Nederlandse Geschiedenis Hoorcollege 1
Over Romeinen, Bataven, en identiteit
dinsdag 27 januari
Wat is Nederlandse geschiedenis?
Mensen zijn geïnteresseerd in hun voorouders en waar ze vandaan komen, de
waarde van de geschiedenis ligt in het heden en dat brengt een risico met zich
mee. Nationale geschiedenis is ontstaan door nationalisme.
De Romeinse tijd in de Lage Landen:
Er was veel water en het land was niet dichtbevolkt. Mensen woonden veel in de
hoger gelegen duinen of terpen in het noorden. Door het water was er veel
communicatie en handel mogelijk. Er was een lichtelijk cultuur verschillen tussen
de gebieden boven en onder de rivieren. Na de verovering van Gallië in 12 v.chr
komt Caesar naar het gebied toe, en beschrijft de mensen als dappere Belgen.
Romeinen vonden alle noordelingen dapper maar dom. Er was nog geen
Romeinse controle over het gebied. Er worden verschillende stammen
beschreven, waaronder de Eburonen en Friezen, maar het is onduidelijk of deze
mensen zichzelf zo zagen. Na de ontvolking van het gebied kwamen er nieuwe
stammen wonen, zij gingen zichzelf ook Friezen noemen omdat het verbonden
was met het gebied maar hadden niks gemeen met de oude bewoners. Onder
Augustus kwam het gebied onder Romeinse controle en kwam de limes lang de
Rijn te liggen. Er waren nieuwe stammen komen wonen, zoals de Chatti de
mogelijke voorlopers van de Bataven. De Bataven leefden rond de rivieren en
vielen onder het Romeinse gezag.
Julius Civilis en de Bataafse opstand:
Dit vond plaats in de context van het Vierkeizerjaar. Keizer Nero was de laatste
van de Julische keizers en stierf in 69 v.chr.. Hij werd opgevolgd door Galba, maar
legers lang de Germaanse grens riepen Vitellius uit tot keizer. Hij vertrok richting
Rome, waar Galba was verplaatst met Otho. Wanneer Vitellius lijkt te winnen
roept Vespasianus in het oosten zich uit tot keizer, en hij wint het uiteindelijk van
Vitellius. Vitellius had veel troepen langs de Germaanse grens meegenomen en
vroeg om meer troepen. Er werd op onbeschofte wijze gerekruteerd bij onder
andere de Bataven, oude mannen en jongens werden meegenomen. Dit werd
gedaan door de nieuwe legerleider van de Limes Marcus Hordoreus Flaccus. Hier
kwamen de Bataven tegen in opstand.
Julius Civilis was een Bataafse veldheer, hij en zijn broer Julius Paulus hadden het
Romeinse burgerrecht gekregen. Ze werden door Nero beschuldigd voor verraad,
Paulus was in Rome ter dood veroordeeld en Civilis was onderweg naar Rome.
Toen hij daar aankwam was Galba aan de macht en die stuurde hem weg. Julius
Civilis kwam in opstand, en hij zij voor Vespasianus te zijn. Daarmee had Flaccus
het lastig want hij wilde niet de steun van een mogelijk toekomstige keizer
,vernietigen. Civilis had dus kennis van de internationale politiek. Hij verzamelde
meerdere stammen en plunderde Xanten en Nijmegen. Er werden een jaar lang
veldslagen gevoerd. Nadat Vespasianus gewonnen had ging Julius Civilis door,
waardoor duidelijk was dat zijn steun voor Vespasianus een trucje was, misschien
voor onafhankelijkheid of minder belasting. Het eindigt met een acceptatie van
vredesonderhandelingen, mogelijk voordeliger voor de Bataven, maar ze bleven
onder Romeinse controle.
Dit verhaal kennen wij doordat het is opgeschreven door Tacitus. Hij had ook een
boek geschreven over de Germanen, dat was in de vroegmoderne tijd ontdekt en
gebruikt voor het nationalisme. Maar waarschijnlijk was dit een spiegel voor de
zwakke Romeinen, net als zijn boek over de Bataven die hij in een goed daglicht
zet tegenover de zwakke Flaccus. Er zit waarschijnlijk veel propaganda in het
verhaal.
