Samenvatting OWE8
& Leerdoelen kennistoets
HAN Nijmegen
Verpleegkunde
,Inhoudsopgave
Anatomie, fysiologie, pathologie (AFP) ........................................................3
Herhaling: Regulatie en integratie door zenuwstelsel ..............................3
Zenuwstelsel: Dwarslaesie .......................................................................8
Zenuwstelsel: Multipele Sclerose ...........................................................13
Bewegingsapparaat: Botten & spieren....................................................17
Bewegingsapparaat: Osteoporose, sarcopenie, artrose & reumatoïde
artritis.....................................................................................................25
Bewegingsapparaat: Parkinson ..............................................................31
Autismespectrumstoornis.......................................................................39
Delier......................................................................................................42
Zintuigen en bewustzijn: Dementie .......................................................45
Ademhalingsstelsel ................................................................................56
Longcarcinoom........................................................................................63
Pneumonie..............................................................................................71
COPD.......................................................................................................75
WGA .........................................................................................................78
Palliatieve zorg........................................................................................78
Begrippen extra........................................................................................80
WZD en verplichte GGZ..........................................................................81
Vtv..............................................................................................................81
Tracheostoma..........................................................................................81
Toets matrijs..............................................................................................82
,Anatomie, fysiologie, pathologie (AFP)
Herhaling: Regulatie en integratie door zenuwstelsel
kan beschrijven wat wordt verstaan onder vegetatieve en animale functies;
Vegetatieve functies = automatische & onbewuste processen die essentieel zijn voor
overleven en homeostase, uitgevoerd door het autonome/vegetatieve zenuwstelsel:
1. Transport > circulatiestelsel
2. Voedselvoorziening > spijsverteringsstelsel
3. Uitscheiding > urinewegstelsel
4. Gaswisseling > ademhalingsstelsel
5. Bescherming > huid
Animale functies = zorgen ervoor dat jij bewust reageert op wat er om je heen gebeurt.
Bijvoorbeeld als iemand je slaat, dat je uitwijkt.
animale integratie = de samenwerking die hierbij optreedt.
Kan aangeven wat we onder vegetatieve regulatie en vegetatieve integratie verstaan én
welke stelsels hier voor verantwoordelijk zijn.
Vegetatieve integratie = De samenwerking tussen orgaanstelsels om het doel te bereiken,
bijvoorbeeld als een orgaan meer energie nodig heeft.
vegetatieve regulatie = het harder of zachter zetten van een systeem, bijvoorbeeld de
hartfrequentie die omhoog gaat
>>> 2 stelsels die verantwoordelijk zijn regulatie en integratie vegetatieve (onbewuste)
functies:
- Hormoonstelsel : langzame werking en werkt langdurend (adrenaline uitzondering)
- Zenuwstelsel : Snelle werking en werkt kort
kan aangeven wat onder een 'fight-or-flight' reactie en 'rest and digest' reactie wordt
verstaan;
vegetatieve zenuwstelsel wordt verdeeld in sympathisch en parasympatische zenuwstelsel
Sympathisch zenuwstelsel
functie = Fight-or-flight-respons, activeert het lichaam en stressvolle of gevaarlijke situaties
> Activerend
Parasympatisch zenuwstelsel
functie = "Rest-and-digest"-respons; herstelt het lichaam in rustsituaties.
kan de effecten van het vegetatieve (autonoom/willekeurig) zenuwstelsel benoemen en
hierin onderscheidt maken tussen het sympathisch en het parasympatisch
zenuwstelsel;
Sympathisch zenuwstelsel Parasympatisch zenuwstelsel
Hart Hartslag stijgt Hartslag daalt
Longen Ademhaling stijgt Ademhaling daalt
Bloedvaten Bloeddruk stijgt Bloeddruk daalt
Spijsverteringskanaal Wordt geremd. Komt weer op gang
, Pupillen Worden groter Worden kleiner
Zweetproductie Neem toe Neemt af
Bijnier Verhoogt de adrenaline afgiften Verlaagt de adrenaline afgiften
Bloedsuikerspiegel Wordt verhoogt. Gaat omlaag
Skeletspieren Verhoogt de spanning Verlaagt de spanning in de
in skeletspieren / verwijding van skeletspieren/ vernauwing van de
de bloedvaten bloedvaten.
kan de werking en indeling van het zenuwstelsel en zenuwweefsel benoemen;
1. Indeling van het zenuwstelsel
Functie:
Centraal zenuwstelsel (CZS) → Bestaat uit de hersenen en het ruggenmerg en verwerkt
informatie.
