Case Report
Revalidatie van een voorste kruisbandreconstructie bij een 46-jarige vrouw met
gewrichtshypermobiliteit.
Naam student: Cathy Hopstaken Studentnummer:
Toetsmoment: Toetsdatum: 7 juli 2025
Examinator 1: Examinator 2:
Hogeschool Utrecht - Opleiding Fysiotherapie
Cursuscode: GIBS-BP2FT.DL-19 Fysiotherapie Deeltijd
Afstudeerproduct: Case Report
Titel verslag: Revalidatie van een voorste kruisbandreconstructie bij een 46-jarige vrouw met
gewrichtshypermobiliteit.
Aantal woorden verslag (max. 5000): 4981
Aantal woorden tabellen/ figuren (max. 2000): 1978
Aantal woorden samenvatting NL (max. 400): 362
Aantal woorden abstract EN (max. 400): 366
,Samenvatting
Achtergrond
Voorste kruisbandrupturen komen vaak voor bij sportieve mensen en kunnen leiden tot
langdurige beperkingen, vooral bij patiënten met gewrichtshypermobiliteit. Deze
hypermobiliteit is een risicofactor voor instabiliteit, vertraagd herstel en re-rupturen na een
voorste kruisbandreconstructie. In dit case report wordt het fysiotherapeutische
behandeltraject beschreven van een 46-jarige vrouw met gewrichtshypermobiliteit na een
voorste kruisbandreconstructie, waarbij haar voornaamste doel is om haar werkzaamheden
te hervatten. De focus ligt op het verbeteren van de neuromusculaire controle en functionele
stabiliteit met behulp van proprioceptieve training.
Methode
De patiënt is acht dagen na de operatie gestart met fysiotherapie. Mevrouw ervaarde
problemen in haar dagelijks functioneren, welke in kaart zijn gebracht met de PSK. Daarnaast
ervaarde ze instabiliteit, verminderde proprioceptie en krachtverlies. Het onderzoek bestond
uit het testen van deze beperkingen, waarvoor verschillende meetinstrumenten zijn
toegepast, zoals de Y Balance Test, Single Leg Rise Test en de Medical Research Council Scale.
Deze metingen gaven een duidelijk beeld voor de aandachtspunten voor revalidatie.
Behandeling
De therapie was gericht op het verbeteren van de mobiliteit, proprioceptie, coördinatie,
neuromusculaire controle, stabiliteit en spierkracht. Hiervoor zijn closed-chain
krachtoefeningen, balans- en coördinatietraining, motorische leerstrategieën en ADL-gerichte
trainingen toegepast. Er is ook aandacht besteed aan voorlichting over de gevolgen van
gewrichtshypermobiliteit en hoe overbelasting te vermijden. Deze aanpak werd stapsgewijs
opgebouwd, met nadruk op het herstellen van functionele stabiliteit die de patiënt in staat
stelde om werkzaamheden te hervatten.
Resultaten
Na 20 weken waren de pijnscore, proprioceptie, spierkracht, stabiliteit en functionele scores
verbeterd. De pijn (NPRS) daalde van 7 tot 2, de proprioceptie (JPS) verbeterde, de LKS steeg
tot 69 en de PSK liet een daling zien in de beperkingen bij dagelijkse activiteiten. Hoewel de
revalidatie nog niet is afgerond, kan de patiënt haar werkzaamheden gedeeltelijk hervatten
en ervaart zij meer controle over haar knie. Deze resultaten geven aan dat proprioceptieve
training vroeg in de revalidatiefase bij deze patiënten relevant is.
Conclusie
Deze casus toont aan dat een aangepaste, op proprioceptie gerichte revalidatie, de
neuromusculaire controle, functionaliteit en participatie bij patiënten met
gewrichtshypermobiliteit na voorste kruisbandreconstructie kan verbeteren. Toekomstig
onderzoek is nodig om de lange termijneffecten hiervan te onderzoeken en de aanpak verder
te verbeteren.
Sleutelwoorden: voorste kruisbandreconstructie, gewrichtshypermobiliteit, proprioceptie,
revalidatie, fysiotherapie.
