Samenvatting B1 TKG-1 Q2 (Anatomie van het Parodontium + Röntgenologie)

Samenvatting TKG-1 Q2
ANATOMIE VAN HET PARODONTIUM
HC Parodontaal ligament en ECM
Collageen
 Glycoproteïne
 Geeft het weefsel kracht en structurele
integriteit
 Triple-helix  vormt fibrillen
o Crosslinking: zorgt voor de
structuur van een collageenfibril
 Onder invloed van lysyl
oxidase
- Aminegroep van lysine residu
 aldehydegroep
- Aldehydegroep is heel
negatief  bindt aan een
aminegroep
- Schiff base wordt gevormd




 Gemineraliseerd (door HA) aanwezig in bot
 Bijzondere aminozuurvolgorde: glycine-X-Y
o Y is vaak hydroxyproline stabilisatie
 Waterstofbruggen zorgen voor
stabilisatie
o X is vaak proline voorkomt draaiing
 Proline  hydroxyproline
Vitamine C zorgt ervoor dat Fe3+
weer Fe2+ wordt




Aminozuurvolgorde

Waterstofbrug
Biosynthese van collageen: post-translationele
modificaties
1. mRNA uit de kern gaat het
cytoplasma in en gaat naar een
ribosoom
2. Eiwitsynthese  eiwit gaat naar
ER  eiwit gaat naar GA
3. Eiwitketen wordt gemodificeerd in
het GA en ER tot procollageen

, 4. Via een vesicle wordt het procollageen de cel uitgescheiden
5. Propeptides worden eraf geknipt  nu is het collageen
6. Heel veel 3-helixen vormen collageenfibrillen
Proteoglycanen en glycosaminoglycanen
 Functie heel divers:
o Vorming van gelachtige substantie in
ECM
o Binding van groeifactoren
o Etc.
o In kraakbeen: moleculaire
schokdempers
 Proteoglycanen
o Eiwitketen + glycosaminoglycanen
 Glycosaminoglycanen (GAGs)
o Lange suikerketens; repeterende disaccharides
o Affiniteit voor water vanwege negatief geladen groepen 
gelachtige structuur
 Negatief geladen groepen binden kationen  kationen binden
water (osmose)
o Voorbeelden van GAGs:
 Hyaluronan/hyaluronzuur
 Chondroïtinesulfaat
 Heparansulfaat/heparine
 Proteoglycaan-aggregaat
o Hyaluronan als kern met proteoglycanen
eromheen


Elastine en elastische vezels
 Zeer hydrofoob (veel Gly, Ala, Val)
 Onoplosbaar  crosslinking met o.a.
(iso)desmosine
 Elastisch
 Organen: huid, longen, aorta, ligamenten
 Crosslinking: houdt elastine vezels bij elkaar
o 4 lysine residuen (afkomstig van 2
moleculen)
 Onder invloed van lysyl oxidase
- Aminegroep van lysine residu 
aldehydegroep
- Aldehydegroep is heel negatief  bindt aan een aminegroep
van lysine

, KC Parodontium en vezels
Opbouw van het parodontium (parodontale
ophangapparaat)
 Gingiva: vormt de verbinding tussen de slijmvliezen en
het element (gehecht aan het glazuur)
o Collageenvezelbundels aanwezig
 Naam afhankelijk van de aanhechting aan het
element of aan het alveolair bot
 Parondontaal ligament: peesachtig weefsel dat het
element verankert in het alveolair bot en drukken opvangt
o Veel ECM, weinig cellen
o Collageenvezelbundels aanwezig (type I en III)
 Verschillende namen afhankelijk van de plek
 Mechanische functie i.p.v. stevigheid geven aan
het weefsel
 Cement: PDL vezels hechten aan het cement
 Alveolair bot: ondersteunt de elementen




Collageenopbouw
 Geel = collageenmolecuul (monomeer)
 3-helix  drie collageenmonomeren om elkaar heen gewonden
 Collageenbundel = 3-helixen zijdelings aan elkaar door crosslinking
 Vormt een regelmatige structuur  gestreepte structuur




Extracellulaire matrix van PDL
 ECM: netwerk van collageenvezels met
proteoglycanen erin
 Proteoglycaan-aggregaat
o Hyaluronzuur
 Proteoglycanen binden aan
hyaluronzuurketen
o Proteoglycaan
 Kerneiwit
 Glycosaminoglycanen (suikerketens)
 Bevatten negatief geladen
sulfaatgroepen, waardoor ze natrium-ionen aantrekken en dus
veel water aan kunnen trekken
 Functie: mechanische drukken opvangen
o Proteoglycanen zwellen op door water, maar het collageennetwerk
houdt de zwelling tegen  stootkussen effect