,Pathologie voor het mbo 2023 editie samenvatting lidia dudink
, Pathologie voor het mbo 2023 editie samenvatting lidia dudink
DEEL I — Ontstaan en verloop van aandoeningen
1. Inleiding in de pathologie
Pathologie is de wetenschap die onderzoekt wat er gebeurt in het lichaam bij ziekte. Het gaat over
veranderingen in weefsel en organen, waarom deze ontstaan en hoe ze verlopen. Door pathologie te
bestuderen, begrijpen zorgprofessionals beter wat ziekte is, hoe ze zich uit en hoe je het kunt herkennen en
behandelen.
1.1 Gezondheid en ziekte: begrippen en concepten
Gezondheid is meer dan de afwezigheid van ziekte. Het betekent dat iemand lichamelijk, geestelijk en sociaal
goed functioneert. Ziekte is een verstoring van het normale functioneren van het lichaam of een deel daarvan.
Deze verstoring kan:
plotseling ontstaan (bijvoorbeeld een infectie),
langzaam ontstaan en lang duren (bijvoorbeeld artrose),
beperkt blijven tot één orgaan,
of verspreid zijn in het hele lichaam.
Gezondheid en ziekte bestaan niet altijd in extreme vormen. Er zijn vaak tussenstadia zoals klachten zonder
duidelijk ziektebeeld of chronische aandoeningen met periodes van opvlamming en rust.
1.2 Epidemiologie
Epidemiologie is de studie van ziekte in groepen mensen. Hierbij wordt gekeken naar:
hoe vaak een ziekte voorkomt,
bij wie het voorkomt (leeftijd, geslacht),
waar het voorkomt (stad, land, klimaat),
en wanneer het voorkomt (seizoenspatronen).
Epidemiologische gegevens helpen om risico’s en patronen te herkennen. Bijvoorbeeld dat griep vooral in de
wintermaanden voorkomt of dat hart- en vaatziekten vaker bij ouderen gezien worden.
1.3 Etiologie en pathogenese
Etiologie betekent: de oorzaak van ziekte. Vaak is er niet één oorzaak, maar meerdere factoren samen.
Oorzaken kunnen zijn:
micro-organismen (virussen, bacteriën),
genetische aanleg,
ongezonde leefstijl,
milieu-invloeden,
letsel (trauma).
, Pathologie voor het mbo 2023 editie samenvatting lidia dudink
Pathogenese beschrijft hoe ziekte zich ontwikkelt in het lichaam. Het gaat om de processen en veranderingen
die leiden tot ziekteverschijnselen. Bijvoorbeeld:
een virus dat cellen binnendringt,
ontsteking veroorzaakt,
en zo symptomen als koorts en pijn geeft.
1.4 Risicofactoren
Risicofactoren zijn omstandigheden of eigenschappen die de kans op ziekte vergroten. Deze worden vaak
ingedeeld als:
Leefstijlgerelateerde factoren
roken,
ongezonde voeding,
weinig beweging,
overmatig alcoholgebruik.
Biologische factoren
leeftijd,
erfelijkheid,
geslacht.
Omgevingsfactoren
luchtverontreiniging,
stof op de werkplek,
klimaat.
Risicofactoren maken ziekte niet zeker, maar verhogen de kans daarop.
1.5 Symptomen en ziekteklachten
Een symptoom is iets wat de patiënt zelf voelt of ervaart. Klachten kunnen zijn:
pijn,
vermoeidheid,
misselijkheid,
kortademigheid,
koorts.