Wat is identiteit? En de Bataafse mythe:
Het is opgemaakt uit veel onderdelen die veranderlijk zijn. Het is een tweespel
tussen wat je zelf denkt en wat anderen over je denken. Het woord laat
individualiteit zijn en eenvormigheid, dit is een spanningsveld. Het wordt nu
gebruikt als een sociale categorie gebaseerd op lidmaatschap en of gedrag. Het
is sociaal consequent en sociaal en cultureel geconstrueerd. Identiteit is een
belangrijk onderwerp in de geschiedwetenschap.
Nederlandse geschiedenis vormt de Nederlandse identiteit. De Bataven werden
gebruikt in de actieve vorming van een groepsidentiteit na de Nederlandse
Opstand tegen de Spanjaarden. Ze wilden lange wortels leggen met de Bataven.
Het verleden vormt de geschiedenis, en de geschiedenis vormt de identiteit.
Maar de identiteit vormt ook de geschiedenis doordat een groep kiest wat ze
willen onthouden. De relatie tussen identiteit en de geschiedenis is dus een
cirkel.
In de Divisiekroniek van 1517 worden de Bataven als krachtig neergezet en Julius
Civilis als de ‘Kapitein van Holland’ met nadruk op zijn koninklijke bloed. De
Bataven worden gelijk gesteld met de Hollanders en geclaimd door dit
graafschap. Tijdens het 12-jarigbestand schrijft Hugo de Groot een traktaat over
de Bataafse Republiek en trekt vergelijkingen met Holland. Hij legt de nadruk op
het feit dat de Bataven een republiek zouden zijn geweest, waarmee hij de
Republiek lange wortels geeft. Hij ziet de Bataven als een voorbode van de
Republiek, dit is een verschil met de Divisiekroniek waar het koningsbloed wordt
benadrukt.
Ook het schilderij van Brinno van de Cannefaten laat zien dat ze hem op zijn
schild hijsen als een gekozen leider. In de allegorie van Nederland wordt ook een
Bataaf afgebeeld.
In een toneelstuk over ‘Claudis Civilis’ worden woorden als het Bataafse
vaderland, vrijheid, en onafhankelijkheid gebruikt. 18 e eeuwse thema’s worden
hier op de geschiedenis geplakt.
Het idee dat Nederland begon met de Bataven was doordrenkt in de
samenleving. De idealen van de moderne tijd werden geprojecteerd op de
, Bataven. Geschiedenis vormt de identiteit en de identiteit voor de geschiedenis
die wordt geschreven. Mensen hebben een beeld van de geschiedenis en het is
lastig om daar tegen in te gaan, en dat beeld bepaald weer wat er wordt
geschreven omdat die boeken goed verkopen. Dit is een cultural memory.
Nederlandse Geschiedenis Hoorcollege 2
Over Friezen en Franken
donderdag 29 januari
Frisia:
Rond de 5e en 6e eeuw vond er ontvolking plaats waardoor er weinig of geen
mensen in de lage landen woonden. Daarna kwamen er nieuwe mensen, zijn
gaan zich Friezen noemen omdat ze wisten dat de vorige bewoners zo hete, maar
ze hebben niks met hen gemeen. Er zijn drie klein cultuur gebieden maar er is
geen politieke eenheid, men leefde in stammen. De handel en cultuur was
gericht op de Noordzee. Samen met Engeland en de Scandinavische landen was
er een redelijk dezelfde taal en een eenheidsmunt. Er zijn ook verschillende
schatten in Friesland gevonden wegens de rijkdom van de handel, een deel van
een schat komt zelf uit India was de connectie tussen de Friezen en de verdere
wereld laat zien.
Dorestad:
Vanaf de 7e eeuw was het een centrum van handel en rijkdom. Het was een
overslagmarkt zonder stadsmuren, de stijgers waren erg lang wegens de
verzanding van de rivier. Het was toegankelijk vanaf de Noordzee en had
makkelijke toegang tot het Frankische Rijk via de rivieren. Het leg op de scheiding
van de Franken en de Friezen, en er werd ook wel eens om gevochten.
Franken, het christendom, en de kerstening van de Friezen:
De Franken waren al lang christelijk na de doop van Clovis. Dagobert I bouwt in
630 een kerkje in Utrecht, maar deze werd snel weer gesloopt. De echte kracht
achter de kerstening van de Friezen kwam uit Angelsaksisch Engeland, zij wilden
hun broedervolk helpen. In het heidense Friesland waren crematies,
mensenoffers, en was kindermoord toegestaan als het kind nog niet gevoed was.
Het verhaal gaat dat Wulfram van Sens Radboud de koning van de Friezen wilde
bekeren, maar dat toen hij hoorde dat hij niet bij zijn voorouders zou komen hij
Over Romeinen, Bataven, en identiteit
dinsdag 27 januari
Wat is Nederlandse geschiedenis?
