A1 - Risicofactoren - KVS
———————————————————————————————————————————
In Nederland staan hart- en vaatziekten (HVZ) op plaats 2 in de lijst met doodsoorzaken. Voor
hart- en vaatziekten zijn er veel risicofactoren. Deze risicofactoren kunnen verdeeld worden in de
categorieën beïnvloedbaar (roken, overgewicht, te hoog cholesterol, gebrek aan beweging,
hypertensie en diabetes) en niet-beïnvloedbare risicofactoren (geslacht, leeftijd en erfelijkheid. Er
zijn vijf heel belangrijke risicofactoren die in deze module worden besproken. De vijf belangrijke
risicofactoren zijn: hypertensie, overgewicht, roken, hypercholesterolemie en chronische
nierschade. De standaard waarin de risicofactoren worden omschreven die bijdragen aan hart- en
vaatziekten is het cardio-vasculair risico management (CVRM).
Niet bij iedere patiënt die bij jou komt als arts, maar je een cardiovasculair risicopro el. Allen bij
mensen die voldoen aan bepaalde criteria stel je als arts een cardiovasculair risicopro el op. Het
gaat dan om de volgende criteria:
- Eerder vastgestelde hart- en vaatziekten.
- De aanwezigheid van een risicofactor voor hart- en vaatziekten.
- Een belaste familieanamnese voor premature hart- en vaatziekten.
- Risicoverhogende comorbiditeit zoals diabetes mellitus, COPD, jicht, kanker of reumatoïde
artritis. Deze ziekten verhogen het risico op hart- en vaatziekten.
- Een schatting van het risico op hart- en vaatziekten kan sowieso overwogen worden bij
mannen boven de 40 jaar en bij postmenopauzale vrouwen boven de 50 jaar.
De risicoschatting moet elke vijf jaar herhaald worden, of vaker indien het geschatte risico dicht bij
een behandelgrens ligt. Controleer de bloeddruk een tot twee keer per jaar bij een goed
ingestelde bloeddruk en vaker indien dit niet het geval is.
Het risico op hart- en vaatziekten wordt geschat door het meten van een combinatie van de
belangrijkste risicofactoren voor atherosclerose, het onderliggende lijden bij hart- en vaatziekten.
Deze risicofactoren komen samen in onderstaande tabel met de grote blokken. Zorg dat je deze
tabel en de afkapwaarden kent.
Pas nadat je een risico-inschatting hebt gemaakt met deze tabel, heb je in sommige gevallen nog
de SCORE-tabel nodig. De SCORE-tabel geeft het risico om te sterven aan hart- en vaatziekten
binnen tien jaar weer met de dikgedrukte cijfers. Hieronder staat het risico om in de komende tien
jaar te sterven aan hart- en vaatziekten plus het risico om in deze tien jaar een hart- en vaatziekte
te ontwikkelen.
Met onderstaande tabellen komt de risicocategorie waarin een patiënt valt uiteindelijk naarvoren.
Het risico kan zeer hoog zijn (rood), hoog (geel) of laag tot matig verhoogd (groen).
- Verricht bij een vermoeden van secundaire hypertensie pas een risicoschatting na het
wegnemen van de vermoedelijke oorzaak.
- Overweeg bij sterk verhoogde lipidenwaarden familiaire dislipidemie. Het gaat dan om waarden
van LDL-cholesterol >5 mmol/l of totaal cholesterol >8 mmol/l.
Het risico op hart- en vaatziekten kan je verlagen met behulp van niet-medicamenteuze
behandeling. De opties hieronder staan gerangschikt op volgorde van belangrijkheid, echter is
niet altijd elke aanpak haalbaar voor elke patiënt.
- Stoppen met roken.
- Voldoende bewegen. De Norg is tenminste 150 minuten matig intensieve inspanning per week,
zoals wandelen etsen. Dit moet verspreid zijn over meerdere dagen, maar hoe je deze 150
precies verdeeld maakt niet uit.
- Streven naar een gezond gewicht. Het BMI moet liggen tussen de 18,5 - 25 kg/m2.
- Gezond eten volgens de Schijf van Vijf.
- Stress voorkomen.
De medicamenteuze behandeling bij een verhoogd risico op hart- en vaatziekten bestaat uit twee
pijlers: cholesterolverlaging en bloeddrukverlaging.
- Cholesterolverlaging: De behandeling bestaat uit het voorschijven van een statine in een
dergelijke dosis zodat de streefwaarde van LDL-cholesterol kan worden behaald. Indien de
1
fi fi fi
, streefwaarde niet wordt behaald, kan de dosis worden opgehoogd. Indien de dosis van een
statine niet verder kan worden opgehoogd kan het medicijn ezetimib worden toegevoegd.
- Bloeddrukverlaging: Voor de bloeddrukverlaging behandel je iedereen met een systolische
bloeddruk ≥ 180 mmHg met antihypertensiva, ongeacht het risico op hart- en vaatzieketen. De
behandeling en streefwaarde van patiënten met een lagere hypertensie volgt uit de risicotabel.
De SCORE-tabel loopt maar tot een leeftijd van 65 jaar. Als je bijvoorbeeld 85 jaar bent, heb je
bijna standaard o.b.v. de leeftijd als een verhoogd risico.
