Week 47
maandag 18 november 2024
15:16
Hoorcollege - Plato en Machiavelli
De ideale staat
Rechtvaardigheid -> wat is rechtvaardig? -> lastig te beantwoorden -> ipv daarvan focussen
op rechtvaardige staat -> ideale staat -> hiermee proberen te beantwoorden wat
rechtvaardigheid (gedrag) is
Wat is de rol van sturende element in de samenleving?
De grot
o Waarnemingen zijn reflecties/schaduwen van het 'echte'
o Los komen, en de echte, onveranderlijke dingen begrijpen
o Dat wat waarde geeft zelf begrijpen -> de zon, die de reflecties veroorzaakt
Gesprek tussen mannen van goede komaf
Socrates in dialoog met:
o Kephalos en zoon Polemarchus
o Thrasymachus (sofist)
o Glaucon en Adeima
Antidemocratische denker -> verachtelijke vrijheid -> mensen gaan dingen doen vanuit hun
vrijheid waar ze eigenlijk niet voor bedoeld zijn
Discorsi
Historische analyse
Doel staat steeds centraal -> we willen grootse staat bereiken -> als uitkomst goed is =
handelen ook goed
Ideale staatsvorm -> Republiek
o Combinatie 'goede vormen'
o Checks and balances
o Stabiel (ook door conflict)
Plaatje…
In een tijd waar continue machtsstrijd is in Italië
Teleologie (Aristoteles)
Wat is het doel van iets? (selectie -> wat is doel van de opleiding?)
Wezenlijk/intrinsieke doel is basis
Doel van de mens is 'geluk' of 'welzijn'
Geluk komt door (moreel) goed leven
Prijzenswaardig is…
o Middelpunt tussen tekort en overdaad
o Geleerd, moreel gedrag levert geluk op
Doel politiek is goed leven bevorderen
Utilitarisme
Nutsmaximalisatie
Totale welzijn/happiness in samenleving -> wat heeft het meeste nut?
Rekening met 'pleasure and pain'
o Zijn onze soevereine meesters
o Collectief
Plato - De Ideale Staat
Het ontstaan van de staat
,Ze praten over hoe een staat/gemeenschap tot stand komt van stap tot stap. Erg in detail, beginnend
met boeren. Later gaan ze erop in wat een luxueuze samenleving nodig heeft.
De geestelijke vorming van leger, politie en regering
Gaat over hoe de toekomstige beschermers op te voeden. Bijvoorbeeld over verhalen die aan
kinderen verteld worden, hier mogen heersers niet kwetsbaar worden afgeschilderd. Of in de
literatuur en kunst/muziek moet de ideale levens/denkwijze worden afgebeeld, zodat hun gedachten
niet besmet kunnen worden met negatieve gedachten. Zelfbeheersing is belangrijk om te leren.
De lichamelijke vorming van leger, politie en regering
Artsen en rechters horen eigenlijk niet nodig te zijn. Andere training dan sporters want die zijn alleen
op het lichamelijke gericht. Gaat vooral over temperament. Combinatie van temperament en
intellect is belangrijk.
De regering
Regeerders moeten 'wijze oude mannen' zijn die in geen geval van hun mening afwijken. Regering en
militie moeten niet het beste bestaan lijden; ze moeten zorgen dat de samenleving in geheel
gelukkiger wordt, niet alleen zij. Simpel bestaan in dienst van de samenleving.
Het beleid
Komt er volgens mij op neer dat er eigenlijk geen wetten moeten zijn, in een goede samenleving
zouden mensen zich automatisch goed moeten gedragen.
De teloorgang van het talent
Talent en wetenschappelijke aanleg wordt niet gewaardeerd of erkend. Hierdoor gaat dit talent
verloren. Nergens is een politiek systeem wat goed genoeg is voor mensen met een
wetenschappelijke aanleg.
De nieuwe politiek
De politiek moet bestaan uit mensen met wetenschappelijke aanleg, zij hebben de beste geest en
kennis om het beleid vorm te geven. Hiervoor moeten ze beginnen met een 'schoon doek' en vanuit
daar een nieuw beleid gaan 'schilderen'.
Week 48
zondag 24 november 2024
14:55
Machiavelli - Discorsi
Vooral gefocust op conflict -> er moet een conflict plaatsvinden om een verandering te brengen in
bijv bestuur
1.1 het ontstaan van steden
Steden worden gesticht door mensen afkomstig uit de plaats zelf, of door mensen van elders. De
keuze tussen vruchtbare of onvruchtbare grond is belangrijk.
