Werkgroep 1
Opdracht 1 - Casus: Pokerstars
Rechtbank Overijssel verklaarde, in een uitspraak van 17 april 2024
(Pokerstars), de tussen een speler en een niet-vergunninghoudende online
gokaanbieder gesloten kansspelovereenkomst nietig.
De eiser vordert terugbetaling van zijn verlies (inzet minus opbrengsten;
$230.705,22 en €400) dat is geleden bij online kansspelen op een website
van TSG Interactive Gaming Europe Ltd. (Pokerstars). Vaststaat dat
Pokerstars in de periode 2006–2021 zonder vergunning online kansspelen
in Nederland heeft aangeboden (art. 1 Wok). De rechtbank oordeelt dat het
aangaan van de kansspelovereenkomst onder dit verbod valt en dat de
overeenkomst wegens strijd met een dwingende wetsbepaling nietig is
(art. 3:40 lid 2 BW). Verweren dat (a) alleen het aanbod is verboden, (b)
art. 1 Wok niet de strekking heeft de geldigheid van overeenkomsten aan
te tasten, of (c) die strekking door strekkingsverlies is verdwenen, worden
verworpen. Als gevolg van de nietigheid geldt ongedaanmaking; verweren
over partiële nietigheid (art. 3:41 BW; verwijzing naar art. 7a:1828 BW),
redelijkheid en billijkheid ('spel zonder nieten') en de afwikkeling via
derden (uitbetalingen aan andere spelers) slagen niet. Pokerstars wordt
veroordeeld tot betaling van het verlies, vermeerderd met wettelijke rente
vanaf de dagvaarding (1-8-2023), buitengerechtelijke kosten en
proceskosten.
Opdracht
Stel dat Pokerstars in hoger beroep gaat bij het Gerechtshof Arnhem-
Leeuwarden. Analyseer systematisch de kansen van slagen in hoger
beroep.
Rechtsvraag en grondslag
Wat is het juridisch kernpunt waarop een appel zou kunnen worden
gebaseerd?
Bespreek de toepassing van art. 3:40 lid 2 BW en of de rechtbank terecht
heeft aangenomen dat de nietigheid strekt tot bescherming van de speler.
Het juridische kernpunt in hoger beroep is of de rechtbank terecht heeft
geoordeeld dat de overeenkomst nietig is op grond van art. 3:40 lid 2 BW
wegens strijd met art. 1 Wok. De cruciale vraag is of het niet-vergund
aanbieden van kansspellen als zodanig indruist tegen een dwingede
wetsbepaling dat nietigheid van de spelersovereenkomst noodzakelijk is
ter bescherming van de speler. De rechtbank stelt dat art. 1 Wok een
dwingede bepaling is, gericht op bescherming van de consument tegen
kansspelverslaving en criminaliteit. De sanctie van nietigheid is
verdedigbaar binnen deze context, zeker omdat het gaat om een
consument. Het gaat om een dwingede bepaling die in zijn geheel
verboden is.
Reguleringscontext
, Hoe verhouden zich de Wet op de kansspelen (Wok), de Wet kansspelen op
afstand (Koa), en de strekking van art. 1 Wok tot de privaatrechtelijke
nietigheidssanctie?
Kunnen argumenten over strekkingsverlies of partiële nietigheid in appel
sterker worden uitgewerkt?
Er kan sprake zijn van strekkingsverlies, mogelijk is het handhavingsdoel
van art. 1 Wok deels achterhaald. Partiële nietigheid van art. 3:41 BW is
mogelijk passender.
Dark patterns en wilsautonomie
Kan Pokerstars aanvoeren dat de rechtbank ten onrechte voorbij is gegaan
aan de rol van eigen keuzevrijheid van de speler?
Of kan juist de speler in appel benadrukken dat dark patterns (R. Gellert,
Ars Aequi 2023) zijn autonomie hebben beperkt, zodat nietigheid en
terugbetaling extra steun vinden in art. 6:228 BW (dwaling), art. 6:193a
e.v. BW (oneerlijke handelspraktijken), en open normen (zoals 6:248 BW)?
Het beroep op autonome keuzevrijheid is kwetsbaar, juist in het licht van
dark patterns (Gellert, 2023). Er zijn continue pop-ups, manipulatieve
ontwerpkeuzes, geconditioneerde beloningen of schijnbare near misses.
De wilsvorming werd verstoord. De speler miste informatie over legaliteit,
mogelijk misbruik van omstandigheden of bedrog, mogelijk oneerlijke
handelspraktijken.
Kansrijke verweren PokerStars:
- Strekkingsverlies door legalisering onder Koa
- Partiële nietigheid ipv volledige ongedaanmaking
Kansrijke verweren spelers:
- Bevestiging van consumentenbeschermende strekking art. 1 Wok
- Aanvulling met dark patterns en schending van wilsautonomie
(Gellert)
- Bepleiten van bredere toepassing van oneerlijke handelspraktijken in
civiele kansspelcontext
Opdracht 1 - Casus: Pokerstars
Rechtbank Overijssel verklaarde, in een uitspraak van 17 april 2024
(Pokerstars), de tussen een speler en een niet-vergunninghoudende online
gokaanbieder gesloten kansspelovereenkomst nietig.