2
,Summary
Background
Anterior cruciate ligament ruptures are common in physically active individuals and can lead
to long-term limitations, especially in patients with joint hypermobility. This hypermobility is
a risk factor for instability, delayed recovery, and re-ruptures after anterior cruciate ligament
reconstruction. This case report describes the physiotherapeutic treatment process of a 46-
year-old woman with joint hypermobility following anterior cruciate ligament reconstruction,
whose main goal is to resume her work. The focus lies on improving neuromuscular control
and functional stability through proprioceptive training.
Method
The patient started physiotherapy eight days after surgery. She experienced problems in her
daily functioning, which were mapped out using the PSK. Additionally, she experienced
instability, reduced proprioception, and muscle weakness. The assessment consisted of
testing these impairments, for which various measurement tools were used, such as the Y
Balance Test, Single Leg Rise Test, and the Medical Research Council Scale. These
measurements provided a clear picture of the points of attention for rehabilitation.
Treatment
The therapy was focused on improving mobility, proprioception, coordination, neuromuscular
control, stability, and muscle strength. For this purpose, closed-chain strengthening exercises,
balance and coordination training, motor learning strategies, and ADL-oriented training were
applied. Attention was also given to education about the consequences of joint hypermobility
and how to avoid overload. This approach was gradually built up, with emphasis on restoring
functional stability that enabled the patient to resume work.
Results
After 20 weeks, the pain score, proprioception, muscle strength, stability, and functional
scores had clearly improved. Pain (NPRS) decreased from 7 to 2, proprioception (JPS)
improved, the LKS increased to 69 and the PSK showed a reduction in limitations during daily
activities. Although rehabilitation is not yet completed, the patient can partially resume her
work and experiences more control over her knee. These results indicate that proprioceptive
training early in the rehabilitation phase is relevant for these patients.
Conclusion
This case shows that a tailored, proprioception focused rehabilitation program can have a
positive effect on neuromuscular control, functional capacity, and participation in patients
with joint hypermobility following anterior cruciate ligament reconstruction. Future research
is needed to investigate the long-term effects of this and to further improve the approach.
Keywords: anterior cruciate ligament reconstruction, joint hypermobility, proprioception,
rehabilitation, physiotherapy.
3
, Inleiding
Zeventig procent van de voorste kruisbandrupturen (VKB) ontstaat door een ‘non-contact’
traumamechanisme (Quatman & Hewett, 2009). De incidentie is het hoogst bij
jongvolwassenen (tussen de vijftien tot veertig jaar) die sporten beoefenen waarbij veel draai-
en keerbewegingen plaatsvinden (Poehling et al., z.d.). Vrouwen lopen hierbij twee tot acht
keer meer risico dan mannen bij dezelfde sportbeoefening (Myer et al., 2013). Jaarlijks loopt
meer dan drie procent van de amateursporters een VKB-ruptuur op, wat bij topsporters kan
oplopen tot boven de vijftien procent, afhankelijk van de sport (Moses et al., 2012). Hoewel
veel VKB-rupturen optreden tijdens sportactiviteiten zonder direct contact, zijn er ook
gevallen waarin geen specifiek incident plaatsvindt maar wel een ruptuur. Biomechanische,
anatomische en neuromusculaire factoren zijn belangrijke risicofactoren (Boden et al., z.d.).
In 2012 werden er in Nederland circa 8000 tot 9000 VKB-reconstructies uitgevoerd. In 2023 is
dit aantal gestegen tot ruim 9000 per jaar. De meeste reconstructies worden uitgevoerd met
een hamstring- of patellapeestechniek (Schuette et al., 2017). Beide methodes leveren goede
resultaten op met betrekking tot passieve stabiliteit en lage complicatiepercentages (Diercks,
z.d.).
Volgens Van Melick et al. 2016 richt fysiotherapie na een VKB-reconstructie zich op
doelgerichte revalidatie. Hierbij staan kracht, bewegingskwaliteit en functionele prestaties
centraal. Voor de fysiotherapeut betekent dit dat het revalidatieproces gericht is op het
verbeteren van spierkracht en stabiliteit ter optimalisatie van functionele belasting tijdens
dagelijkse en sport gerelateerde activiteiten.
