Hoofdstuk 3 CHILI
Paragraaf 1
Zware bevingen
De aardbeving van 1960 had een kracht van 9.5 op de schaal van Richter en was de zwaarste aardbeving
die Chili ooit gehad heeft. Het epicentrum lag op 60m onder de bodem van de grote oceaan. De meeste
slachtoffers vielen bij de tsunami die als gevolg van de beving ontstond. Na een aardbeving vindt altijd
een serie van naschokken plaats. Dit zijn aardbevingen die uren, dagen of weken later plaatsvinden in
hetzelfde gebied. ze zijn het gevolg van het ontladen van de spanning op andere plekken langs de breuk
of in nabijgelegen breuken.
Wegduiken
De aardbevingen in Chili ontstaan door bewegingen langs breuken in de aardkorst. Ze ontstaan door de
botsing (convergentie) van de Nazcaplaat met de Zuid-Amerikaanse plaat. Hierbij duikt de zware
oceanische plaat weg onder de lichte continentale plaat. Dit noem je subductie. Waar de platen elkaar
raken is wrijving. De naar beneden bewegende plaat trekt de bovenliggende plaat mee. Hierdoor word
de spanning groter. Als deze te groot is, schiet de oceanische plaat naar beneden en veert de continetale
plaat omhoog.
Er zijn 3 soorten breuken:
1. Schuivende breuk: er bewegen 2 stukken aardkorst horizontaal langs elkaar.
2. Opschuivingsbreuk: er wordt een stuk aardkorst langs het breukvlak naar boven geduwd, dit
blok steekt over het andere blok uit.
3. Afschuivingsbreuk: door oprekking van het gesteente breekt dit en zakt een blok langs het zuine
breukvlak naar beneden.
Seismisch gat
Een gebied waar al lang geen zware aardbeving is voorgekomen- ver geleken met de omringende
gebieden- noem je een seimisch gat.
Het Andesgebergte
Heel diep onder de zuid-Amerikaanse plaat smelt de wegduikende Nazcaplaat. Het magma wat daarbij
wordt gevormd, stijgt op en vormt een reeks vulkanen. Door de druk van het opstijgende magma
worden de horizontale gesteentelagen erboven opzij en omhoog gedrukt. Ze komen scheef te liggen en
worden geplooid. Op die manier ontstaat een plooiingsgebergte. In gebieden met veel breuken
ontstaan breukgebergten. Langs een evenwijdig aan elkaar lopende breuken verschuift een blok
aardkorst ten opzichte van het ernaast gelegen deel naar boven of beneden. Zo krijg je een stelsel van
hoger gelegen gebieden (horsten) en lager gelegen slenken. Doordat de oceaanbodem wordt
gedwongen naar beneden te buigen, is aan de westkust van Chili een trog ontstaan.
, Paragraaf 2
Ontstaan van vulkaan
De vulkanen van Chili zijn net als de aardbevingen en het Andesgebergte het gevolg van subductie van
de Nazcaplaat onder de Zuid-Amerikaanse plaat. De Nazcaplaat, waarop een deel van de Grote Oceaan
ligt, is dunner dan de Zuid-Amerikaanse plaat. Toch is de Nazcaplaat zwaarder, dit komt door het soort
stollingsgesteente waaruit de platen bestaan. Als een gesteente bij de stolling langzaam afkoelt,
ontstaat graniet; bij een snelle afkoeling basalt. De oceanische Nazcaplaat bestaat uit basalt dat een
grotere soortelijke massa heeft dan het graniet van de continentale Zuid-Amerikaanse plaat. Daarom
duikt de Nazcaplaat weg onder de Zuid-Amerikaanse plaat en zinkt hij in de aardmantel. De
convectiestroom in de aardmantel kan de oceaanbodem wel 600 tot 700 km naar beneden trekken. Op
een bepaalde diepte begint de oceanische korst te smelten. Daardoor stijgt magma op dat weer nieuw
gesteente kan vormen. Een klein deel van het magma komt verder omhoog en bereikt langs breuken het
aardoppervlak. Hier vormt het explosieve vulkaanketens.