Vruchtbaar -> goed voor landbouw maar mensen worden gemakzuchtig -> kan tegengewerkt worden
met wetten
Onvruchtbaar -> mensen moeten harder werken -> minder wetgeving nodig
1.2 verschillende typen staten
Er bestaan 3 goede en 3 slechte typen staten die makkelijk in elkaar overlopen:
Monarchie vervalt snel in een tirannie
Aristocratie gaat snel over in een oligarchie
Democratie glijdt gauw af naar een anarchie
De beste bestuursvorm is een mengvorm van die 3 goeden
1.3 het volkstribunaat in Rome
Na de val van de Tarquinii werd volkstribunaat ingesteld -> een soort bemiddelde rol tussen volk en
senaat -> heerszuchtige adel kon hierdoor onderdrukt worden -> conflicten zijn niet altijd slecht
, 1.4 volk en senaat in Rome
De vrijheid van een stad komt voort uit het evenwicht tussen verschillende belangen -> Machiavelli
prijst Rome omdat het volk en de aristocratie een wederzijdse controle uitoefenden -> wat vrijheid
garandeerde
1.5 vrijheid en maatschappelijke orde
Machiavelli betoogt dat vrijheid niet kan bestaan zonder maatschappelijke orde -> een staat heeft
een systeem van regels en wetten nodig om zowel vrijheid te waarborgen als chaos te voorkomen
1.6 conflicten en conflictvermijding
Conflicten tussen verschillende groepen in een samenleving zijn onvermijdelijk -> maar ze hoeven
niet destructief te zijn -> als conflicten binnen duidelijke kaders worden opgelost -> zoals in Rome ->
kunnen ze zelfs bijdragen aan versterking van de staat
1.17 een verdorven volk blijft moeilijk vrij
Machiavelli stelt dat een volk dat gewend is aan corruptie moeilijk vrijheid kan behouden -> zonder
deugdzaamheid en discipline zullen de wetten en instituties van een vrije staat niet worden
gerespecteerd
1.18 bescherming vrijheid in verdorven staten
In een verdorven staat kan vrijheid alleen worden beschermd door krachtige leiders of buitengewone
maatregelen -> gewone wetten en instituties zijn niet voldoende om de schade van corruptie te
herstellen
1.19 vorsten en hun opvolging
De stabiliteit van een monarchie hangt vaak af van de kwaliteit van de opvolger -> een goede vorst
kan een staat opbouwen, maar een slechte opvolger kan alles vernietigen
1.20 kwaliteit van opvolging in staten
Het is van groot belang dat staten zorg dragen voor een goede opvolging -> Rome had mechanismen
om ervoor te zorgen dat leidinggevende posities werden ingevuld door capabele personen, wat
bijdroeg aan de stabiliteit van de Republiek
1.34 de dictator in Rome
De instelling van de dictatuur in Rome wordt door Machiavelli geprezen -> in tijden van crisis kon een
dictator snel en effectief handelen zonder rekening te hoeven houden met politieke procedures, wat
vaak cruciaal was voor het overleven van de Republiek
1.35 het tienmanschap schaadde de vrijheid
Het tienmanschap -> een tijdelijke instelling van 10 burgers in Rome -> wordt bekritiseerd door
Machiavelli -> het leidde tot machtsmisbruik en ondermijnde de vrijheid van de Republiek -> dit
toont het gevaar van het centraliseren van macht zonder duidelijke beperkingen
1.57 het volk behoeft eendracht om sterk te zijn
Eendracht is essentieel voor een sterke staat -> Machiavelli benadrukt dat interne verdeeldheid en
gebrek aan samenwerking een volk kwetsbaar maken voor zowel interne als externe bedreigingen
1.58 het volk is verstandiger dan een vorst
Volgens Machiavelli is het volk in staat verstandiger te handelen dan een vorst -> omdat het meer
gericht is op algemeen belang -> het volk is minder geneigd tot grilligheid en wreedheid dan een
absolute heerser
1.59 betrouwbaarheid van republieken en van vorsten
Republieken zijn vaak betrouwbaarder dan vorsten -> omdat zij meer continuïteit en stabiliteit
bieden -> een vorst kan uit persoonlijke ambitie handelen -> terwijl een republiek beter in staat is om
het algemeen belang te dienen
3.7 bloedige en onbloedige omwentelingen
Omwentelingen kunnen op vreedzame of gewelddadige wijze plaatsvinden -> Machiavelli benadrukt
dat een vreedzame overgang van macht of hervorming vaak effectiever is -> omdat geweld nieuwe
problemen en vijandigheid kan veroorzaken
3.8 een omwenteling behoeft overdenking
Elke grote verandering moet zorgvuldig worden overwogen -> zonder een goed plan en begrip van de
gevolgen kan een omwenteling leiden tot chaos en verzwakking van de staat
maandag 18 november 2024
15:16
Hoorcollege - Plato en Machiavelli
De ideale staat
Rechtvaardigheid -> wat is rechtvaardig? -> lastig te beantwoorden -> ipv daarvan focussen
op rechtvaardige staat -> ideale staat -> hiermee proberen te beantwoorden wat
rechtvaardigheid (gedrag) is
Wat is de rol van sturende element in de samenleving?
