bevorderen van gezondheid en gezond gedrag 2e editie 2025 adriaansen 978904304305
,bevorderen van gezondheid en gezond gedrag 2e editie 2025 adriaansen 978904304305
, bevorderen van gezondheid en gezond gedrag 2e editie 2025 adriaansen 978904304305
1. Positieve gezondheid
Van ziekte naar veerkracht
Positieve gezondheid markeert een paradigmaverschuiving binnen de gezondheidszorg en het
sociaal domein. Waar gezondheid traditioneel werd gedefinieerd als de afwezigheid van ziekte of
gebrek, verschuift de aandacht naar het vermogen van mensen om zich aan te passen en eigen regie
te voeren in het licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen. Gezondheid wordt daarmee een
dynamisch proces in plaats van een statische toestand.
Deze benadering erkent dat mensen met een chronische aandoening zich toch gezond kunnen
voelen, terwijl iemand zonder medische diagnose zich juist ongezond kan ervaren. Centraal staat het
concept van veerkracht: het vermogen om met tegenslagen om te gaan, betekenis te geven aan
ervaringen en actief te participeren in de samenleving.
De zes dimensies van positieve gezondheid
Positieve gezondheid wordt vaak geoperationaliseerd aan de hand van zes samenhangende
dimensies:
Lichaamsfuncties: ervaren fitheid, energie, slaap, lichamelijke klachten.
Mentaal welbevinden: emotionele balans, zelfvertrouwen, omgaan met stress.
Zingeving: het ervaren van betekenis, doelen in het leven, perspectief.
Kwaliteit van leven: geluk, genieten, tevredenheid met het bestaan.
Meedoen: sociale participatie, relaties, werk of dagbesteding.
Dagelijks functioneren: zelfredzaamheid, cognitieve functies, regievoering.
Deze dimensies zijn onderling verweven. Een verslechtering in lichamelijke gezondheid kan
bijvoorbeeld het mentaal welbevinden beïnvloeden, terwijl sterke sociale netwerken juist
beschermend kunnen werken bij fysieke beperkingen.
Eigen regie en persoonsgerichte zorg
Positieve gezondheid impliceert een verschuiving van zorg vóór de patiënt naar zorg mét de patiënt.
Professionals nemen niet langer uitsluitend een expertrol in, maar fungeren als coach of facilitator. Dit
betekent:
Het voeren van betekenisvolle gesprekken over wat voor de persoon écht belangrijk is.
Het stimuleren van zelfmanagementvaardigheden.
Het betrekken van het sociale netwerk.
Het versterken van autonomie en zelfbeschikking.
Persoonsgerichte zorg sluit hierbij aan. Niet de aandoening staat centraal, maar de mens in zijn
context. Dit vraagt om maatwerk, interprofessionele samenwerking en aandacht voor sociale
determinanten van gezondheid.
Gezondheid in context
Gezondheid wordt mede bepaald door maatschappelijke factoren zoals opleiding, inkomen,
woonomgeving en toegang tot voorzieningen. Positieve gezondheid erkent deze context en stimuleert
een integrale benadering waarbij zorg, welzijn, onderwijs en arbeid elkaar versterken.
,bevorderen van gezondheid en gezond gedrag 2e editie 2025 adriaansen 978904304305
, bevorderen van gezondheid en gezond gedrag 2e editie 2025 adriaansen 978904304305
1. Positieve gezondheid
Van ziekte naar veerkracht
Positieve gezondheid markeert een paradigmaverschuiving binnen de gezondheidszorg en het
sociaal domein. Waar gezondheid traditioneel werd gedefinieerd als de afwezigheid van ziekte of
gebrek, verschuift de aandacht naar het vermogen van mensen om zich aan te passen en eigen regie
te voeren in het licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen. Gezondheid wordt daarmee een
dynamisch proces in plaats van een statische toestand.
Deze benadering erkent dat mensen met een chronische aandoening zich toch gezond kunnen
voelen, terwijl iemand zonder medische diagnose zich juist ongezond kan ervaren. Centraal staat het
concept van veerkracht: het vermogen om met tegenslagen om te gaan, betekenis te geven aan
ervaringen en actief te participeren in de samenleving.
De zes dimensies van positieve gezondheid
Positieve gezondheid wordt vaak geoperationaliseerd aan de hand van zes samenhangende
dimensies:
Lichaamsfuncties: ervaren fitheid, energie, slaap, lichamelijke klachten.
Mentaal welbevinden: emotionele balans, zelfvertrouwen, omgaan met stress.
Zingeving: het ervaren van betekenis, doelen in het leven, perspectief.
Kwaliteit van leven: geluk, genieten, tevredenheid met het bestaan.
Meedoen: sociale participatie, relaties, werk of dagbesteding.
Dagelijks functioneren: zelfredzaamheid, cognitieve functies, regievoering.
Deze dimensies zijn onderling verweven. Een verslechtering in lichamelijke gezondheid kan
bijvoorbeeld het mentaal welbevinden beïnvloeden, terwijl sterke sociale netwerken juist
beschermend kunnen werken bij fysieke beperkingen.
Eigen regie en persoonsgerichte zorg
Positieve gezondheid impliceert een verschuiving van zorg vóór de patiënt naar zorg mét de patiënt.
Professionals nemen niet langer uitsluitend een expertrol in, maar fungeren als coach of facilitator. Dit
betekent:
Het voeren van betekenisvolle gesprekken over wat voor de persoon écht belangrijk is.
Het stimuleren van zelfmanagementvaardigheden.
Het betrekken van het sociale netwerk.
Het versterken van autonomie en zelfbeschikking.
Persoonsgerichte zorg sluit hierbij aan. Niet de aandoening staat centraal, maar de mens in zijn
context. Dit vraagt om maatwerk, interprofessionele samenwerking en aandacht voor sociale
determinanten van gezondheid.
Gezondheid in context
Gezondheid wordt mede bepaald door maatschappelijke factoren zoals opleiding, inkomen,
woonomgeving en toegang tot voorzieningen. Positieve gezondheid erkent deze context en stimuleert
een integrale benadering waarbij zorg, welzijn, onderwijs en arbeid elkaar versterken.
