voor tentamens.
, Hoofdstuk 1 Van problemen oplossen naar construeren van oplossingen
Oplossingsgericht werken richt zich op het construeren van oplossingen in plaats van het uitgebreid analyseren
van problemen. De centrale gedachte is dat verandering vaak sneller en effectiever ontstaat wanneer aandacht
wordt besteed aan wat al werkt, aan de mogelijkheden van cliënten en aan concrete stappen richting
verbetering.
1.1 Probleemgerichte benaderingen
Traditionele hulpverlening is vaak gebaseerd op een probleemgerichte benadering. Hierbij wordt ervan
uitgegaan dat problemen eerst grondig moeten worden geanalyseerd voordat er een passende oplossing kan
worden gevonden. De professional probeert inzicht te krijgen in:
de aard van het probleem
de oorzaken van het probleem
de omstandigheden waarin het probleem ontstaat
de gevolgen voor het dagelijks functioneren
In deze benadering worden vaak vragen gesteld zoals:
Wanneer is het probleem begonnen?
Wat zijn de oorzaken?
Wie is verantwoordelijk voor het probleem?
Hoe heeft het probleem zich ontwikkeld?
Hoewel deze aanpak waardevolle inzichten kan opleveren, heeft zij ook beperkingen. Een sterke focus op
problemen kan namelijk leiden tot:
een gevoel van machteloosheid bij cliënten
herhaling van negatieve ervaringen
een versterking van het probleemdenken
minder aandacht voor mogelijkheden en hulpbronnen
Daarnaast kan langdurige probleemanalyse ervoor zorgen dat cliënten vooral blijven nadenken over wat er niet
goed gaat, terwijl verandering juist vaak ontstaat door te kijken naar wat wél werkt.
1.2 Oplossingsgericht werken
Oplossingsgericht werken vormt een alternatief voor de traditionele probleemgerichte benadering. In plaats
van het probleem centraal te stellen, richt deze werkwijze zich op de gewenste toekomst en op manieren
waarop cliënten daar stap voor stap naartoe kunnen werken.
De kern van oplossingsgericht werken bestaat uit enkele belangrijke uitgangspunten:
cliënten beschikken over vaardigheden en hulpbronnen die kunnen bijdragen aan verandering
kleine veranderingen kunnen leiden tot grotere veranderingen
het is niet altijd noodzakelijk om het probleem volledig te begrijpen om verbetering te realiseren
aandacht voor wat goed gaat vergroot de kans op verdere positieve ontwikkeling