Drie platen
Paragraaf 1
Zware bevingen
De aardbeving van 1960 had een kracht van 9.5 op de schaal van Richter en was de zwaarste aardbeving
die Chili ooit gehad heeft. Het epicentrum lag op 60m onder de bodem van de grote oceaan. De meeste
slachtoffers vielen bij de tsunami die als gevolg van de beving ontstond. Na een aardbeving vindt altijd
een serie van naschokken plaats. Dit zijn aardbevingen die uren, dagen of weken later plaatsvinden in
hetzelfde gebied. ze zijn het gevolg van het ontladen van de spanning op andere plekken langs de breuk
of in nabijgelegen breuken.
Wegduiken
De aardbevingen in Chili ontstaan door bewegingen langs breuken in de aardkorst. Ze ontstaan door de
botsing (convergentie) van de Nazcaplaat met de Zuid-Amerikaanse plaat. Hierbij duikt de zware
oceanische plaat weg onder de lichte continentale plaat. Dit noem je subductie. Waar de platen elkaar
raken is wrijving. De naar beneden bewegende plaat trekt de bovenliggende plaat mee. Hierdoor word
de spanning groter. Als deze te groot is, schiet de oceanische plaat naar beneden en veert de continetale
plaat omhoog.
Er zijn 3 soorten breuken:
1. Schuivende breuk: er bewegen 2 stukken aardkorst horizontaal langs elkaar.
2. Opschuivingsbreuk: er wordt een stuk aardkorst langs het breukvlak naar boven geduwd, dit
blok steekt over het andere blok uit.
3. Afschuivingsbreuk: door oprekking van het gesteente breekt dit en zakt een blok langs het zuine
breukvlak naar beneden.
Seismisch gat
Een gebied waar al lang geen zware aardbeving is voorgekomen- ver geleken met de omringende
gebieden- noem je een seimisch gat.
Het Andesgebergte
Heel diep onder de zuid-Amerikaanse plaat smelt de wegduikende Nazcaplaat. Het magma wat daarbij
wordt gevormd, stijgt op en vormt een reeks vulkanen. Door de druk van het opstijgende magma
worden de horizontale gesteentelagen erboven opzij en omhoog gedrukt. Ze komen scheef te liggen en
worden geplooid. Op die manier ontstaat een plooiingsgebergte. In gebieden met veel breuken
ontstaan breukgebergten. Langs een evenwijdig aan elkaar lopende breuken verschuift een blok
aardkorst ten opzichte van het ernaast gelegen deel naar boven of beneden. Zo krijg je een stelsel van
hoger gelegen gebieden (horsten) en lager gelegen slenken. Doordat de oceaanbodem wordt
gedwongen naar beneden te buigen, is aan de westkust van Chili een trog ontstaan.
, Paragraaf 2
Ontstaan van vulkaan
De vulkanen van Chili zijn net als de aardbevingen en het Andesgebergte het gevolg van subductie van
de Nazcaplaat onder de Zuid-Amerikaanse plaat. De Nazcaplaat, waarop een deel van de Grote Oceaan
ligt, is dunner dan de Zuid-Amerikaanse plaat. Toch is de Nazcaplaat zwaarder, dit komt door het soort
stollingsgesteente waaruit de platen bestaan. Als een gesteente bij de stolling langzaam afkoelt,
ontstaat graniet; bij een snelle afkoeling basalt. De oceanische Nazcaplaat bestaat uit basalt dat een
grotere soortelijke massa heeft dan het graniet van de continentale Zuid-Amerikaanse plaat. Daarom
duikt de Nazcaplaat weg onder de Zuid-Amerikaanse plaat en zinkt hij in de aardmantel. De
convectiestroom in de aardmantel kan de oceaanbodem wel 600 tot 700 km naar beneden trekken. Op
een bepaalde diepte begint de oceanische korst te smelten. Daardoor stijgt magma op dat weer nieuw
gesteente kan vormen. Een klein deel van het magma komt verder omhoog en bereikt langs breuken het
aardoppervlak. Hier vormt het explosieve vulkaanketens.
Drie platen
