Leerdoelen OCES
OC Ondersteunende communicatie
1. De student weet wanneer gesproken wordt van een
verstandelijke beperking (verstandelijke ontwikkelingsstoornis)
en benoemt de classificatiecriteria volgens de DSM-V en weet
wat de invloed daarvan op de communicatie kan zijn.
Verstandelijke beperking
- De verstandelijke handicap verwijst naar functioneringsproblemen die worden
gekenmerkt door significante beperkingen in zowel het intellectuele functioneren als
in het adaptieve gedrag zoals dat tot uitdrukking komt in conceptuele, sociale en
praktische vaardigheden.
o Adaptieve gedrag hoe je met de mogelijkheden die je hebt je gedraagt
hoe normaal je kan doen met je beperking.
- De functioneringsproblemen ontstaan voor de leeftijd van 18 jaar.
DSM-IV
Licht verstandelijke beperking IQ 55-75
Matig verstandelijke beperking IQ 35-55
Ernstige verstandelijke beperking IQ 20-35
Zeer ernstig verstandelijke beperking IQ <20
Bij kinderen met een lage intelligentie is het taalbegrip gestoord. Het is lastig om een goede indruk te
krijgen van het taalbegrip.
DSM-V
Criterium A:
Tekort in algemene intellectuele vaardigheden.
IQ <70 (+/- 5) = 2SD onder gemiddelde.
Criterium B:
Beperking in adaptieve vermogen
Adaptief gedrag hoe je met de mogelijkheden die je hebt je gedraagt, dus hoe normaal je
kan doen met je beperking.
Criterium C:
Tijdens ontwikkelingsperiode symptomen aanwezig. Functioneringsproblemen ontstaan
voor je 18e jaar.
Onderwijs
Basisonderwijs (BO)
- Normaal IQ
Speciaal basisonderwijs
- IQ < 85
- Moeilijk lerende kinderen, kinderen met opvoedingsproblemen, kinderen met gedragsproblemen
- Zelfde kerndoelen als basisonderwijs maar leerlingen krijgen meer aandacht
- Kleinere klassen
- Meer specialistische kennis
- Tot 14 jaar
,Speciaal onderwijs
Cluster 1 Scholen voor kinderen met Niet heel interessant voor logopedisten. Incl.
visuele beperking Meervoudig gehandicapte kinderen.
Cluster 2 Scholen voor kinderen met Dove kinderen en kinderen met een flinke TOS. Incl.
auditieve- of communicatieve Meervoudig gehandicapten. Heel interessant voor
beperkingen logopedisten. veel niet sprekende kinderen, dus
veel gebruik van OC
Cluster 3 Scholen met leerlingen met een Scholen waar kinderen zitten met een ernstig.
verstandelijke- of lichamelijke Erstandelijke beperking en een IQ onder de 70. Zeer
beperking en langdurig zieke moeilijk lerende kinderen. Interessant voor
kinderen. Primaire probleem: logopedisten.
cognitie
Cluster 4 Scholen (verbond aan Gedragsstoornissen komen vaak voor uit
pedologische instituten) voor communicatieproblemen interessant voor
leerlingen met gedrags- en logopedisten.
psychische stoornissen - Zeer moeilijk opvoedbare kinderen
- Langdurig (psychiatrische) zieke kinderen
- Autisme (kom je in alle clusters tegen
Kinderen met (ernstige) ontwikkelingsachterstand
- Zorgboerderij of dagbestedingscentrum
- Naar dagcentrum kinderdagcentrum (KDC) of orthopedagogisch dagcentrum (ODC)
o Kinderen met een verstandelijke beperking of een ernstig meervoudige beperking
o Begeleiding
o Behandeling
o Zorg activiteitenprogramma’s gericht op ontwikkelingsstimulering
Ernstige meervoudige beperking
Exploratie Te weinig, wereld moet naar hun toekomen
Ontwikkeling Op veel gebieden langzamer
Motoriek Vaak een beperking. Niet primair. Vb: door nooit een trap te lopen een
achterstand ervaren.
