Praktijkleren 3
Critical Appraisal of a Topic (CAT)
Onderwijsinstelling: Hogeschool Utrecht
Werkplaats: Wilhelmina Kinder Ziekenhuis afdeling J2 Kraam-
zwangeren
1
,Inhoudsopgave
1. SAMENVATTING....................................................................................................................................................3
2. PROBLEEMANALYSE...........................................................................................................................................8
INLEIDING:..................................................................................................................................................................8
DOELSTELLING:..........................................................................................................................................................8
METHODE:..................................................................................................................................................................9
PICO:..........................................................................................................................................................................9
ONDERZOEKSVRAAG:................................................................................................................................................10
DEELVRAGEN............................................................................................................................................................10
1. Wat is cupvoeden?...........................................................................................................................................10
2. Wat is vingervoeden?......................................................................................................................................10
3. Waarom bijvoeden?.........................................................................................................................................11
CUPVOEDEN..............................................................................................................................................................11
VINGERVOEDEN........................................................................................................................................................12
4. ONDERZOEKSMETHODE EN DATAVERZAMELING................................................................................13
ZOEKSTRATEGIE IN PUBMED OP 03-04-2019/04-04--2019......................................................................................13
ZOEKSTRATEGIE IN COCHRANE LIBRARY................................................................................................................14
INCLUSIE- EN EXCLUSIECRITERIA:IEEXCLUSIECRITERIA GETOETST WAARNA ER 2 KKELEN, EDREIGDE
OBSTERTISZIJN OVER HET ALGEMEEN RELATIE........................................................................................................14
WAT IS EVIDENCE BASED PRACTICE........................................................................................................................15
5. DATA-ANALYSE EN RAPPORTAGE...............................................................................................................16
RESULTATEN.............................................................................................................................................................16
VOOR DIT ARTIKEL ZIJN ER 27 ARTIKELEN BEKEKEN EN VERGELEKEN. NA VERSCHILLENDE EXCLUSIECRITERIA
WAREN ER NOG 12STUDIES BRUIKBAAR OM MET ELKAAR TE VERGELIJKEN EN DEZE ZIJN IN DIT ARTIKEL KRITISCH
NAAST ELKAAR NEERGEZET. DEZE STUDIES ZIJN KRITISCH GEANALYSEERD. ER IS GEKEKEN NAAR ZOWEL DE
VEILIGHEID, VERSCHILLENDE COMPLICATIES ALS DE WERKZAAMHEID VAN DE BIJVOEDING MIDDELS FLES, CUP OF
VINGERVOEDING.......................................................................................................................................................18
DISCUSSIE:................................................................................................................................................................18
CONCLUSIE...............................................................................................................................................................19
ADVIES......................................................................................................................................................................19
AANBEVELINGEN:.....................................................................................................................................................19
5. NAWOORD:............................................................................................................................................................20
6. BIJLAGEN:.............................................................................................................................................................21
BIJLAGE 1: BEOORDELINGSLIJST WETENSCHAPPELIJKE ONDERZOEK PUBLICATIES ARTIKEL 1:..............................21
..................................................................................................................................................................................21
Comparison of the finger-feeding versus cup feeding methods in the transitition from gastic to oral feeding in
preterm infants.....................................................................................................................................................21
BIJLAGE 2: BEOORDELINGSLIJST WETENSCHAPPELIJKE ONDERZOEK PUBLICATIES ARTIKEL 2:..............................24
..................................................................................................................................................................................24
Cup or Bottle for Infants: Effects on Oxygen Saturation, Weight Gain, and Breastfeeding...............................24
BIJLAGE 3: BEOORDELINGSLIJST WETENSCHAPPELIJKE ONDERZOEK PUBLICATIES ARTIKEL 3:..............................26
Cup feeding versus other forms of supplemental enteral feeding for newborn infants unable to fully breastfeed
.............................................................................................................................................................................26
BIJLAGE 4: BEOORDELINGSLIJST WETENSCHAPPELIJKE ONDERZOEK PUBLICATIES ARTIKEL 4:..............................29
Cup Feeding as a Supplemental, Alternative Feeding Method for Preterm Breastfed Infants: An Integrative
Review..................................................................................................................................................................29
2
, 1. Samenvatting
Probleemomschrijving
Een gezonde, op tijd geboren zuigeling heeft in principe geen extra voeding nodig. Soms is het toch
medisch noodzakelijk om bij te voeden, bijvoorbeeld omdat de zuigeling te veel is afgevallen of erg
suf is. Zo gebeurd het op de kraamafdeling van het Wilhelmina Kinderziekenhuis met regelmaat dat
er een zuigeling bijgevoed moet worden. Momenteel wordt er bijgevoed volgens het veilig voeden
protocol. Dit protocol zegt dat er bijgevoed moet worden middels cup.