Mensen zijn geïnteresseerd in hun voorouders en waar ze vandaan komen, de
waarde van de geschiedenis ligt in het heden en dat brengt een risico met zich
mee. Nationale geschiedenis is ontstaan door nationalisme.
De Romeinse tijd in de Lage Landen:
Er was veel water en het land was niet dichtbevolkt. Mensen woonden veel in de
hoger gelegen duinen of terpen in het noorden. Door het water was er veel
communicatie en handel mogelijk. Er was een lichtelijk cultuur verschillen tussen
de gebieden boven en onder de rivieren. Na de verovering van Gallië in 12 v.chr
komt Caesar naar het gebied toe, en beschrijft de mensen als dappere Belgen.
Romeinen vonden alle noordelingen dapper maar dom. Er was nog geen
Romeinse controle over het gebied. Er worden verschillende stammen
beschreven, waaronder de Eburonen en Friezen, maar het is onduidelijk of deze
mensen zichzelf zo zagen. Na de ontvolking van het gebied kwamen er nieuwe
stammen wonen, zij gingen zichzelf ook Friezen noemen omdat het verbonden
was met het gebied maar hadden niks gemeen met de oude bewoners. Onder
Augustus kwam het gebied onder Romeinse controle en kwam de limes lang de
Rijn te liggen. Er waren nieuwe stammen komen wonen, zoals de Chatti de
mogelijke voorlopers van de Bataven. De Bataven leefden rond de rivieren en
vielen onder het Romeinse gezag.
Julius Civilis en de Bataafse opstand:
Dit vond plaats in de context van het Vierkeizerjaar. Keizer Nero was de laatste
van de Julische keizers en stierf in 69 v.chr.. Hij werd opgevolgd door Galba, maar
legers lang de Germaanse grens riepen Vitellius uit tot keizer. Hij vertrok richting
Rome, waar Galba was verplaatst met Otho. Wanneer Vitellius lijkt te winnen
roept Vespasianus in het oosten zich uit tot keizer, en hij wint het uiteindelijk van
Vitellius. Vitellius had veel troepen langs de Germaanse grens meegenomen en
vroeg om meer troepen. Er werd op onbeschofte wijze gerekruteerd bij onder
andere de Bataven, oude mannen en jongens werden meegenomen. Dit werd
gedaan door de nieuwe legerleider van de Limes Marcus Hordoreus Flaccus. Hier
kwamen de Bataven tegen in opstand.
Julius Civilis was een Bataafse veldheer, hij en zijn broer Julius Paulus hadden het
Romeinse burgerrecht gekregen. Ze werden door Nero beschuldigd voor verraad,
Paulus was in Rome ter dood veroordeeld en Civilis was onderweg naar Rome.
Toen hij daar aankwam was Galba aan de macht en die stuurde hem weg. Julius
Civilis kwam in opstand, en hij zij voor Vespasianus te zijn. Daarmee had Flaccus
het lastig want hij wilde niet de steun van een mogelijk toekomstige keizer
,vernietigen. Civilis had dus kennis van de internationale politiek. Hij verzamelde
meerdere stammen en plunderde Xanten en Nijmegen. Er werden een jaar lang
veldslagen gevoerd. Nadat Vespasianus gewonnen had ging Julius Civilis door,
waardoor duidelijk was dat zijn steun voor Vespasianus een trucje was, misschien
voor onafhankelijkheid of minder belasting. Het eindigt met een acceptatie van
vredesonderhandelingen, mogelijk voordeliger voor de Bataven, maar ze bleven
onder Romeinse controle.
Dit verhaal kennen wij doordat het is opgeschreven door Tacitus. Hij had ook een
boek geschreven over de Germanen, dat was in de vroegmoderne tijd ontdekt en
gebruikt voor het nationalisme. Maar waarschijnlijk was dit een spiegel voor de
zwakke Romeinen, net als zijn boek over de Bataven die hij in een goed daglicht
zet tegenover de zwakke Flaccus. Er zit waarschijnlijk veel propaganda in het
verhaal.
Wat is identiteit? En de Bataafse mythe:
Het is opgemaakt uit veel onderdelen die veranderlijk zijn. Het is een tweespel
tussen wat je zelf denkt en wat anderen over je denken. Het woord laat
individualiteit zijn en eenvormigheid, dit is een spanningsveld. Het wordt nu
gebruikt als een sociale categorie gebaseerd op lidmaatschap en of gedrag. Het
is sociaal consequent en sociaal en cultureel geconstrueerd. Identiteit is een
belangrijk onderwerp in de geschiedwetenschap.
