Samenvatting Geneeskunde blok 1.3
Regulatie en integratie 1.3 - UM
Joëlle van der Heijden
Inhoudsopgave
Casus 1: Stress pagina 1
Casus 2: Waterrood pagina 13
Casus 3: Waterkracht pagina 25
Casus 4: Verklaring pagina 34
Casus 5: Waternood pagina 42
Casus 6: Waterzucht pagina 49
Casus 7: Waterdood pagina 54
Hoorcolleges pagina 57
Practica GEN1103 pagina
Klinische vaardigheden GEN1103 pagina
—--------------------
Paginas: 120
, Casus 1: Stress
Wat is homeostase?
Homeostase is het proces waarbij organismen het interne milieu van chemische en fysische
processen in evenwicht houden, ondanks veranderingen in de omgeving waar het organisme zich
bevindt.
Homeostase omvat doorgaans negatieve terugkoppelingslussen die veranderingen van verschillende
eigenschappen t.o.v. hun doelwaarden tegengaan, ook wel instelpunten genoemd.
In tegenstelling tot negatieve feedbacklussen versterken positieve feedbackloops hun initiërende
stimuli, ofwel ze verplaatsen het systeem weg van de starttoestand.
Hoe werkt de homeostase?
Een verandering wordt gedetecteerd door de sensoren
Waarneming wordt doorgestuurd naar controlecentrum (afferent). Deze verwerkt de info en
activeert de effectoren (efferent).
Effectoren zorgen ervoor dat verandering doorgevoerd wordt
- Negatieve feedbackmechanismen: De meeste homeostatische controlemechanismen zijn
negatieve feedbackmechanismen. In deze systemen stopt of verlaagd de output het effect van
de stimulus op de receptor. Deze mechanismen zorgen ervoor dat de variabele verandert in de
tegenovergestelde richting.
- Positieve feedbackmechanismen: Bij positieve feedbackmechanismen versterkt de respons
de originele stimulus. In tegenstelling tot negatieve feedbackmechanismen. Vaak zorgen
positieve feedbackmechanismen voor een cascade aan reacties die zichzelf voortzetten.
Bijvoorbeeld: bloedstolling en contracties van de baarmoeder.
1
,Wat is de HPA-as?
HPA-as Hypothalamus – hypofyse – bijnier – as
- Anatomie hypothalamus
De hypothalamus ligt onder de thalamus. Het oefent zijn
invloed uit op het endocriene systeem door de hypofyse aan
te sturen of door zelf hormonen uit te scheiden. Verder
begint zich het osmoseregulatie centrum zich in de
hypothalamus. De sensoren die het centrum gebruikt
bevinden zich daar namelijk. De stoffen (hormonen) die de
hypothalamus uitscheidt met verschillende effecten staan
beneden vermeld:
2
, - Anatomie hypofyse
De ligging van de hypofyse is aan de schedelbasis. Dit is een uitholling van het wiggebeen (os
sphenoidale) en dient als een herkenningspunt bij röntgenfoto’s. De hypofyse is verder omgeven door
een bindweefselkapsel. Dit zit tussen het periost van het wiggebeen en het kapsel, hierin bevindt zich
een complex netwerk van arteriën. De afmeting van de hypofyse is te vergelijken met een bruine
boon. Het is verbonden aan de hypothalamus via de hypofysesteel (infundibulum). Dit is omgeven
door een vlies, het diaphragma sellae. De hypofyse bestaat uit 2 delen:
o De neurohypofyse (achterkwab), deze bestaat uit:
o De infundibulum (hypofysesteel)
o De pars posterior (achterkwab)
o De adenohypofyse (voorkwab), deze bestaat uit:
o De pars intermedia (tussenkwab)
o De pars tuberalis
o De pars anterior/distalis (voorkwab,
dit is het grootste deel)
ADH en ocsitosine wordt in de posterior lobe
gemaakt
De neurohypofyse zorgt voor secretie van hormonen
die door de adenohypofyse (voorkwab) worden
geproduceerd. De voorkwab (adenohypofyse) bestaat
uit verschillende soorten endocriene cellen
(hormoonproducerende cellen) met een netwerk van
wijde en goed toegankelijke capillairen
eromheen liggend. Tussen de hypothalamus
en de hypofysevoorkwab bestaat een portaal
vaatsysteem, dit is een veneuze binding
tussen 2 capillaire stelsels. Het bloed dat het
capillaire netwerk van de hypothalamus is
gepasseerd komt samen met de vaatjes die
zich vervolgens opsplitsen in het capillaire
netwerk van de hypofysevoorkwab. Via deze
weg geeft de hypothalamus stoffen mee met
het bloed, de releasing factor en de inhibiting
factor die in de cellen van de hypofyse de
afgifte van bepaalde hormonen stimuleren of
remmen. Dit zijn beide neurotransmitters.
Doordat ze ook via de bloedbaan naar de
hypofyse worden vervoerd worden ze
hormonen genoemd.