Hoewel standaardprotocollen over het algemeen goede uitkomsten laten zien blijkt een
specifieke subgroep, patiënten met gewrichtshypermobiliteit (GHM), een verhoogd risico te
hebben op vertraagd herstel, instabiliteit en re-rupturen (Zsidai et al., 2023).
Gewrichtshypermobiliteit is een bindweefselaandoening waarbij gewrichten verder
overstrekken dan normaal. Hierdoor is de stabiliteit van het kniegewricht verminderd en is de
proprioceptie en spiercontrole vaak verstoord (Sahin et al., 2008). De incidentie van
gewrichtshypermobiliteit onder patiënten met VKB-rupturen is aanzienlijk hoger dan in de
algemene bevolking: tot wel zestig procent toont kenmerken van gewrichtshypermobiliteit
(Keays et al., 2020).
Literatuur beschrijft dat fysiotherapie bij gewrichtshypermobiliteit zich moet richten op het
verbeteren van proprioceptie en balans, met extra aandacht voor motorisch leren en
belastingregulatie om overbelasting te voorkomen (Engelbert et al., 2017). Huidige richtlijnen,
zoals opgesteld door Brooijmans et al. (2014), richten zich vooral op sporthervatting, zonder
specifieke aandacht voor passieve instabiliteit of proprioceptieve tekorten. Dit is opvallend,
aangezien bekend is dat mechanosensoren in de VKB grotendeels verloren gaan na ruptuur
en reconstructie, waardoor actieve stabiliteit belangrijker wordt (Sing et al., 2012). Ondanks
aanwijzingen in de literatuur en de verhoogde kwetsbaarheid van patiënten met
gewrichtshypermobiliteit, ontbreekt een specifieke revalidatierichtlijn, waardoor in de
praktijk doorgaans geen aanpassingen worden gedaan in revalidatieprotocollen voor deze
subgroep.
4
Revalidatie van een voorste kruisbandreconstructie bij een 46-jarige vrouw met
gewrichtshypermobiliteit.
Naam student: Cathy Hopstaken Studentnummer:
Toetsmoment: Toetsdatum: 7 juli 2025
Examinator 1: Examinator 2:
Hogeschool Utrecht - Opleiding Fysiotherapie
Cursuscode: GIBS-BP2FT.DL-19 Fysiotherapie Deeltijd
Afstudeerproduct: Case Report
Titel verslag: Revalidatie van een voorste kruisbandreconstructie bij een 46-jarige vrouw met
gewrichtshypermobiliteit.
Aantal woorden verslag (max. 5000): 4981
Aantal woorden tabellen/ figuren (max. 2000): 1978
Aantal woorden samenvatting NL (max. 400): 362
Aantal woorden abstract EN (max. 400): 366
,Samenvatting
Achtergrond
Voorste kruisbandrupturen komen vaak voor bij sportieve mensen en kunnen leiden tot
langdurige beperkingen, vooral bij patiënten met gewrichtshypermobiliteit. Deze
hypermobiliteit is een risicofactor voor instabiliteit, vertraagd herstel en re-rupturen na een
voorste kruisbandreconstructie. In dit case report wordt het fysiotherapeutische
behandeltraject beschreven van een 46-jarige vrouw met gewrichtshypermobiliteit na een
voorste kruisbandreconstructie, waarbij haar voornaamste doel is om haar werkzaamheden
te hervatten. De focus ligt op het verbeteren van de neuromusculaire controle en functionele
stabiliteit met behulp van proprioceptieve training.
Methode
De patiënt is acht dagen na de operatie gestart met fysiotherapie. Mevrouw ervaarde
problemen in haar dagelijks functioneren, welke in kaart zijn gebracht met de PSK. Daarnaast
ervaarde ze instabiliteit, verminderde proprioceptie en krachtverlies. Het onderzoek bestond
uit het testen van deze beperkingen, waarvoor verschillende meetinstrumenten zijn
toegepast, zoals de Y Balance Test, Single Leg Rise Test en de Medical Research Council Scale.