De grot
o Waarnemingen zijn reflecties/schaduwen van het 'echte'
o Los komen, en de echte, onveranderlijke dingen begrijpen
o Dat wat waarde geeft zelf begrijpen -> de zon, die de reflecties veroorzaakt
Gesprek tussen mannen van goede komaf
Socrates in dialoog met:
o Kephalos en zoon Polemarchus
o Thrasymachus (sofist)
o Glaucon en Adeima
Antidemocratische denker -> verachtelijke vrijheid -> mensen gaan dingen doen vanuit hun
vrijheid waar ze eigenlijk niet voor bedoeld zijn
Discorsi
Historische analyse
Doel staat steeds centraal -> we willen grootse staat bereiken -> als uitkomst goed is =
handelen ook goed
Ideale staatsvorm -> Republiek
o Combinatie 'goede vormen'
o Checks and balances
o Stabiel (ook door conflict)
Plaatje…
In een tijd waar continue machtsstrijd is in Italië
Teleologie (Aristoteles)
Wat is het doel van iets? (selectie -> wat is doel van de opleiding?)
Wezenlijk/intrinsieke doel is basis
Doel van de mens is 'geluk' of 'welzijn'
Geluk komt door (moreel) goed leven
Prijzenswaardig is…
o Middelpunt tussen tekort en overdaad
o Geleerd, moreel gedrag levert geluk op
Doel politiek is goed leven bevorderen
Utilitarisme
Nutsmaximalisatie
Totale welzijn/happiness in samenleving -> wat heeft het meeste nut?
Rekening met 'pleasure and pain'
o Zijn onze soevereine meesters
o Collectief
Plato - De Ideale Staat
Het ontstaan van de staat
,Ze praten over hoe een staat/gemeenschap tot stand komt van stap tot stap. Erg in detail, beginnend
met boeren. Later gaan ze erop in wat een luxueuze samenleving nodig heeft.
De geestelijke vorming van leger, politie en regering
Gaat over hoe de toekomstige beschermers op te voeden. Bijvoorbeeld over verhalen die aan
kinderen verteld worden, hier mogen heersers niet kwetsbaar worden afgeschilderd. Of in de
literatuur en kunst/muziek moet de ideale levens/denkwijze worden afgebeeld, zodat hun gedachten
niet besmet kunnen worden met negatieve gedachten. Zelfbeheersing is belangrijk om te leren.
De lichamelijke vorming van leger, politie en regering
Artsen en rechters horen eigenlijk niet nodig te zijn. Andere training dan sporters want die zijn alleen
op het lichamelijke gericht. Gaat vooral over temperament. Combinatie van temperament en
intellect is belangrijk.
De regering
Regeerders moeten 'wijze oude mannen' zijn die in geen geval van hun mening afwijken. Regering en
militie moeten niet het beste bestaan lijden; ze moeten zorgen dat de samenleving in geheel
gelukkiger wordt, niet alleen zij. Simpel bestaan in dienst van de samenleving.
Het beleid
Komt er volgens mij op neer dat er eigenlijk geen wetten moeten zijn, in een goede samenleving
zouden mensen zich automatisch goed moeten gedragen.
De teloorgang van het talent
Talent en wetenschappelijke aanleg wordt niet gewaardeerd of erkend. Hierdoor gaat dit talent
verloren. Nergens is een politiek systeem wat goed genoeg is voor mensen met een
wetenschappelijke aanleg.
De nieuwe politiek
De politiek moet bestaan uit mensen met wetenschappelijke aanleg, zij hebben de beste geest en
kennis om het beleid vorm te geven. Hiervoor moeten ze beginnen met een 'schoon doek' en vanuit
daar een nieuw beleid gaan 'schilderen'.
Week 48
zondag 24 november 2024
14:55
Machiavelli - Discorsi
Vooral gefocust op conflict -> er moet een conflict plaatsvinden om een verandering te brengen in
bijv bestuur
1.1 het ontstaan van steden
Steden worden gesticht door mensen afkomstig uit de plaats zelf, of door mensen van elders. De
keuze tussen vruchtbare of onvruchtbare grond is belangrijk.