3
Regulatie en integratie 1.3 - UM
Joëlle van der Heijden
Inhoudsopgave
Casus 1: Stress pagina 1
Casus 2: Waterrood pagina 13
Casus 3: Waterkracht pagina 25
Casus 4: Verklaring pagina 34
Casus 5: Waternood pagina 42
Casus 6: Waterzucht pagina 49
Casus 7: Waterdood pagina 54
Hoorcolleges pagina 57
Practica GEN1103 pagina
Klinische vaardigheden GEN1103 pagina
—--------------------
Paginas: 120
, Casus 1: Stress
Wat is homeostase?
Homeostase is het proces waarbij organismen het interne milieu van chemische en fysische
processen in evenwicht houden, ondanks veranderingen in de omgeving waar het organisme zich
bevindt.
Homeostase omvat doorgaans negatieve terugkoppelingslussen die veranderingen van verschillende
eigenschappen t.o.v. hun doelwaarden tegengaan, ook wel instelpunten genoemd.
In tegenstelling tot negatieve feedbacklussen versterken positieve feedbackloops hun initiërende
stimuli, ofwel ze verplaatsen het systeem weg van de starttoestand.
Hoe werkt de homeostase?
Een verandering wordt gedetecteerd door de sensoren
Waarneming wordt doorgestuurd naar controlecentrum (afferent). Deze verwerkt de info en
activeert de effectoren (efferent).
Effectoren zorgen ervoor dat verandering doorgevoerd wordt
- Negatieve feedbackmechanismen: De meeste homeostatische controlemechanismen zijn
negatieve feedbackmechanismen. In deze systemen stopt of verlaagd de output het effect van
de stimulus op de receptor. Deze mechanismen zorgen ervoor dat de variabele verandert in de
tegenovergestelde richting.
- Positieve feedbackmechanismen: Bij positieve feedbackmechanismen versterkt de respons
de originele stimulus. In tegenstelling tot negatieve feedbackmechanismen. Vaak zorgen
positieve feedbackmechanismen voor een cascade aan reacties die zichzelf voortzetten.
Bijvoorbeeld: bloedstolling en contracties van de baarmoeder.
1
,Wat is de HPA-as?
HPA-as Hypothalamus – hypofyse – bijnier – as
- Anatomie hypothalamus
De hypothalamus ligt onder de thalamus. Het oefent zijn
invloed uit op het endocriene systeem door de hypofyse aan
te sturen of door zelf hormonen uit te scheiden. Verder
begint zich het osmoseregulatie centrum zich in de
hypothalamus. De sensoren die het centrum gebruikt
bevinden zich daar namelijk. De stoffen (hormonen) die de
hypothalamus uitscheidt met verschillende effecten staan
beneden vermeld:
2
, - Anatomie hypofyse
De ligging van de hypofyse is aan de schedelbasis. Dit is een uitholling van het wiggebeen (os
sphenoidale) en dient als een herkenningspunt bij röntgenfoto’s. De hypofyse is verder omgeven door
een bindweefselkapsel. Dit zit tussen het periost van het wiggebeen en het kapsel, hierin bevindt zich
een complex netwerk van arteriën. De afmeting van de hypofyse is te vergelijken met een bruine
boon. Het is verbonden aan de hypothalamus via de hypofysesteel (infundibulum). Dit is omgeven
door een vlies, het diaphragma sellae. De hypofyse bestaat uit 2 delen:
o De neurohypofyse (achterkwab), deze bestaat uit:
o De infundibulum (hypofysesteel)
o De pars posterior (achterkwab)
o De adenohypofyse (voorkwab), deze bestaat uit:
o De pars intermedia (tussenkwab)
o De pars tuberalis
o De pars anterior/distalis (voorkwab,
dit is het grootste deel)
ADH en ocsitosine wordt in de posterior lobe
gemaakt
De neurohypofyse zorgt voor secretie van hormonen
die door de adenohypofyse (voorkwab) worden
geproduceerd. De voorkwab (adenohypofyse) bestaat
uit verschillende soorten endocriene cellen
(hormoonproducerende cellen) met een netwerk van
wijde en goed toegankelijke capillairen
eromheen liggend. Tussen de hypothalamus
en de hypofysevoorkwab bestaat een portaal
vaatsysteem, dit is een veneuze binding
tussen 2 capillaire stelsels. Het bloed dat het
capillaire netwerk van de hypothalamus is
gepasseerd komt samen met de vaatjes die
zich vervolgens opsplitsen in het capillaire
netwerk van de hypofysevoorkwab. Via deze
weg geeft de hypothalamus stoffen mee met
het bloed, de releasing factor en de inhibiting
factor die in de cellen van de hypofyse de
afgifte van bepaalde hormonen stimuleren of
remmen. Dit zijn beide neurotransmitters.
Doordat ze ook via de bloedbaan naar de
hypofyse worden vervoerd worden ze
hormonen genoemd.
3