Perifeer zenuwstelsel (PZS) → Bestaat uit zenuwen buiten het CZS, die signalen doorgeven
tussen het lichaam en de hersenen.
Werking:
Animale zenuwstelsel → Stuurt bewuste bewegingen aan (bijv. lopen, grijpen).
Vegetatieve zenuwstelsel → Regelt onbewuste processen (bijv. hartslag, ademhaling).
- Sympathisch(actief bij stress, "vecht-of-vlucht").
- Parasympatisch (actief bij rust en herstel, "rust-en-vertering").
Zenuwweefsel Bestaat uit:
> Neuronen (zenuwcellen) → Geleiden elektrische signalen.
> Gliacellen → Ondersteunen en beschermen neuronen.
kan de bouw en functie van de grote hersenen benoemen.
Bouw van de grote hersenen:
> Hersenschors (cortex cerebri) → Buitenste laag, verantwoordelijk voor bewuste
processen.
> Witte stof → Binnenste laag, bevat zenuwbanen die signalen doorgeven.
Vier hersenkwabben:
1. Frontaalkwab (voorhoofdskwab) → Beweging, planning, impulscontrole, taal.
2. Parietaalkwab (wandbeenkwab) → Gevoel, ruimtelijk inzicht.
3. Temporaalkwab (slaapkwab) → Gehoor, taalbegrip, geheugen.
4. Occipitaalkwab (achterhoofds-kwab) → Verwerking van visuele informatie.
Functie van de grote hersenen:
> Bewustzijn en denken
> Motoriek (bewegingen aansturen)
> Zintuiglijke waarneming
> Geheugen en leren
> Taal en communicatie
kan uitleggen wat onder de primaire en secundaire hersenschors wordt verstaan;
Primaire hersenschors = Dit zijn de gebieden die direct sensorische prikkels verwerken
of motorische opdrachten geven.
1. Primaire motorische schors (frontaalkwab) → Stuurt bewuste bewegingen aan.
2. Primaire sensorische schors (parietaalkwab) → Verwerkt tastzin, pijn, temperatuur.
3. Primaire visuele schors (occipitaalkwab) → Verwerkt ruwe visuele informatie.
& Leerdoelen kennistoets
HAN Nijmegen
Verpleegkunde
,Inhoudsopgave
Anatomie, fysiologie, pathologie (AFP) ........................................................3
Herhaling: Regulatie en integratie door zenuwstelsel ..............................3
Zenuwstelsel: Dwarslaesie .......................................................................8
Zenuwstelsel: Multipele Sclerose ...........................................................13
Bewegingsapparaat: Botten & spieren....................................................17
Bewegingsapparaat: Osteoporose, sarcopenie, artrose & reumatoïde
artritis.....................................................................................................25
Bewegingsapparaat: Parkinson ..............................................................31
Autismespectrumstoornis.......................................................................39
Delier......................................................................................................42
Zintuigen en bewustzijn: Dementie .......................................................45
Ademhalingsstelsel ................................................................................56
Longcarcinoom........................................................................................63
Pneumonie..............................................................................................71
COPD.......................................................................................................75
WGA .........................................................................................................78
Palliatieve zorg........................................................................................78
Begrippen extra........................................................................................80
WZD en verplichte GGZ..........................................................................81
Vtv..............................................................................................................81
Tracheostoma..........................................................................................81
Toets matrijs..............................................................................................82
,Anatomie, fysiologie, pathologie (AFP)
Herhaling: Regulatie en integratie door zenuwstelsel
kan beschrijven wat wordt verstaan onder vegetatieve en animale functies;
Vegetatieve functies = automatische & onbewuste processen die essentieel zijn voor
overleven en homeostase, uitgevoerd door het autonome/vegetatieve zenuwstelsel:
1. Transport > circulatiestelsel
2. Voedselvoorziening > spijsverteringsstelsel
3. Uitscheiding > urinewegstelsel
4. Gaswisseling > ademhalingsstelsel
5. Bescherming > huid
Animale functies = zorgen ervoor dat jij bewust reageert op wat er om je heen gebeurt.
Bijvoorbeeld als iemand je slaat, dat je uitwijkt.
animale integratie = de samenwerking die hierbij optreedt.
Kan aangeven wat we onder vegetatieve regulatie en vegetatieve integratie verstaan én
welke stelsels hier voor verantwoordelijk zijn.