Zintuigelijk Vaak een beperking.
- Horen, zien, voelen is anders/slechter
- Kunnen zintuigen niet tegelijkertijd inzetten
- Vaak 1 zintuig uitgeschakeld
Prikkelverwerking - Vermogen om informatie uit ons lichaam en omgeving via zintuigen op
te nemen, te verwerken en daarop te reageren met een gepaste reactie
- Onderprikkeld signalen worden gemist
- Overprikkeld (autisme/ADHD) hyperalert/overspoeld door prikkels
Kinderen die niet willen eten zijn vaak overprikkeld
Spraakontwikkeling Weinig tot geen vaak niet sprekend
Lust/onlust Duidelijk zichtbaar of iets wel of niet leuk wordt gevonden
beleving
Beleving en gedrag Kinderen begrijpen de wereld slecht alles is spannend
Eten en drinken Kinderen onthouden niet wat ze wel en niet lekker vinden slechte cognitie
Maar wel behoefte aan relatie/communicatie!
, 2. De student weet de betekenis van de begrippen dysmatuur en
prematuur en beschrijft welke invloed dysmaturiteit en
prematuriteit op de ontwikkeling van de communicatie kan
hebben.
Prematuur te vroeg geboren, < 37 weken.
Dysmatuur te laag geboortegewicht voor de duur van de zwangerschap, kenmerkend is
een magere buik en een groot hoofd. Baby kan in deze situatie wel op een normale tijd zijn
gekomen.
Belangrijkste factor bij het ontstaan van CP combinatie van prematuur en dysmatuur.
3. De student kent de definitie van Cerebrale Parese en kan de 3
hoofdgroepen
benoemen en beschrijven.
Een cerebrale parese
- Een houdings-bewegingsstoornis
- De basis ligt in de beschadiging van de hersenen
- Dit heeft voor het eerste levensjaar plaatsgevonden (daarna is er spraken van niet-
aangeboren hersenletsel)
- Het is niet progressief (het wordt niet beter en niet erger)
Spastische CP
Unilateraal (vaak bij volwassenen) of bilateraal (vaak bij kinderen).
Dit is de meest voorkomende vorm van CP. Het is een stoornis in de spieractiviteit, hierbij
hebben de spieren problemen met activeren: dit gaat heel traag. Dit gaat gepaard met
stijfheid in de spieren. Dit alles wordt veroorzaakt door een probleem in de versturing van de
signaal/geleiding of signaal/verwerking. Er zijn stoornissen in de biomechanische
eigenschappen van de spier:
- Spierstijfheid
- Stoornis in de spierlengte vaak verkort door tekort aan activatie/gebruik
Dyskinetische CP
Bij deze vorm van CP maken kinderen veel bewegingen die ze eigenlijk niet willen maken,
deze kinderen zijn erg beweeglijk. Deze vorm van CP wordt veroorzaakt door een
beschadiging in de kleine hersenen en bepaalde gebieden in de grote hersenen, die zorgen
voor een normale lichaamshouding en coördinatie. Hierdoor maken kinderen veel doelloze
en onbewuste bewegingen waardoor spreken, slikken, eten en het vastpakken van
voorwerpen moeilijk wordt. De slappe spierspanning zorgt ervoor dat een kind moeilijk kan
lopen of zitten. Ook in rust hebben ze een abnormale houding en onwillekeurige
bewegingen.
Atactische CP
Deze vorm van CP is erg zeldzaam en komt dus niet vaak voor. kinderen met deze vorm van
CP hebben vooral veel problemen met het coördineren van hun bewegingen en het
behouden van hun evenwicht. Er bestaan veel verschijnselen als: trage reacties,
prikkelbaarheid, slecht eten (moeite met zuigen en slikken), bevingen in armen en benen,
abnormaal hoog huilen, epilepsie of een ongebruikelijke lichaamshouding.