Op de kraamafdeling is een aantal jaar terug gekozen om bij te voeden middels cup voeding terwijl
er zowel op de NICU als op de Medium Care, bijvoed wordt middels vingervoeden. De vraag die
hierbij gesteld kan worden is: Is cup voeden de beste interventie voor het bijvoeden van zuigelingen
op de kraamafdeling, of is er een meer effectieve interventie om bij te voeden?
De probleemstelling is geformuleerd en passend op de kraamafdeling van het Wilhelmina
Kinderziekenhuis te Utrecht. Deze Critical Appraisal Topic (CAT) vormt het resultaat van een
onderzoek naar de beste manier van bijvoeden.
Onderzoeksvraag (PICO(M)
Is het bijvoeden door middel van cupvoeden de meest effectieve interventie?
PICO Uitleg van PICO Invulling op deze CAT
P Patiënt Zuigelingen bij ziekenhuisopname op J2/E3
I Interventie Bijvoeden met cup
C Vergelijking Bijvoeden middels vingervoeden
O Uitkomst - Afhankelijk per zwangerschapsduur
moeder
- Afhankelijk per zuigeling
- Afhankelijk van duur van bijvoeding
(M) Methode Patiënten studies met een vergelijking tussen
twee interventies
(Friesen-Storms, 2014)
Zoekstrategie
Er zijn verschillende databanken (Pubmed en Cochranelibrary) gebruikt om Evidence Based literatuur
te vinden. Ook is er op google scholar en in de HU/Universiteitsbibliotheek gezocht naar bruikbare
literatuur/artikelen. Populaire zoektermen die voor de Critical Appraisal die gebruikt zijn, zijn onder
andere: fingerfeeding, cupfeeding, best interventions to supplementary feed, fingerfeeding versus
cupfeeding. Zie volledige ingevulde zoekstrategie onder het kopje: Onderzoeksmethode.
Kritische beoordeling (validiteit)
Alle gekozen artikelen zijn kritisch beoordeeld met de door de HU opgestelde beoordelingslijst. In
bijlagen staan de volledig uitgewerkte beoordelingslijsten. (zie bijlage 1 t/m 4) Verder zijn alle
gekozen artikelen Engelstalig. Alle gebruikte artikelen zijn niet ouder dan 7 jaar.
