Week 1: Wat is recht?
Rechtstheorieën
Regels: de formele wetten en voorschriften zoals ze zijn vastgelegd.
Idealen: het streven naar wat moreel juist en rechtvaardig is.
Belangen: het afwegen van maatschappelijke en individuele belangen.
Onderscheidingen
Positief recht Wenselijk recht
Het recht zoals het is. Het recht zoals het zou
moeten zijn.
Objectief recht Subjectief recht
Het geheel van rechtsregels. Een aanspraak of
bevoegdheid.
Internationaal recht Nationaal recht
Recht tussen staten en recht Recht binnen staat.
van Internationale
Organisaties.
Publiekrecht Privaatrecht
Verhouding tussen burgers en Verhouding tussen burgers
overheid. onderling.
Dwingend recht Aanvullend recht
Regels waarvan je niet mag Standaardregels die gelden als
afwijken. je niets afspreekt, maar
waarvan je mag afwijken.
Materieel recht Formeel recht
Regels over de inhoud van Regels over hoe je deze
rechten, plichten en rechten, plichten en
bevoegdheden. bevoegdheden kunt
afdwingen.
,Soorten rechtsregels
Gedragsnormen
- Gebodsnorm: de burger moet op een bepaalde manier handelen
(verplicht)
- Verbodsnorm: de burger wordt iets verboden (verboden)
- Toestaan: de burger heeft recht om iets te doen, de burger kiest dit
zelf (kan)
Sanctienormen
- Regel over de straf of maatregel die volgt als er een regel wordt
overtreden.
Bevoegdheidsverlenende normen
- Regel die staatsorganen de macht geven om bepaalde handelingen
te verrichten.
Definitiebepalingen
- Recht heeft eigen taal en eigen interpretaties van begrippen die bij
de wet worden vermeld, dit kan verschillen per wet.
Schakelbepalingen
- Regel uit een wet of artikel dat ook van toepassing is op een andere
situatie.
, Week 2: De casus van de grotverkenners
Rechtspositivisme
- Rechtszekerheid
- Geschreven rechtsregels letterlijk interpreteren
- Regelgeving is taak van de wetgever niet van de rechter
Natuurrecht
- Morele rechtvaardigheid
- Moraal en recht zijn onlosmakelijk verbonden
- Onrechtvaardige wetten zijn geen recht
Rechtsrealisme
- Maatschappelijke doelmatigheid
- Recht en maatschappij zijn onlosmakelijk verbonden
- Recht in context bekijken
De zaak van de grotverkenners
Truepenny
- Rechter moet wet strikt toepassen.
- Moord is strafbaar met de dood.
- Regering moet gratie verlenen.
- Schuldig maar vraagt om gratie van regering.
Foster natuurrecht
- Recht en moraal zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.
- Mannen bevonden zich in een natuurtoestand en niet in een staat
van samenleving.
- Wetten verliezen hun kracht als samenleving onmogelijk is.
Rechtstheorieën
Regels: de formele wetten en voorschriften zoals ze zijn vastgelegd.
Idealen: het streven naar wat moreel juist en rechtvaardig is.
Belangen: het afwegen van maatschappelijke en individuele belangen.
Onderscheidingen
Positief recht Wenselijk recht
Het recht zoals het is. Het recht zoals het zou
moeten zijn.
Objectief recht Subjectief recht
Het geheel van rechtsregels. Een aanspraak of
bevoegdheid.
Internationaal recht Nationaal recht
Recht tussen staten en recht Recht binnen staat.
van Internationale
Organisaties.
Publiekrecht Privaatrecht
Verhouding tussen burgers en Verhouding tussen burgers
overheid. onderling.
Dwingend recht Aanvullend recht
Regels waarvan je niet mag Standaardregels die gelden als
afwijken. je niets afspreekt, maar
waarvan je mag afwijken.
Materieel recht Formeel recht
Regels over de inhoud van Regels over hoe je deze
rechten, plichten en rechten, plichten en
bevoegdheden. bevoegdheden kunt
afdwingen.
,Soorten rechtsregels
Gedragsnormen
- Gebodsnorm: de burger moet op een bepaalde manier handelen
(verplicht)
- Verbodsnorm: de burger wordt iets verboden (verboden)
- Toestaan: de burger heeft recht om iets te doen, de burger kiest dit
zelf (kan)
Sanctienormen
- Regel over de straf of maatregel die volgt als er een regel wordt
overtreden.
Bevoegdheidsverlenende normen
- Regel die staatsorganen de macht geven om bepaalde handelingen
te verrichten.
Definitiebepalingen
- Recht heeft eigen taal en eigen interpretaties van begrippen die bij
de wet worden vermeld, dit kan verschillen per wet.
Schakelbepalingen
- Regel uit een wet of artikel dat ook van toepassing is op een andere
situatie.
, Week 2: De casus van de grotverkenners
Rechtspositivisme
- Rechtszekerheid
- Geschreven rechtsregels letterlijk interpreteren
- Regelgeving is taak van de wetgever niet van de rechter
Natuurrecht
- Morele rechtvaardigheid
- Moraal en recht zijn onlosmakelijk verbonden
- Onrechtvaardige wetten zijn geen recht
Rechtsrealisme
- Maatschappelijke doelmatigheid
- Recht en maatschappij zijn onlosmakelijk verbonden
- Recht in context bekijken
De zaak van de grotverkenners
Truepenny
- Rechter moet wet strikt toepassen.
- Moord is strafbaar met de dood.
- Regering moet gratie verlenen.
- Schuldig maar vraagt om gratie van regering.
Foster natuurrecht
- Recht en moraal zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.
- Mannen bevonden zich in een natuurtoestand en niet in een staat
van samenleving.
- Wetten verliezen hun kracht als samenleving onmogelijk is.