Deze metingen gaven een duidelijk beeld voor de aandachtspunten voor revalidatie.
Behandeling
De therapie was gericht op het verbeteren van de mobiliteit, proprioceptie, coördinatie,
neuromusculaire controle, stabiliteit en spierkracht. Hiervoor zijn closed-chain
krachtoefeningen, balans- en coördinatietraining, motorische leerstrategieën en ADL-gerichte
trainingen toegepast. Er is ook aandacht besteed aan voorlichting over de gevolgen van
gewrichtshypermobiliteit en hoe overbelasting te vermijden. Deze aanpak werd stapsgewijs
opgebouwd, met nadruk op het herstellen van functionele stabiliteit die de patiënt in staat
stelde om werkzaamheden te hervatten.
Resultaten
Na 20 weken waren de pijnscore, proprioceptie, spierkracht, stabiliteit en functionele scores
verbeterd. De pijn (NPRS) daalde van 7 tot 2, de proprioceptie (JPS) verbeterde, de LKS steeg
tot 69 en de PSK liet een daling zien in de beperkingen bij dagelijkse activiteiten. Hoewel de
revalidatie nog niet is afgerond, kan de patiënt haar werkzaamheden gedeeltelijk hervatten
en ervaart zij meer controle over haar knie. Deze resultaten geven aan dat proprioceptieve
training vroeg in de revalidatiefase bij deze patiënten relevant is.
Conclusie
Deze casus toont aan dat een aangepaste, op proprioceptie gerichte revalidatie, de
neuromusculaire controle, functionaliteit en participatie bij patiënten met
gewrichtshypermobiliteit na voorste kruisbandreconstructie kan verbeteren. Toekomstig
onderzoek is nodig om de lange termijneffecten hiervan te onderzoeken en de aanpak verder
te verbeteren.
Sleutelwoorden: voorste kruisbandreconstructie, gewrichtshypermobiliteit, proprioceptie,
revalidatie, fysiotherapie.
2
,Summary
Background
Anterior cruciate ligament ruptures are common in physically active individuals and can lead
to long-term limitations, especially in patients with joint hypermobility. This hypermobility is
a risk factor for instability, delayed recovery, and re-ruptures after anterior cruciate ligament
reconstruction. This case report describes the physiotherapeutic treatment process of a 46-
year-old woman with joint hypermobility following anterior cruciate ligament reconstruction,
whose main goal is to resume her work. The focus lies on improving neuromuscular control
and functional stability through proprioceptive training.
Method
The patient started physiotherapy eight days after surgery. She experienced problems in her
daily functioning, which were mapped out using the PSK. Additionally, she experienced
instability, reduced proprioception, and muscle weakness. The assessment consisted of
testing these impairments, for which various measurement tools were used, such as the Y
Balance Test, Single Leg Rise Test, and the Medical Research Council Scale. These
measurements provided a clear picture of the points of attention for rehabilitation.
Treatment
The therapy was focused on improving mobility, proprioception, coordination, neuromuscular
control, stability, and muscle strength. For this purpose, closed-chain strengthening exercises,
balance and coordination training, motor learning strategies, and ADL-oriented training were
applied. Attention was also given to education about the consequences of joint hypermobility
and how to avoid overload. This approach was gradually built up, with emphasis on restoring
functional stability that enabled the patient to resume work.
Results
After 20 weeks, the pain score, proprioception, muscle strength, stability, and functional
scores had clearly improved. Pain (NPRS) decreased from 7 to 2, proprioception (JPS)
improved, the LKS increased to 69 and the PSK showed a reduction in limitations during daily
activities. Although rehabilitation is not yet completed, the patient can partially resume her
work and experiences more control over her knee. These results indicate that proprioceptive
training early in the rehabilitation phase is relevant for these patients.
Conclusion
This case shows that a tailored, proprioception focused rehabilitation program can have a
positive effect on neuromuscular control, functional capacity, and participation in patients
with joint hypermobility following anterior cruciate ligament reconstruction. Future research
is needed to investigate the long-term effects of this and to further improve the approach.