3
, Resultaten
Artikel 1:
Stelt dat de experimentele groep, die werd bijgevoed middels vingervoeden in vergelijking met de
controlegroep, die werd bijgevoed middels een cup minder complicaties vertoonde. Complicaties die
minder voorkwamen waren aspiratiepneunomieen en verstoringen van het maag-darmkanaal. Ook
bleek dat de experimentele groep een lagere hoeveelheid melkverlies had, middels braken. Er werd
een langere voedingstijd vastgelegd, waardoor het nog onrijpere darmstelsel van de premature
zuigeling de voeding beter kan verteren en mogelijk ook beter binnen kan houden. (Moreira et al.,
2017)
Artikel 2:
Stelt dat er bij het vingervoeden in vergelijking tot cupvoeden
- minder complicaties van het spijsverteringskanaal optreden
- minder infecties optreden
- minder ernstige neurologische problemen optreden
Bijvoeden middels vingervoeden in vergelijking tot cupvoeden gaven een lagere incidentie van
bovenstaande complicaties weer (13,6% vs 35,3%) (Rocha et al., 2012)
Artikel 3:
Het onderzoek is gedaan om het effect van cupvoeding als bijvoedings methode naast borstvoeding te
bekijken. Er werd specifiek gekeken naar gewichtstoename. Vijf studies die flesvoeding vergeleken
met andere methoden van aanvullende voeding waaronder vingervoeden en cupvoeden, toonden
aan dat de zuigelingen sneller aan de borst dronken en per week gemiddeld meer aankwamen dan
met bijvoeden middels flesvoeding. Een genoemde verklaring hiervoor zou zijn dat middels
vingervoeding de voeding langzamer en met minder lucht opgedronken zou worden en om deze
redenen makkelijker te verteren zou (Flint et al., 2016)
Artikel 4:
Deze studie is gedaan om de veiligheid en fysiologische eigenschappen van de verschillende soorten
bijvoeden te verklaren. Het gebruik van zowel cupvoeden als vingervoeden resulteerde in een
stabielere hartslag en zuurstofsaturatie van de zuigeling in vergelijking tot de fles. De studie maakt
hard dat de door vingergevoede zuigeling een betere zuigtraining krijgt en op langere termijn zo
ook beter aan de borst gaat omdat de zuigeling middels vingervoeden wordt gedwongen om de
tong omlaag te steken en de kaak goed te gebruiken. Bij vingervoeden wordt dezelfde beweging
van de tong en kaak gemaakt als bij het borstvoeden. Dit maakt dat vingervoeden een goede
interventie is om bij te voeden. (Penny et al.,2018)
In alle artikelen komt naar voren dat meerdere factoren van zowel zuigeling als moeder een grote rol
spelen bij het bijvoeden.
Aan het vingervoeden zijn meer voordelen verbonden dan aan het cupvoeden. Wel zijn deze
onderzoeken veelal gericht op zuigeling en die voor de a terme datum geboren zijn. Het verschil
tussen prematuren, randprematuren, voldragen en na de uitgerende datum zuigelingen is niet
4
Critical Appraisal of a Topic (CAT)
Onderwijsinstelling: Hogeschool Utrecht
Werkplaats: Wilhelmina Kinder Ziekenhuis afdeling J2 Kraam-
zwangeren
1
,Inhoudsopgave
1. SAMENVATTING....................................................................................................................................................3
2. PROBLEEMANALYSE...........................................................................................................................................8
INLEIDING:..................................................................................................................................................................8
DOELSTELLING:..........................................................................................................................................................8
METHODE:..................................................................................................................................................................9
PICO:..........................................................................................................................................................................9
ONDERZOEKSVRAAG:................................................................................................................................................10
DEELVRAGEN............................................................................................................................................................10
1. Wat is cupvoeden?...........................................................................................................................................10
2. Wat is vingervoeden?......................................................................................................................................10
3. Waarom bijvoeden?.........................................................................................................................................11
CUPVOEDEN..............................................................................................................................................................11
VINGERVOEDEN........................................................................................................................................................12
4. ONDERZOEKSMETHODE EN DATAVERZAMELING................................................................................13
ZOEKSTRATEGIE IN PUBMED OP 03-04-2019/04-04--2019......................................................................................13
