders
waren dan de katholieke kerk. In Nederland kreeg de hervormer Calvijn veel aanhangers. In
West-Europa ontstond strijd tussen katholieken en protestanten. In de Nederlanden nam
Karel V harde maatregelen tegen protestanten.1.4 In de Nederlanden voerden Karel V en
Filips II een politiek van staatsvorming en centralisatie. Ze vervolgden ook protestanten.
Veel Nederlanders waren ontevreden over de gevolgen daarvan. Na de beeldenstorm
stuurde Filips Alva vanuit Spanje met een leger naar de Nederlanden. Daardoor ontstond in
1568 de Nederlandse opstand (Tachtigjarige oorlog) tegen Spanje. Door de oorlog ontstond
er verdeeldheid tussen de opstandige noordelijke gewesten en de zuidelijke gewesten
onder Spaanse heerschappij. In 1581 erkenden de noordelijke gewesten Filips niet langer als
vorst. Ze stichtten in 1588 een onafhankelijke Nederlandse staat: de Republiek der Zeven
Verenigden Nederlanden.2.2 Door de achteruitgang van de Middellandse zeehandel gingen
Europeanen op zoek naar andere handelsroutes over de zee naar Zuidoost-Azië. De
Europese expansie begon met Portugese ontdekkingsreizen langs de Afrikaanse westkust
naar Zuid-Afrika. Langs de Afrikaanse Oostkust bereikten Portugezen Zuid- en Oost-Azië
waar ze handelsposten stichtten. Columbus ontdekte in Spaanse dienst Amerika via de
Westelijke route over de Atlantische Oceaan. Later vonden Engelse, Denen, Fransen en
Nederlanders zuidelijke zeeroutes naar Zuidoost-Azië. In 1596 kwamen de eerste
Nederlanders aan in Indonesië. De zoektochten naar een noordelijke route mislukten.2.5
De in Amerika veroverde gebieden werden bevolkt door Europese kolonisten. Om aan de
kolonies te verdienen, lieten kolonisten eerst indiaanse slaven werken op plantages en in
mijnen. Later haalden Europeanen miljoenen zwarte slaven uit Afrika voor heet werk in de
kolonies in Amerika. De trans-Atlantische slavenhandel was onderdeel van de
driehoekshandel tussen Europa, Afrika en Amerika. Slavernij bestond al lang in Afrika. Veel
zwarte slaven gingen naar Arabische en Turkse gebieden. Door de plantages in Amerika
gingen veel meer zwarte slaven naar Amerika en kregen zij het ook veel zwaarder. Door de
Europese Expansie ontstond een uitwisseling van planten en dieren tussen de oude en de
Nieuwe wereld.
