Bestuursrecht hoorcolleges
Week 1 - hoorcollege, maandag 3 februari
Kernbegrippen van de Awb
Overheid ---------- Handeling --------- Burger
Bestuursorgaan Besluit Belanghebbende
Bestuursorgaanbegrip
- Artikel 1:1 Awb
- Artikel 8:1 Awb
o Toegang tot rechtsbescherming/rechterlijke toetsing
Waarom is dat handelingsbegrip zo belangrijk?
De publiekrechtelijke rechtshandeling berust op publiekrechtelijke
bevoegdheid: bevoegdheid om de rechtsbetrekking met de burger (tussen
de burgers) vast te stellen vaak eenzijdig handhaafbaar
- Geen bestuursorgaan = geen besluit
Artikel 1:1 Awb
Lid 1: Onder bestuursorgaan wordt verstaan
a. Een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is
ingesteld
Of
b. Een ander persoon of college, met enig openbaar gezag bekleed
Lid 2: uitzonderingen
A-bestuursorgaan
- Artikel 1:1 lid 1 sub a Awb:
o ‘Onder bestuursorgaan wordt verstaan een orgaan (2) van
een rechtspersoon die krachtens publiekrecht (1) is
ingesteld.
Publiekrechtelijk rechtspersoon
Rechtspersoonlijkheid op grond van wet!
Artikel 2:1 Burgerlijk Wetboek
o LID 1: ‘De staat, de provincies etc. bevatten
bezitten rechtspersoonlijkheid.’ (Openbare
lichamen)
o LID 2: Bijzondere wet
Rechtspersonen sui generis
o LID 3: geeft een vermogensrechtelijke
privaatrechtelijke subjectiviteit
Orgaan van de staat (art. 2:1 Bw)
= entiteit vinnen de rechtspersoon, die de
rechtspersoon laat functioneren.
, o Niet organisatorische indelingen zoals
ministeries
Vb: minister, ministerraad
(Vastgesteld door jurisprudentie)
Eigen taken en bevoegdheden, die blijken uit wet;
o Voldoende zelfstandige positie
De organen die zich bezighouden met het bestuur
van Staat, provincie, gemeente, waterschappen
(art. 2:1 lid 1 BW)
o Staat: ministers,
staatsecretarissen
o Provincie; commissaris van de koning
o Gemeente: burgermeester
o Waterschap; dijkgraaf
Links = publieke rechtspersoon,
recht = bestuursorganen
Belangrijk! Gemeente is geen bestuursorgaan, dat
zijn de organen van de gemeente. De gemeente is
een publiekrechtelijk rechtspersoon en kan nooit
een bestuursorgaan zijn.
- Is los van het besluit
- Formeel overheidsbegrip
o Omschrijven wat de (typische) overheidsorganisatie is, die we
binden aan de normen van het Awb.
- Statisch
- ABRvS 4 augustus 2010: bezwaarschriftencommissie is orgaan van
de publiekrechtelijke rechtspersoon gemeente
Afdeling noemt zowel art. 84 Gemeentewet als de
gemeentelijke verordening
B-bestuursorgaan
- Artikel 1:1 lid 1 sub b Awb:
o ‘een ander persoon of college (1) met enig openbaar
gezag bekleed (2)’
o Particuliere instellingen (zoals stichtingen) waarvan een deel
van de overheidstaak is opgedragen
VB: garagehouder die APK verricht (voor dit stukje
is hij een bestuursorgaan op grond van
wegenverkeerswet)
VB: schooldirecteur die schoolvakanties mag
verlenen
o Want er staat in de onderwijswetgeving dat
hij verlof mag verlenen, dit is dus wettelijk
vastgelegd.
Zijn met enig openbaar gezag bekleed’
Dus voor een deel van hun activiteiten zijn zij
bevoegd om eenzijdig rechten en plichten voor
, een ander in het leven te roepen of bindend vast
te stellen.
Deze bevoegdheid kan je krijgen door de wet én buiten
de wet om
Dit is dus anders dan bij de a- bestuursorganen, een
materieel criterium!