Keywords: anterior cruciate ligament reconstruction, joint hypermobility, proprioception,
rehabilitation, physiotherapy.
3
, Inleiding
Zeventig procent van de voorste kruisbandrupturen (VKB) ontstaat door een ‘non-contact’
traumamechanisme (Quatman & Hewett, 2009). De incidentie is het hoogst bij
jongvolwassenen (tussen de vijftien tot veertig jaar) die sporten beoefenen waarbij veel draai-
en keerbewegingen plaatsvinden (Poehling et al., z.d.). Vrouwen lopen hierbij twee tot acht
keer meer risico dan mannen bij dezelfde sportbeoefening (Myer et al., 2013). Jaarlijks loopt
meer dan drie procent van de amateursporters een VKB-ruptuur op, wat bij topsporters kan
oplopen tot boven de vijftien procent, afhankelijk van de sport (Moses et al., 2012). Hoewel
veel VKB-rupturen optreden tijdens sportactiviteiten zonder direct contact, zijn er ook
gevallen waarin geen specifiek incident plaatsvindt maar wel een ruptuur. Biomechanische,
anatomische en neuromusculaire factoren zijn belangrijke risicofactoren (Boden et al., z.d.).
In 2012 werden er in Nederland circa 8000 tot 9000 VKB-reconstructies uitgevoerd. In 2023 is
dit aantal gestegen tot ruim 9000 per jaar. De meeste reconstructies worden uitgevoerd met
een hamstring- of patellapeestechniek (Schuette et al., 2017). Beide methodes leveren goede
resultaten op met betrekking tot passieve stabiliteit en lage complicatiepercentages (Diercks,
z.d.).
Volgens Van Melick et al. 2016 richt fysiotherapie na een VKB-reconstructie zich op
doelgerichte revalidatie. Hierbij staan kracht, bewegingskwaliteit en functionele prestaties
centraal. Voor de fysiotherapeut betekent dit dat het revalidatieproces gericht is op het
verbeteren van spierkracht en stabiliteit ter optimalisatie van functionele belasting tijdens
dagelijkse en sport gerelateerde activiteiten.
Hoewel standaardprotocollen over het algemeen goede uitkomsten laten zien blijkt een
specifieke subgroep, patiënten met gewrichtshypermobiliteit (GHM), een verhoogd risico te
hebben op vertraagd herstel, instabiliteit en re-rupturen (Zsidai et al., 2023).
Gewrichtshypermobiliteit is een bindweefselaandoening waarbij gewrichten verder
overstrekken dan normaal. Hierdoor is de stabiliteit van het kniegewricht verminderd en is de
proprioceptie en spiercontrole vaak verstoord (Sahin et al., 2008). De incidentie van
gewrichtshypermobiliteit onder patiënten met VKB-rupturen is aanzienlijk hoger dan in de
algemene bevolking: tot wel zestig procent toont kenmerken van gewrichtshypermobiliteit
(Keays et al., 2020).
Literatuur beschrijft dat fysiotherapie bij gewrichtshypermobiliteit zich moet richten op het
verbeteren van proprioceptie en balans, met extra aandacht voor motorisch leren en
belastingregulatie om overbelasting te voorkomen (Engelbert et al., 2017). Huidige richtlijnen,
zoals opgesteld door Brooijmans et al. (2014), richten zich vooral op sporthervatting, zonder
specifieke aandacht voor passieve instabiliteit of proprioceptieve tekorten. Dit is opvallend,
aangezien bekend is dat mechanosensoren in de VKB grotendeels verloren gaan na ruptuur
en reconstructie, waardoor actieve stabiliteit belangrijker wordt (Sing et al., 2012). Ondanks
aanwijzingen in de literatuur en de verhoogde kwetsbaarheid van patiënten met
gewrichtshypermobiliteit, ontbreekt een specifieke revalidatierichtlijn, waardoor in de
praktijk doorgaans geen aanpassingen worden gedaan in revalidatieprotocollen voor deze
subgroep.
4
