Hoofdstuk 6 Bekrachtigende communicatieve
vaardigheden
6.2 Motiverende gespreksvoering
Veel mensen houden niet aan de gedragsvoorschriften van de arts. Beïnvloeden van gedrag op lange
termijn is erg moeilijk.
Manier om daadwerkelijk gedragsverandering te realiseren, is bevorderen van de intrinsieke
motivatie. Bij deze vorm van motiveren is aandacht voor alle fasen van gedragsverandering. Starten
bij bewustwording van het probleem. Als patiënt zelf een besluit neemt, is het ook echt zijn besluit
geworden en staat hij er zelf meer achter.
Als patiënt extrinsiek motiveert doen ze dat omdat je stimulerend bent, maar de volgende dag zijn ze
al niet meer gemotiveerd. Uitgangspunt voor verpleegkundige is proberen de afhankelijkheid zo veel
mogelijk te vermijden door het zelfmanagement van patiënten te bevorderen.
Motiverende gespreksvoering wordt toegepast door samen met de patiënt in gesprek te zijn over het
probleem.
Als voorwaarde voor gedragsverandering is essentieel dat de verpleegkundige een meedenkende,
meevoelende en onderzoekende houding heeft. Zonder dat zij waarschuwt, oordeelt, instemt,
bevestigt enz.
Motiverende gespreksvoering is een tegenhanger van confronterende gespreksvoering, waarbij
zorgverlener de patiënt waarschuwt voor narigheid wanneer deze niet direct zijn.
Net als bij gezamenlijke besluitvorming geldt ook voor motiverende gespreksvoering dat de relatie
tussen verpleegkundige en patiënt coöperatief van aard is. Verpleegkundige staat naast de patiënt en
als gesprekspartner fungeert.
Motiverende gespreksvoering is zeer vergelijkbaar met vroegere patiënte educatie en wint laatste
jaren meer terrein. Motiverende gesprekvoering bestaat uit 2 stappen
6.2.1 Stap 1: het ontwikkelen van motivatie van de patiënt om te
veranderen
In deze fase is er vooral aandacht voor het verkennen van diens ambivalentie. Nieuwe patronen
ontwikkelen is erg lastig en vraagt energie.
Verpleegkundige bekrachtigt selectief die uitspraken die motiverend zijn voor het onderzoeken van
zijn eigen mogelijkheden tot ander gedrag en mobiliseert deze. Soms betekent dit dat
verpleegkundige voor patiënt belangrijke uitspraken bewust negeert.
Zij bekrachtigt vooral uitspraken die gericht zijn op probleemherkenning door de patiënt, diens
bezorgdheid over de huidige situatie of de toekomst en de bereidheid om te veranderen. Probeer ja
maar te vermijden en gebruik ja en.
6.2.2 Stap 2: het versterken van het vertrouwen in eigen kunnen
Als motivatie genoeg ontwikkeld is, gaat hulpverlener over naar tweede fase die over het vertrouwen
in eigen kunnen om ander gedrag te vertonen gaat. Belangrijk dat patiënt ervaart dat hij controle