- Is als vanouds verbonden van het besluit
- Materieel begrip
- Dynamisch
Dit onderscheid gaat spelen bij inschakeling bestuursorgaanbegrip in Awb,
maar ook daarbuiten bijv. in andere wetten zoals Woo.
Buitenwettelijk B-bestuursorgaan
‘Stichting’ die wordt gebruikt door een A-bestuursorgaan als doorgeefluik
voor subsidies. Probleem is dan dat er geen publiekrechtelijke
bevoegdheid is.
- B- bestuursorganen die ZONDER wettelijke grondslag besluiten
kunnen nemen
o Staat op gespannen voet met legaliteitsbeginsel, want geen
wettelijke grondslag
o Uitzondering: alleen bij organen van privaatrechtelijke
rechtspersonen die geldelijke uitkeringen of op geld
waardeerbare voorzieningen aan derden verstrekken
o Ratio: als de overheid een stichting inzet die overheidsgeld
moet verdelen, dan mag er geen ander rechtsregime gelden
dan wanneer die overheid zelf die taak uitvoert
- Wat maakt een orgaan van een private rechtspersoon dat geldelijke
uitkeringen of op geld waardeerbare voorzieningen aan derden
verstrekt een bestuursorgaan?
o Twee cumulatieve criteria:
1. Inhoudelijke vereiste
De criteria voor de geldverstrekking in kwestie
moeten in beslissende mate door één of meer a-
organen worden bepaald.
2. Financieel vereiste
De financiering van de verstrekking moet in
overwegende mate (twee derden of meer)
afkomstig zijn van één of meer a- organen.
Dit kan om verschillende a- organen gaan
Wanneer er sprake is van bestuursorgaan>
Uitleggen wat de ratio achter het onderscheid tussen de bestuursorganen?
Het beland van het onderscheid tussen a en b-bestuursorganen
- A- bestuursorganen zijn voor al hun handelingen gebonden aan de
Awb
Week 1 - hoorcollege, maandag 3 februari
Kernbegrippen van de Awb
Overheid ---------- Handeling --------- Burger
Bestuursorgaan Besluit Belanghebbende
Bestuursorgaanbegrip
- Artikel 1:1 Awb
- Artikel 8:1 Awb
o Toegang tot rechtsbescherming/rechterlijke toetsing
Waarom is dat handelingsbegrip zo belangrijk?
De publiekrechtelijke rechtshandeling berust op publiekrechtelijke
bevoegdheid: bevoegdheid om de rechtsbetrekking met de burger (tussen
de burgers) vast te stellen vaak eenzijdig handhaafbaar
- Geen bestuursorgaan = geen besluit
Artikel 1:1 Awb
Lid 1: Onder bestuursorgaan wordt verstaan
a. Een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is
ingesteld
Of
b. Een ander persoon of college, met enig openbaar gezag bekleed
Lid 2: uitzonderingen
A-bestuursorgaan
- Artikel 1:1 lid 1 sub a Awb:
o ‘Onder bestuursorgaan wordt verstaan een orgaan (2) van
een rechtspersoon die krachtens publiekrecht (1) is
ingesteld.
Publiekrechtelijk rechtspersoon
Rechtspersoonlijkheid op grond van wet!
Artikel 2:1 Burgerlijk Wetboek
o LID 1: ‘De staat, de provincies etc. bevatten
bezitten rechtspersoonlijkheid.’ (Openbare
lichamen)
o LID 2: Bijzondere wet
Rechtspersonen sui generis
o LID 3: geeft een vermogensrechtelijke
privaatrechtelijke subjectiviteit
Orgaan van de staat (art. 2:1 Bw)
= entiteit vinnen de rechtspersoon, die de
rechtspersoon laat functioneren.