ZOEKSTRATEGIE IN COCHRANE LIBRARY................................................................................................................14
INCLUSIE- EN EXCLUSIECRITERIA:IEEXCLUSIECRITERIA GETOETST WAARNA ER 2 KKELEN, EDREIGDE
OBSTERTISZIJN OVER HET ALGEMEEN RELATIE........................................................................................................14
WAT IS EVIDENCE BASED PRACTICE........................................................................................................................15
5. DATA-ANALYSE EN RAPPORTAGE...............................................................................................................16
RESULTATEN.............................................................................................................................................................16
VOOR DIT ARTIKEL ZIJN ER 27 ARTIKELEN BEKEKEN EN VERGELEKEN. NA VERSCHILLENDE EXCLUSIECRITERIA
WAREN ER NOG 12STUDIES BRUIKBAAR OM MET ELKAAR TE VERGELIJKEN EN DEZE ZIJN IN DIT ARTIKEL KRITISCH
NAAST ELKAAR NEERGEZET. DEZE STUDIES ZIJN KRITISCH GEANALYSEERD. ER IS GEKEKEN NAAR ZOWEL DE
VEILIGHEID, VERSCHILLENDE COMPLICATIES ALS DE WERKZAAMHEID VAN DE BIJVOEDING MIDDELS FLES, CUP OF
VINGERVOEDING.......................................................................................................................................................18
DISCUSSIE:................................................................................................................................................................18
CONCLUSIE...............................................................................................................................................................19
ADVIES......................................................................................................................................................................19
AANBEVELINGEN:.....................................................................................................................................................19
5. NAWOORD:............................................................................................................................................................20
6. BIJLAGEN:.............................................................................................................................................................21
BIJLAGE 1: BEOORDELINGSLIJST WETENSCHAPPELIJKE ONDERZOEK PUBLICATIES ARTIKEL 1:..............................21
..................................................................................................................................................................................21
Comparison of the finger-feeding versus cup feeding methods in the transitition from gastic to oral feeding in
preterm infants.....................................................................................................................................................21
BIJLAGE 2: BEOORDELINGSLIJST WETENSCHAPPELIJKE ONDERZOEK PUBLICATIES ARTIKEL 2:..............................24
..................................................................................................................................................................................24
Cup or Bottle for Infants: Effects on Oxygen Saturation, Weight Gain, and Breastfeeding...............................24
BIJLAGE 3: BEOORDELINGSLIJST WETENSCHAPPELIJKE ONDERZOEK PUBLICATIES ARTIKEL 3:..............................26
Cup feeding versus other forms of supplemental enteral feeding for newborn infants unable to fully breastfeed
.............................................................................................................................................................................26
BIJLAGE 4: BEOORDELINGSLIJST WETENSCHAPPELIJKE ONDERZOEK PUBLICATIES ARTIKEL 4:..............................29
Cup Feeding as a Supplemental, Alternative Feeding Method for Preterm Breastfed Infants: An Integrative
Review..................................................................................................................................................................29
2
, 1. Samenvatting
Probleemomschrijving
Een gezonde, op tijd geboren zuigeling heeft in principe geen extra voeding nodig. Soms is het toch
medisch noodzakelijk om bij te voeden, bijvoorbeeld omdat de zuigeling te veel is afgevallen of erg
suf is. Zo gebeurd het op de kraamafdeling van het Wilhelmina Kinderziekenhuis met regelmaat dat
er een zuigeling bijgevoed moet worden. Momenteel wordt er bijgevoed volgens het veilig voeden
protocol. Dit protocol zegt dat er bijgevoed moet worden middels cup.
Op de kraamafdeling is een aantal jaar terug gekozen om bij te voeden middels cup voeding terwijl
er zowel op de NICU als op de Medium Care, bijvoed wordt middels vingervoeden. De vraag die
hierbij gesteld kan worden is: Is cup voeden de beste interventie voor het bijvoeden van zuigelingen
op de kraamafdeling, of is er een meer effectieve interventie om bij te voeden?
De probleemstelling is geformuleerd en passend op de kraamafdeling van het Wilhelmina
Kinderziekenhuis te Utrecht. Deze Critical Appraisal Topic (CAT) vormt het resultaat van een
onderzoek naar de beste manier van bijvoeden.
Onderzoeksvraag (PICO(M)
Is het bijvoeden door middel van cupvoeden de meest effectieve interventie?