2
———————————————————————————————————————————
In Nederland staan hart- en vaatziekten (HVZ) op plaats 2 in de lijst met doodsoorzaken. Voor
hart- en vaatziekten zijn er veel risicofactoren. Deze risicofactoren kunnen verdeeld worden in de
categorieën beïnvloedbaar (roken, overgewicht, te hoog cholesterol, gebrek aan beweging,
hypertensie en diabetes) en niet-beïnvloedbare risicofactoren (geslacht, leeftijd en erfelijkheid. Er
zijn vijf heel belangrijke risicofactoren die in deze module worden besproken. De vijf belangrijke
risicofactoren zijn: hypertensie, overgewicht, roken, hypercholesterolemie en chronische
nierschade. De standaard waarin de risicofactoren worden omschreven die bijdragen aan hart- en
vaatziekten is het cardio-vasculair risico management (CVRM).
Niet bij iedere patiënt die bij jou komt als arts, maar je een cardiovasculair risicopro el. Allen bij
mensen die voldoen aan bepaalde criteria stel je als arts een cardiovasculair risicopro el op. Het
gaat dan om de volgende criteria:
- Eerder vastgestelde hart- en vaatziekten.
- De aanwezigheid van een risicofactor voor hart- en vaatziekten.
- Een belaste familieanamnese voor premature hart- en vaatziekten.
- Risicoverhogende comorbiditeit zoals diabetes mellitus, COPD, jicht, kanker of reumatoïde
artritis. Deze ziekten verhogen het risico op hart- en vaatziekten.
- Een schatting van het risico op hart- en vaatziekten kan sowieso overwogen worden bij
mannen boven de 40 jaar en bij postmenopauzale vrouwen boven de 50 jaar.
De risicoschatting moet elke vijf jaar herhaald worden, of vaker indien het geschatte risico dicht bij
een behandelgrens ligt. Controleer de bloeddruk een tot twee keer per jaar bij een goed
ingestelde bloeddruk en vaker indien dit niet het geval is.
Het risico op hart- en vaatziekten wordt geschat door het meten van een combinatie van de
belangrijkste risicofactoren voor atherosclerose, het onderliggende lijden bij hart- en vaatziekten.
Deze risicofactoren komen samen in onderstaande tabel met de grote blokken. Zorg dat je deze
tabel en de afkapwaarden kent.
Pas nadat je een risico-inschatting hebt gemaakt met deze tabel, heb je in sommige gevallen nog
de SCORE-tabel nodig. De SCORE-tabel geeft het risico om te sterven aan hart- en vaatziekten
binnen tien jaar weer met de dikgedrukte cijfers. Hieronder staat het risico om in de komende tien
jaar te sterven aan hart- en vaatziekten plus het risico om in deze tien jaar een hart- en vaatziekte
te ontwikkelen.
Met onderstaande tabellen komt de risicocategorie waarin een patiënt valt uiteindelijk naarvoren.
Het risico kan zeer hoog zijn (rood), hoog (geel) of laag tot matig verhoogd (groen).
- Verricht bij een vermoeden van secundaire hypertensie pas een risicoschatting na het
wegnemen van de vermoedelijke oorzaak.
- Overweeg bij sterk verhoogde lipidenwaarden familiaire dislipidemie. Het gaat dan om waarden
van LDL-cholesterol >5 mmol/l of totaal cholesterol >8 mmol/l.
Het risico op hart- en vaatziekten kan je verlagen met behulp van niet-medicamenteuze
behandeling. De opties hieronder staan gerangschikt op volgorde van belangrijkheid, echter is
niet altijd elke aanpak haalbaar voor elke patiënt.
- Stoppen met roken.
- Voldoende bewegen. De Norg is tenminste 150 minuten matig intensieve inspanning per week,
zoals wandelen etsen. Dit moet verspreid zijn over meerdere dagen, maar hoe je deze 150
precies verdeeld maakt niet uit.
- Streven naar een gezond gewicht. Het BMI moet liggen tussen de 18,5 - 25 kg/m2.
- Gezond eten volgens de Schijf van Vijf.
- Stress voorkomen.
De medicamenteuze behandeling bij een verhoogd risico op hart- en vaatziekten bestaat uit twee
pijlers: cholesterolverlaging en bloeddrukverlaging.
- Cholesterolverlaging: De behandeling bestaat uit het voorschijven van een statine in een
dergelijke dosis zodat de streefwaarde van LDL-cholesterol kan worden behaald. Indien de
1
fi fi fi
, streefwaarde niet wordt behaald, kan de dosis worden opgehoogd. Indien de dosis van een
statine niet verder kan worden opgehoogd kan het medicijn ezetimib worden toegevoegd.
- Bloeddrukverlaging: Voor de bloeddrukverlaging behandel je iedereen met een systolische
bloeddruk ≥ 180 mmHg met antihypertensiva, ongeacht het risico op hart- en vaatzieketen. De
behandeling en streefwaarde van patiënten met een lagere hypertensie volgt uit de risicotabel.
De SCORE-tabel loopt maar tot een leeftijd van 65 jaar. Als je bijvoorbeeld 85 jaar bent, heb je
bijna standaard o.b.v. de leeftijd als een verhoogd risico.
2