, o Niet organisatorische indelingen zoals
ministeries
Vb: minister, ministerraad
(Vastgesteld door jurisprudentie)
Eigen taken en bevoegdheden, die blijken uit wet;
o Voldoende zelfstandige positie
De organen die zich bezighouden met het bestuur
van Staat, provincie, gemeente, waterschappen
(art. 2:1 lid 1 BW)
o Staat: ministers,
staatsecretarissen
o Provincie; commissaris van de koning
o Gemeente: burgermeester
o Waterschap; dijkgraaf
Links = publieke rechtspersoon,
recht = bestuursorganen
Belangrijk! Gemeente is geen bestuursorgaan, dat
zijn de organen van de gemeente. De gemeente is
een publiekrechtelijk rechtspersoon en kan nooit
een bestuursorgaan zijn.
- Is los van het besluit
- Formeel overheidsbegrip
o Omschrijven wat de (typische) overheidsorganisatie is, die we
binden aan de normen van het Awb.
- Statisch
- ABRvS 4 augustus 2010: bezwaarschriftencommissie is orgaan van
de publiekrechtelijke rechtspersoon gemeente
Afdeling noemt zowel art. 84 Gemeentewet als de
gemeentelijke verordening
B-bestuursorgaan
- Artikel 1:1 lid 1 sub b Awb:
o ‘een ander persoon of college (1) met enig openbaar
gezag bekleed (2)’
o Particuliere instellingen (zoals stichtingen) waarvan een deel
van de overheidstaak is opgedragen
VB: garagehouder die APK verricht (voor dit stukje
is hij een bestuursorgaan op grond van
wegenverkeerswet)
VB: schooldirecteur die schoolvakanties mag
verlenen
o Want er staat in de onderwijswetgeving dat
hij verlof mag verlenen, dit is dus wettelijk
vastgelegd.
Zijn met enig openbaar gezag bekleed’
Dus voor een deel van hun activiteiten zijn zij
bevoegd om eenzijdig rechten en plichten voor
, een ander in het leven te roepen of bindend vast
te stellen.
Deze bevoegdheid kan je krijgen door de wet én buiten
de wet om
Dit is dus anders dan bij de a- bestuursorganen, een
materieel criterium!
- Is als vanouds verbonden van het besluit
- Materieel begrip
- Dynamisch
Dit onderscheid gaat spelen bij inschakeling bestuursorgaanbegrip in Awb,
maar ook daarbuiten bijv. in andere wetten zoals Woo.
Buitenwettelijk B-bestuursorgaan
‘Stichting’ die wordt gebruikt door een A-bestuursorgaan als doorgeefluik
voor subsidies. Probleem is dan dat er geen publiekrechtelijke
bevoegdheid is.
- B- bestuursorganen die ZONDER wettelijke grondslag besluiten
kunnen nemen
o Staat op gespannen voet met legaliteitsbeginsel, want geen
wettelijke grondslag
o Uitzondering: alleen bij organen van privaatrechtelijke
rechtspersonen die geldelijke uitkeringen of op geld
waardeerbare voorzieningen aan derden verstrekken
o Ratio: als de overheid een stichting inzet die overheidsgeld
moet verdelen, dan mag er geen ander rechtsregime gelden
dan wanneer die overheid zelf die taak uitvoert
- Wat maakt een orgaan van een private rechtspersoon dat geldelijke
uitkeringen of op geld waardeerbare voorzieningen aan derden
verstrekt een bestuursorgaan?
o Twee cumulatieve criteria:
1. Inhoudelijke vereiste
De criteria voor de geldverstrekking in kwestie
moeten in beslissende mate door één of meer a-
organen worden bepaald.
2. Financieel vereiste
De financiering van de verstrekking moet in
overwegende mate (twee derden of meer)
afkomstig zijn van één of meer a- organen.
Dit kan om verschillende a- organen gaan
Wanneer er sprake is van bestuursorgaan>
Uitleggen wat de ratio achter het onderscheid tussen de bestuursorganen?
Het beland van het onderscheid tussen a en b-bestuursorganen
- A- bestuursorganen zijn voor al hun handelingen gebonden aan de
Awb