PICO Uitleg van PICO Invulling op deze CAT
P Patiënt Zuigelingen bij ziekenhuisopname op J2/E3
I Interventie Bijvoeden met cup
C Vergelijking Bijvoeden middels vingervoeden
O Uitkomst - Afhankelijk per zwangerschapsduur
moeder
- Afhankelijk per zuigeling
- Afhankelijk van duur van bijvoeding
(M) Methode Patiënten studies met een vergelijking tussen
twee interventies
(Friesen-Storms, 2014)
Zoekstrategie
Er zijn verschillende databanken (Pubmed en Cochranelibrary) gebruikt om Evidence Based literatuur
te vinden. Ook is er op google scholar en in de HU/Universiteitsbibliotheek gezocht naar bruikbare
literatuur/artikelen. Populaire zoektermen die voor de Critical Appraisal die gebruikt zijn, zijn onder
andere: fingerfeeding, cupfeeding, best interventions to supplementary feed, fingerfeeding versus
cupfeeding. Zie volledige ingevulde zoekstrategie onder het kopje: Onderzoeksmethode.
Kritische beoordeling (validiteit)
Alle gekozen artikelen zijn kritisch beoordeeld met de door de HU opgestelde beoordelingslijst. In
bijlagen staan de volledig uitgewerkte beoordelingslijsten. (zie bijlage 1 t/m 4) Verder zijn alle
gekozen artikelen Engelstalig. Alle gebruikte artikelen zijn niet ouder dan 7 jaar.
3
, Resultaten
Artikel 1:
Stelt dat de experimentele groep, die werd bijgevoed middels vingervoeden in vergelijking met de
controlegroep, die werd bijgevoed middels een cup minder complicaties vertoonde. Complicaties die
minder voorkwamen waren aspiratiepneunomieen en verstoringen van het maag-darmkanaal. Ook
bleek dat de experimentele groep een lagere hoeveelheid melkverlies had, middels braken. Er werd
een langere voedingstijd vastgelegd, waardoor het nog onrijpere darmstelsel van de premature
zuigeling de voeding beter kan verteren en mogelijk ook beter binnen kan houden. (Moreira et al.,
2017)
Artikel 2:
Stelt dat er bij het vingervoeden in vergelijking tot cupvoeden
- minder complicaties van het spijsverteringskanaal optreden
- minder infecties optreden
- minder ernstige neurologische problemen optreden
Bijvoeden middels vingervoeden in vergelijking tot cupvoeden gaven een lagere incidentie van
bovenstaande complicaties weer (13,6% vs 35,3%) (Rocha et al., 2012)
Artikel 3:
Het onderzoek is gedaan om het effect van cupvoeding als bijvoedings methode naast borstvoeding te
bekijken. Er werd specifiek gekeken naar gewichtstoename. Vijf studies die flesvoeding vergeleken
met andere methoden van aanvullende voeding waaronder vingervoeden en cupvoeden, toonden
aan dat de zuigelingen sneller aan de borst dronken en per week gemiddeld meer aankwamen dan
met bijvoeden middels flesvoeding. Een genoemde verklaring hiervoor zou zijn dat middels
vingervoeding de voeding langzamer en met minder lucht opgedronken zou worden en om deze
redenen makkelijker te verteren zou (Flint et al., 2016)
Artikel 4:
Deze studie is gedaan om de veiligheid en fysiologische eigenschappen van de verschillende soorten
bijvoeden te verklaren. Het gebruik van zowel cupvoeden als vingervoeden resulteerde in een
stabielere hartslag en zuurstofsaturatie van de zuigeling in vergelijking tot de fles. De studie maakt
hard dat de door vingergevoede zuigeling een betere zuigtraining krijgt en op langere termijn zo
ook beter aan de borst gaat omdat de zuigeling middels vingervoeden wordt gedwongen om de
tong omlaag te steken en de kaak goed te gebruiken. Bij vingervoeden wordt dezelfde beweging
van de tong en kaak gemaakt als bij het borstvoeden. Dit maakt dat vingervoeden een goede
interventie is om bij te voeden. (Penny et al.,2018)
In alle artikelen komt naar voren dat meerdere factoren van zowel zuigeling als moeder een grote rol
spelen bij het bijvoeden.
Aan het vingervoeden zijn meer voordelen verbonden dan aan het cupvoeden. Wel zijn deze
onderzoeken veelal gericht op zuigeling en die voor de a terme datum geboren zijn. Het verschil
tussen prematuren, randprematuren, voldragen en na de uitgerende datum zuigelingen is niet
4