De eiser vordert terugbetaling van zijn verlies (inzet minus opbrengsten;
$230.705,22 en €400) dat is geleden bij online kansspelen op een website
van TSG Interactive Gaming Europe Ltd. (Pokerstars). Vaststaat dat
Pokerstars in de periode 2006–2021 zonder vergunning online kansspelen
in Nederland heeft aangeboden (art. 1 Wok). De rechtbank oordeelt dat het
aangaan van de kansspelovereenkomst onder dit verbod valt en dat de
overeenkomst wegens strijd met een dwingende wetsbepaling nietig is
(art. 3:40 lid 2 BW). Verweren dat (a) alleen het aanbod is verboden, (b)
art. 1 Wok niet de strekking heeft de geldigheid van overeenkomsten aan
te tasten, of (c) die strekking door strekkingsverlies is verdwenen, worden
verworpen. Als gevolg van de nietigheid geldt ongedaanmaking; verweren
over partiële nietigheid (art. 3:41 BW; verwijzing naar art. 7a:1828 BW),
redelijkheid en billijkheid ('spel zonder nieten') en de afwikkeling via
derden (uitbetalingen aan andere spelers) slagen niet. Pokerstars wordt
veroordeeld tot betaling van het verlies, vermeerderd met wettelijke rente
vanaf de dagvaarding (1-8-2023), buitengerechtelijke kosten en
proceskosten.
Opdracht
Stel dat Pokerstars in hoger beroep gaat bij het Gerechtshof Arnhem-
Leeuwarden. Analyseer systematisch de kansen van slagen in hoger
beroep.
Rechtsvraag en grondslag
Wat is het juridisch kernpunt waarop een appel zou kunnen worden
gebaseerd?
Bespreek de toepassing van art. 3:40 lid 2 BW en of de rechtbank terecht
heeft aangenomen dat de nietigheid strekt tot bescherming van de speler.
Het juridische kernpunt in hoger beroep is of de rechtbank terecht heeft
geoordeeld dat de overeenkomst nietig is op grond van art. 3:40 lid 2 BW
wegens strijd met art. 1 Wok. De cruciale vraag is of het niet-vergund
aanbieden van kansspellen als zodanig indruist tegen een dwingede
wetsbepaling dat nietigheid van de spelersovereenkomst noodzakelijk is
ter bescherming van de speler. De rechtbank stelt dat art. 1 Wok een
dwingede bepaling is, gericht op bescherming van de consument tegen
kansspelverslaving en criminaliteit. De sanctie van nietigheid is
verdedigbaar binnen deze context, zeker omdat het gaat om een
consument. Het gaat om een dwingede bepaling die in zijn geheel
verboden is.
Reguleringscontext
, Hoe verhouden zich de Wet op de kansspelen (Wok), de Wet kansspelen op
afstand (Koa), en de strekking van art. 1 Wok tot de privaatrechtelijke
nietigheidssanctie?
Kunnen argumenten over strekkingsverlies of partiële nietigheid in appel
sterker worden uitgewerkt?
Er kan sprake zijn van strekkingsverlies, mogelijk is het handhavingsdoel
van art. 1 Wok deels achterhaald. Partiële nietigheid van art. 3:41 BW is
mogelijk passender.
Dark patterns en wilsautonomie
Kan Pokerstars aanvoeren dat de rechtbank ten onrechte voorbij is gegaan
aan de rol van eigen keuzevrijheid van de speler?
Of kan juist de speler in appel benadrukken dat dark patterns (R. Gellert,
Ars Aequi 2023) zijn autonomie hebben beperkt, zodat nietigheid en
terugbetaling extra steun vinden in art. 6:228 BW (dwaling), art. 6:193a
e.v. BW (oneerlijke handelspraktijken), en open normen (zoals 6:248 BW)?
Het beroep op autonome keuzevrijheid is kwetsbaar, juist in het licht van
dark patterns (Gellert, 2023). Er zijn continue pop-ups, manipulatieve
ontwerpkeuzes, geconditioneerde beloningen of schijnbare near misses.
De wilsvorming werd verstoord. De speler miste informatie over legaliteit,
mogelijk misbruik van omstandigheden of bedrog, mogelijk oneerlijke
handelspraktijken.
Kansrijke verweren PokerStars:
- Strekkingsverlies door legalisering onder Koa
- Partiële nietigheid ipv volledige ongedaanmaking
Kansrijke verweren spelers:
- Bevestiging van consumentenbeschermende strekking art. 1 Wok
- Aanvulling met dark patterns en schending van wilsautonomie
(Gellert)
- Bepleiten van bredere toepassing van oneerlijke handelspraktijken in
civiele kansspelcontext