OC Ondersteunende communicatie
1. De student weet wanneer gesproken wordt van een
verstandelijke beperking (verstandelijke ontwikkelingsstoornis)
en benoemt de classificatiecriteria volgens de DSM-V en weet
wat de invloed daarvan op de communicatie kan zijn.
Verstandelijke beperking
- De verstandelijke handicap verwijst naar functioneringsproblemen die worden
gekenmerkt door significante beperkingen in zowel het intellectuele functioneren als
in het adaptieve gedrag zoals dat tot uitdrukking komt in conceptuele, sociale en
praktische vaardigheden.
o Adaptieve gedrag hoe je met de mogelijkheden die je hebt je gedraagt
hoe normaal je kan doen met je beperking.
- De functioneringsproblemen ontstaan voor de leeftijd van 18 jaar.
DSM-IV
Licht verstandelijke beperking IQ 55-75
Matig verstandelijke beperking IQ 35-55
Ernstige verstandelijke beperking IQ 20-35
Zeer ernstig verstandelijke beperking IQ <20
Bij kinderen met een lage intelligentie is het taalbegrip gestoord. Het is lastig om een goede indruk te
krijgen van het taalbegrip.
DSM-V
Criterium A:
Tekort in algemene intellectuele vaardigheden.
IQ <70 (+/- 5) = 2SD onder gemiddelde.
Criterium B:
Beperking in adaptieve vermogen
Adaptief gedrag hoe je met de mogelijkheden die je hebt je gedraagt, dus hoe normaal je
kan doen met je beperking.
Criterium C:
Tijdens ontwikkelingsperiode symptomen aanwezig. Functioneringsproblemen ontstaan
voor je 18e jaar.
Onderwijs
Basisonderwijs (BO)
- Normaal IQ
Speciaal basisonderwijs
- IQ < 85
- Moeilijk lerende kinderen, kinderen met opvoedingsproblemen, kinderen met gedragsproblemen
- Zelfde kerndoelen als basisonderwijs maar leerlingen krijgen meer aandacht
- Kleinere klassen
- Meer specialistische kennis
- Tot 14 jaar
,Speciaal onderwijs
Cluster 1 Scholen voor kinderen met Niet heel interessant voor logopedisten. Incl.
visuele beperking Meervoudig gehandicapte kinderen.
Cluster 2 Scholen voor kinderen met Dove kinderen en kinderen met een flinke TOS. Incl.
auditieve- of communicatieve Meervoudig gehandicapten. Heel interessant voor
beperkingen logopedisten. veel niet sprekende kinderen, dus
veel gebruik van OC
Cluster 3 Scholen met leerlingen met een Scholen waar kinderen zitten met een ernstig.
verstandelijke- of lichamelijke Erstandelijke beperking en een IQ onder de 70. Zeer
beperking en langdurig zieke moeilijk lerende kinderen. Interessant voor
kinderen. Primaire probleem: logopedisten.
cognitie
Cluster 4 Scholen (verbond aan Gedragsstoornissen komen vaak voor uit
pedologische instituten) voor communicatieproblemen interessant voor
leerlingen met gedrags- en logopedisten.
psychische stoornissen - Zeer moeilijk opvoedbare kinderen
- Langdurig (psychiatrische) zieke kinderen
- Autisme (kom je in alle clusters tegen
Kinderen met (ernstige) ontwikkelingsachterstand
- Zorgboerderij of dagbestedingscentrum
- Naar dagcentrum kinderdagcentrum (KDC) of orthopedagogisch dagcentrum (ODC)
o Kinderen met een verstandelijke beperking of een ernstig meervoudige beperking
o Begeleiding
o Behandeling
o Zorg activiteitenprogramma’s gericht op ontwikkelingsstimulering
Ernstige meervoudige beperking
Exploratie Te weinig, wereld moet naar hun toekomen
Ontwikkeling Op veel gebieden langzamer
Motoriek Vaak een beperking. Niet primair. Vb: door nooit een trap te lopen een
achterstand ervaren.