Nederlandse geschiedenis vormt de Nederlandse identiteit. De Bataven werden
gebruikt in de actieve vorming van een groepsidentiteit na de Nederlandse
Opstand tegen de Spanjaarden. Ze wilden lange wortels leggen met de Bataven.
Het verleden vormt de geschiedenis, en de geschiedenis vormt de identiteit.
Maar de identiteit vormt ook de geschiedenis doordat een groep kiest wat ze
willen onthouden. De relatie tussen identiteit en de geschiedenis is dus een
cirkel.
In de Divisiekroniek van 1517 worden de Bataven als krachtig neergezet en Julius
Civilis als de ‘Kapitein van Holland’ met nadruk op zijn koninklijke bloed. De
Bataven worden gelijk gesteld met de Hollanders en geclaimd door dit
graafschap. Tijdens het 12-jarigbestand schrijft Hugo de Groot een traktaat over
de Bataafse Republiek en trekt vergelijkingen met Holland. Hij legt de nadruk op
het feit dat de Bataven een republiek zouden zijn geweest, waarmee hij de
Republiek lange wortels geeft. Hij ziet de Bataven als een voorbode van de
Republiek, dit is een verschil met de Divisiekroniek waar het koningsbloed wordt
benadrukt.
Ook het schilderij van Brinno van de Cannefaten laat zien dat ze hem op zijn
schild hijsen als een gekozen leider. In de allegorie van Nederland wordt ook een
Bataaf afgebeeld.
In een toneelstuk over ‘Claudis Civilis’ worden woorden als het Bataafse
vaderland, vrijheid, en onafhankelijkheid gebruikt. 18 e eeuwse thema’s worden
hier op de geschiedenis geplakt.
Het idee dat Nederland begon met de Bataven was doordrenkt in de
samenleving. De idealen van de moderne tijd werden geprojecteerd op de
, Bataven. Geschiedenis vormt de identiteit en de identiteit voor de geschiedenis
die wordt geschreven. Mensen hebben een beeld van de geschiedenis en het is
lastig om daar tegen in te gaan, en dat beeld bepaald weer wat er wordt
geschreven omdat die boeken goed verkopen. Dit is een cultural memory.
Nederlandse Geschiedenis Hoorcollege 2
Over Friezen en Franken
donderdag 29 januari
Frisia:
Rond de 5e en 6e eeuw vond er ontvolking plaats waardoor er weinig of geen
mensen in de lage landen woonden. Daarna kwamen er nieuwe mensen, zijn
gaan zich Friezen noemen omdat ze wisten dat de vorige bewoners zo hete, maar
ze hebben niks met hen gemeen. Er zijn drie klein cultuur gebieden maar er is
geen politieke eenheid, men leefde in stammen. De handel en cultuur was
gericht op de Noordzee. Samen met Engeland en de Scandinavische landen was
er een redelijk dezelfde taal en een eenheidsmunt. Er zijn ook verschillende
schatten in Friesland gevonden wegens de rijkdom van de handel, een deel van
een schat komt zelf uit India was de connectie tussen de Friezen en de verdere
wereld laat zien.
Dorestad:
Vanaf de 7e eeuw was het een centrum van handel en rijkdom. Het was een
overslagmarkt zonder stadsmuren, de stijgers waren erg lang wegens de
verzanding van de rivier. Het was toegankelijk vanaf de Noordzee en had
makkelijke toegang tot het Frankische Rijk via de rivieren. Het leg op de scheiding
van de Franken en de Friezen, en er werd ook wel eens om gevochten.
Franken, het christendom, en de kerstening van de Friezen:
De Franken waren al lang christelijk na de doop van Clovis. Dagobert I bouwt in
630 een kerkje in Utrecht, maar deze werd snel weer gesloopt. De echte kracht
achter de kerstening van de Friezen kwam uit Angelsaksisch Engeland, zij wilden
hun broedervolk helpen. In het heidense Friesland waren crematies,
mensenoffers, en was kindermoord toegestaan als het kind nog niet gevoed was.
Het verhaal gaat dat Wulfram van Sens Radboud de koning van de Friezen wilde
bekeren, maar dat toen hij hoorde dat hij niet bij zijn voorouders zou komen hij
