Samenvatting Memo 'malmberg' geschiedenis, 4 Havo/ Hoofdstuk 4

4.1 de opstand in Europees perspectief
Strijd om geloof en centralisatie

In Frankrijk, Nederland en het Duitse rijk waren in de 16 e eeuw uitbarstingen over geloofskwesties.

Frankrijk

 Godsdiensttwisten in de 16e en 17e eeuw  dieptepunt = de bloedbruiloft in 1572
 Onrust tussen protestantse en katholieke edelen
- Edict van Nantes; Calvinisten (hugenoten) kregen vrijheid van godsdienst 1598

Duitse Rijk

 Godsdienstoorlog tussen protestantse en katholieken vorsten, vorsten die zich hadden
bekeerd raakten in strijd met Karel V (hij was Katholiek).
 1555: Vrede van Ausburg
- Elke vorst mocht eigen religie kiezen, hiermee eindigde de godsdienstoorlog in Duitse rijk
 1618: dertigjarige oorlog, om religie en macht van de keizer

Duitsland was zwak omdat er veel andere landen ook in Duitsland vochten.

 Oorlogsmoe in 1648  Vrede van Westfalen
- Vorst mocht zelf bepalen welk geloof zijn gebied had. (katholicisme, calvinisme,
lutheranisme)
De Nederlanden in opstand

 Kritiek op de rooms-katholieke kerk.
- Calvinisme kreeg veel aanhang
- Voor Karel V en Filips II was dit een absolute ketterij  hun rijk kon maar 1 godsdienst
hebben.
 Nederlanden behoorden tot de Spaanse Habsburgse Rijk.
 Bloedplakkaten: ketters werden streng vervolg en vermoord. Alles wat met ketters te maken
hadden wet verboden.
 Invoeren centralisatiepolitiek in de Nederlanden.  uitgevoerd door Karel V en Filips II.
- Er werd gebruik gemaakt van geschoolde ambtenaren, niet afkomstig uit lokale adel en
loyaal aan de vorst.
 Adel voelden zich beroofd van invloed en privileges
- Vorst had adel nodig voor toestemming voor het heffen van belastingen  Spanningen
 Mensen tegen bloedplakkaat
- Willem van Oranje, hij eiste meer gezag voor de raat van state.