Vegetatieve integratie = De samenwerking tussen orgaanstelsels om het doel te bereiken,
bijvoorbeeld als een orgaan meer energie nodig heeft.
vegetatieve regulatie = het harder of zachter zetten van een systeem, bijvoorbeeld de
hartfrequentie die omhoog gaat
>>> 2 stelsels die verantwoordelijk zijn regulatie en integratie vegetatieve (onbewuste)
functies:
- Hormoonstelsel : langzame werking en werkt langdurend (adrenaline uitzondering)
- Zenuwstelsel : Snelle werking en werkt kort
kan aangeven wat onder een 'fight-or-flight' reactie en 'rest and digest' reactie wordt
verstaan;
vegetatieve zenuwstelsel wordt verdeeld in sympathisch en parasympatische zenuwstelsel
Sympathisch zenuwstelsel
functie = Fight-or-flight-respons, activeert het lichaam en stressvolle of gevaarlijke situaties
> Activerend
Parasympatisch zenuwstelsel
functie = "Rest-and-digest"-respons; herstelt het lichaam in rustsituaties.
kan de effecten van het vegetatieve (autonoom/willekeurig) zenuwstelsel benoemen en
hierin onderscheidt maken tussen het sympathisch en het parasympatisch
zenuwstelsel;
Sympathisch zenuwstelsel Parasympatisch zenuwstelsel
Hart Hartslag stijgt Hartslag daalt
Longen Ademhaling stijgt Ademhaling daalt
Bloedvaten Bloeddruk stijgt Bloeddruk daalt
Spijsverteringskanaal Wordt geremd. Komt weer op gang
, Pupillen Worden groter Worden kleiner
Zweetproductie Neem toe Neemt af
Bijnier Verhoogt de adrenaline afgiften Verlaagt de adrenaline afgiften
Bloedsuikerspiegel Wordt verhoogt. Gaat omlaag
Skeletspieren Verhoogt de spanning Verlaagt de spanning in de
in skeletspieren / verwijding van skeletspieren/ vernauwing van de
de bloedvaten bloedvaten.
kan de werking en indeling van het zenuwstelsel en zenuwweefsel benoemen;
1. Indeling van het zenuwstelsel
Functie:
Centraal zenuwstelsel (CZS) → Bestaat uit de hersenen en het ruggenmerg en verwerkt
informatie.
Perifeer zenuwstelsel (PZS) → Bestaat uit zenuwen buiten het CZS, die signalen doorgeven
tussen het lichaam en de hersenen.
Werking:
Animale zenuwstelsel → Stuurt bewuste bewegingen aan (bijv. lopen, grijpen).
Vegetatieve zenuwstelsel → Regelt onbewuste processen (bijv. hartslag, ademhaling).
- Sympathisch(actief bij stress, "vecht-of-vlucht").
- Parasympatisch (actief bij rust en herstel, "rust-en-vertering").
Zenuwweefsel Bestaat uit:
> Neuronen (zenuwcellen) → Geleiden elektrische signalen.
> Gliacellen → Ondersteunen en beschermen neuronen.
kan de bouw en functie van de grote hersenen benoemen.
Bouw van de grote hersenen:
> Hersenschors (cortex cerebri) → Buitenste laag, verantwoordelijk voor bewuste
processen.
> Witte stof → Binnenste laag, bevat zenuwbanen die signalen doorgeven.
Vier hersenkwabben:
1. Frontaalkwab (voorhoofdskwab) → Beweging, planning, impulscontrole, taal.
2. Parietaalkwab (wandbeenkwab) → Gevoel, ruimtelijk inzicht.
3. Temporaalkwab (slaapkwab) → Gehoor, taalbegrip, geheugen.
4. Occipitaalkwab (achterhoofds-kwab) → Verwerking van visuele informatie.
Functie van de grote hersenen:
> Bewustzijn en denken
> Motoriek (bewegingen aansturen)
> Zintuiglijke waarneming
> Geheugen en leren
> Taal en communicatie
kan uitleggen wat onder de primaire en secundaire hersenschors wordt verstaan;
Primaire hersenschors = Dit zijn de gebieden die direct sensorische prikkels verwerken
of motorische opdrachten geven.
1. Primaire motorische schors (frontaalkwab) → Stuurt bewuste bewegingen aan.
2. Primaire sensorische schors (parietaalkwab) → Verwerkt tastzin, pijn, temperatuur.
3. Primaire visuele schors (occipitaalkwab) → Verwerkt ruwe visuele informatie.