Zintuigelijk Vaak een beperking.
- Horen, zien, voelen is anders/slechter
- Kunnen zintuigen niet tegelijkertijd inzetten
- Vaak 1 zintuig uitgeschakeld
Prikkelverwerking - Vermogen om informatie uit ons lichaam en omgeving via zintuigen op
te nemen, te verwerken en daarop te reageren met een gepaste reactie
- Onderprikkeld signalen worden gemist
- Overprikkeld (autisme/ADHD) hyperalert/overspoeld door prikkels
Kinderen die niet willen eten zijn vaak overprikkeld
Spraakontwikkeling Weinig tot geen vaak niet sprekend
Lust/onlust Duidelijk zichtbaar of iets wel of niet leuk wordt gevonden
beleving
Beleving en gedrag Kinderen begrijpen de wereld slecht alles is spannend
Eten en drinken Kinderen onthouden niet wat ze wel en niet lekker vinden slechte cognitie
Maar wel behoefte aan relatie/communicatie!
, 2. De student weet de betekenis van de begrippen dysmatuur en
prematuur en beschrijft welke invloed dysmaturiteit en
prematuriteit op de ontwikkeling van de communicatie kan
hebben.
Prematuur te vroeg geboren, < 37 weken.
Dysmatuur te laag geboortegewicht voor de duur van de zwangerschap, kenmerkend is
een magere buik en een groot hoofd. Baby kan in deze situatie wel op een normale tijd zijn
gekomen.
Belangrijkste factor bij het ontstaan van CP combinatie van prematuur en dysmatuur.
3. De student kent de definitie van Cerebrale Parese en kan de 3
hoofdgroepen
benoemen en beschrijven.
Een cerebrale parese
- Een houdings-bewegingsstoornis
- De basis ligt in de beschadiging van de hersenen
- Dit heeft voor het eerste levensjaar plaatsgevonden (daarna is er spraken van niet-
aangeboren hersenletsel)
- Het is niet progressief (het wordt niet beter en niet erger)
Spastische CP
Unilateraal (vaak bij volwassenen) of bilateraal (vaak bij kinderen).
Dit is de meest voorkomende vorm van CP. Het is een stoornis in de spieractiviteit, hierbij
hebben de spieren problemen met activeren: dit gaat heel traag. Dit gaat gepaard met
stijfheid in de spieren. Dit alles wordt veroorzaakt door een probleem in de versturing van de
signaal/geleiding of signaal/verwerking. Er zijn stoornissen in de biomechanische
eigenschappen van de spier:
- Spierstijfheid
- Stoornis in de spierlengte vaak verkort door tekort aan activatie/gebruik
Dyskinetische CP
Bij deze vorm van CP maken kinderen veel bewegingen die ze eigenlijk niet willen maken,
deze kinderen zijn erg beweeglijk. Deze vorm van CP wordt veroorzaakt door een
beschadiging in de kleine hersenen en bepaalde gebieden in de grote hersenen, die zorgen
voor een normale lichaamshouding en coördinatie. Hierdoor maken kinderen veel doelloze
en onbewuste bewegingen waardoor spreken, slikken, eten en het vastpakken van
voorwerpen moeilijk wordt. De slappe spierspanning zorgt ervoor dat een kind moeilijk kan
lopen of zitten. Ook in rust hebben ze een abnormale houding en onwillekeurige
bewegingen.
Atactische CP
Deze vorm van CP is erg zeldzaam en komt dus niet vaak voor. kinderen met deze vorm van
CP hebben vooral veel problemen met het coördineren van hun bewegingen en het
behouden van hun evenwicht. Er bestaan veel verschijnselen als: trage reacties,
prikkelbaarheid, slecht eten (moeite met zuigen en slikken), bevingen in armen en benen,
abnormaal hoog huilen, epilepsie of een ongebruikelijke lichaamshouding.