Vruchtbaar -> goed voor landbouw maar mensen worden gemakzuchtig -> kan tegengewerkt worden
met wetten
Onvruchtbaar -> mensen moeten harder werken -> minder wetgeving nodig
1.2 verschillende typen staten
Er bestaan 3 goede en 3 slechte typen staten die makkelijk in elkaar overlopen:
Monarchie vervalt snel in een tirannie
Aristocratie gaat snel over in een oligarchie
Democratie glijdt gauw af naar een anarchie
De beste bestuursvorm is een mengvorm van die 3 goeden
1.3 het volkstribunaat in Rome
Na de val van de Tarquinii werd volkstribunaat ingesteld -> een soort bemiddelde rol tussen volk en
senaat -> heerszuchtige adel kon hierdoor onderdrukt worden -> conflicten zijn niet altijd slecht
, 1.4 volk en senaat in Rome
De vrijheid van een stad komt voort uit het evenwicht tussen verschillende belangen -> Machiavelli
prijst Rome omdat het volk en de aristocratie een wederzijdse controle uitoefenden -> wat vrijheid
garandeerde
1.5 vrijheid en maatschappelijke orde
Machiavelli betoogt dat vrijheid niet kan bestaan zonder maatschappelijke orde -> een staat heeft
een systeem van regels en wetten nodig om zowel vrijheid te waarborgen als chaos te voorkomen
1.6 conflicten en conflictvermijding
Conflicten tussen verschillende groepen in een samenleving zijn onvermijdelijk -> maar ze hoeven
niet destructief te zijn -> als conflicten binnen duidelijke kaders worden opgelost -> zoals in Rome ->
kunnen ze zelfs bijdragen aan versterking van de staat
1.17 een verdorven volk blijft moeilijk vrij
Machiavelli stelt dat een volk dat gewend is aan corruptie moeilijk vrijheid kan behouden -> zonder
deugdzaamheid en discipline zullen de wetten en instituties van een vrije staat niet worden
gerespecteerd
1.18 bescherming vrijheid in verdorven staten
In een verdorven staat kan vrijheid alleen worden beschermd door krachtige leiders of buitengewone
maatregelen -> gewone wetten en instituties zijn niet voldoende om de schade van corruptie te
herstellen
1.19 vorsten en hun opvolging
De stabiliteit van een monarchie hangt vaak af van de kwaliteit van de opvolger -> een goede vorst
kan een staat opbouwen, maar een slechte opvolger kan alles vernietigen
1.20 kwaliteit van opvolging in staten
Het is van groot belang dat staten zorg dragen voor een goede opvolging -> Rome had mechanismen
om ervoor te zorgen dat leidinggevende posities werden ingevuld door capabele personen, wat
bijdroeg aan de stabiliteit van de Republiek
1.34 de dictator in Rome
De instelling van de dictatuur in Rome wordt door Machiavelli geprezen -> in tijden van crisis kon een
dictator snel en effectief handelen zonder rekening te hoeven houden met politieke procedures, wat
vaak cruciaal was voor het overleven van de Republiek
1.35 het tienmanschap schaadde de vrijheid
Het tienmanschap -> een tijdelijke instelling van 10 burgers in Rome -> wordt bekritiseerd door
Machiavelli -> het leidde tot machtsmisbruik en ondermijnde de vrijheid van de Republiek -> dit
toont het gevaar van het centraliseren van macht zonder duidelijke beperkingen
1.57 het volk behoeft eendracht om sterk te zijn
Eendracht is essentieel voor een sterke staat -> Machiavelli benadrukt dat interne verdeeldheid en
gebrek aan samenwerking een volk kwetsbaar maken voor zowel interne als externe bedreigingen
1.58 het volk is verstandiger dan een vorst
Volgens Machiavelli is het volk in staat verstandiger te handelen dan een vorst -> omdat het meer
gericht is op algemeen belang -> het volk is minder geneigd tot grilligheid en wreedheid dan een
absolute heerser
1.59 betrouwbaarheid van republieken en van vorsten
Republieken zijn vaak betrouwbaarder dan vorsten -> omdat zij meer continuïteit en stabiliteit
bieden -> een vorst kan uit persoonlijke ambitie handelen -> terwijl een republiek beter in staat is om
het algemeen belang te dienen
3.7 bloedige en onbloedige omwentelingen
Omwentelingen kunnen op vreedzame of gewelddadige wijze plaatsvinden -> Machiavelli benadrukt
dat een vreedzame overgang van macht of hervorming vaak effectiever is -> omdat geweld nieuwe
problemen en vijandigheid kan veroorzaken
3.8 een omwenteling behoeft overdenking
Elke grote verandering moet zorgvuldig worden overwogen -> zonder een goed plan en begrip van de
gevolgen kan een omwenteling leiden tot chaos en verzwakking van de staat
