COLLEGES AI EN TECHNOLOGIE IN BELEID, COMMUNICATIE EN ORGANISATIE
BCO – 2025/2026
Inhoudsopgave
COLLEGES...................................................................................................................................................... 2
COLLEGE 1 – TECHNOLOGIE IN ORGANISATIES....................................................................................................2
COLLEGE 1 LITERATUUR................................................................................................................................6
COLLEGE 2 – PRODUCTIE......................................................................................................................................8
COLLEGE 2 LITERATUUR..............................................................................................................................12
COLLEGE 3 – COMMUNICATIE............................................................................................................................14
COLLEGE 3 LITERATUUR..............................................................................................................................18
COLLEGE 4 – KENNISECONOMIE.........................................................................................................................20
COLLEGE 4 LITERATUUR..............................................................................................................................26
COLLEGE 5 – NETWERK & VERBINDING..............................................................................................................28
COLLEGE 5 LITERATUUR..............................................................................................................................34
COLLEGE 6 – CREATIVITEIT..................................................................................................................................38
COLLEGE 6 LITERATUUR..............................................................................................................................45
COLLEGE 7 – IDENTITEIT.....................................................................................................................................47
COLLEGE 7 LITERATUUR..............................................................................................................................52
COLLEGE 8 – MACHT & CONTROLE.....................................................................................................................55
COLLEGE 8 LITERATUUR..............................................................................................................................62
COLLEGE 9 – BELEID & ETHIEK............................................................................................................................68
COLLEGE 9 LITERATUUR..............................................................................................................................73
COLLEGE 10 – TRANSPARANTIE & KWANTIFICATIE............................................................................................76
COLLEGE 10 LITERATUUR............................................................................................................................81
COLLEGE 11 – DE TOEKOMST: ONDERWIJS, WERK, MILIEU...............................................................................85
COLLEGE 11 LITERATUUR............................................................................................................................94
COLLEGE 12 – RESPONSIECOLLEGE.....................................................................................................................96
,COLLEGES
COLLEGE 1 – TECHNOLOGIE IN ORGANISATIES
Datum: 2 februari 2026
Literatuur: Cascio & Montealegre,Technology-driven changes in work and employment
(2016)
— Overzicht van het vak AIT
— Technologie en kernbegrippen
— Technologie in organisaties
Wat is technologie
Wat hebben de volgende drie technologieën gemeen?
- Stoomweefmachine
- Computer
- Smartphone
Hoe zou je technologie omschrijven?
Een combinatie van werkingsprincipes die een functie vervult
Werkingsprincipe = fundamentele manier waarop een technologie iets mogelijk maakt
Elke technologie is een assemblage van anderen technologieën
Technologieën vormen samen een ecosysteem dat zich ontwikkelt
Vb. de computer is een combinatie van rekenlogica, opslag, hardware, software, verbinding
met netwerk assemblage van technologieën
Tot begin 1970: automatisering van grootschalige, routinematige berekeningen en
administratie; boekhouding, loonadministratie, planning, statistiek
Jaren 1990: verspreiding in privé huishoudens; flexibel en creatief gebruik
,Op welke kenmerken zie je technologie ontwikkelen
- Kleiner, mobieler, compacter, goedkoper, sneller, gebruiksvriendelijker, capaciteit,
kracht, gewicht
Innovatie = combinatorische ontwikkeling
Als technologieën altijd voortbouwen op elkaar, waar komt vernieuwing dan vandaan?
Vernieuwing ontstaat uit nieuwe combinaties van bestaande technologieën en principes
Wat betekent dit voor hoe organisaties innovatie organiseren?
Innovatie = combineren en hergebruiken van bestaande technologieën, vaak verspreid over
afdelingen, disciplines en netwerken
Incrementeel vs. disruptief
Incrementele innovatie = stapsgewijs verbetering, maar meer van hetzelfde
Disruptief = mist verfijning, prestatieproblemen om dat de technologie nieuwe is, voor
beperkt publiek, nog geen duidelijke praktische toepassing alles wat eerder was gaat dan
weg)
Technologie in organisaties
- Maakt organisaties op schaal mogelijk
o Technologie maakt coördineren over tijd, ruimte en hiërarchie heen mogelijk en
schaalvergroting en complexiteit beheersbaar
- Herstructureert werk, macht en verantwoordelijkheden
o Door taken te standaardiseren en te automatiseren verschuift wie beslissingen
neemt, wie controle uitoefent en welke vaardigheden worden gewaardeerd
- Betekent wederzijdse ontwikkeling
o Organisaties ontwerpen en gebruiken technologie op basis van hun doelen en
routines, terwijl technologie op haar beurt organisatorische vormen, processen en
identiteiten veranderd
Arbeid, wat is dat?
Work is “the application of human, informational, physical, and other resources to produce
prdocuts/services”
Drie tijdperken die leiden naar onze huidige samenleving
1. Agrarisch
a. Gebruik van kracht en natuurlijke elementen
2. Industrieel
a. Stoom(machines) & brandstop als kerninfrastructuur
3. Digitaal
a. Gedigitaliseerde gegevens, informatie en kennis
Gevolgen van technologie voor banen
Auto:
smid
auto productie & verkoop
, Digitale revolutie:
Typist, reisagent, bankbediende, productielijn banen
Programmeurs, webdesigners
Technologische vooruitgang maakt veel soorten banen teniet. Gemiddelde werknemer is
er slechter aan toe dan voorheen
De digitale revolutie creëert een kloof tussen een geschoolde, rijke minderheid en de rest
van de samenleving. Middenklasse wordt uitgehold, nieuwe vaardigheden nodig
Technologie adoptie
1. Bruikbaarheid
a. Is de technologie gebruiksvriendelijk
2. Zelfredzaamheid gebruiker
a. Bekwaam gebruiken om nieuwe technologie te leren gebruiken, hoe snel heeft
iemand het onder de knie
3. Voordeel
a. Wat heeft de technologie te bieden
4. Sociale aanvaarding
a. Peer pressure
Waarom mensen uiteindelijk de technologie overnemen, aannemen en gaan gebruiken =
adoptie
Automatisering
Software voor boekhoud- en accountingtaken 2004 – 2005: gemiddelde aantal fulltime
medewerkers op financiële afdelingen van grote bedrijven daalde met 40%
Robotisering
Fanuc is een Japanse fabrikant van industriële robots en staat bekend om extreem ver
doorgevoerde automatisering. In hun fabriek produceren robots andere robots. In sommige
productielocaties werken nog maar een handvol mensen, terwijl de productie continu (24/7)
doorgaat.
Wearables = verzamelen van data van de drager en/of omgeving
1. Quantified self
a. Fitbit, whoop
2. Enhancement technologies
a. Google glasses
b. Exosceletons
3. Virtual reality devices
a. Headsets
vervanging van aan-/afwezigheid op werk of in het moment, afleiding
Remote work/ teleconferencing
- Virtual teams
o Informatie ongelijkmatig verdeeld over teamleden
o Technologie soms dysfunctioneel
BCO – 2025/2026
Inhoudsopgave
COLLEGES...................................................................................................................................................... 2
COLLEGE 1 – TECHNOLOGIE IN ORGANISATIES....................................................................................................2
COLLEGE 1 LITERATUUR................................................................................................................................6
COLLEGE 2 – PRODUCTIE......................................................................................................................................8
COLLEGE 2 LITERATUUR..............................................................................................................................12
COLLEGE 3 – COMMUNICATIE............................................................................................................................14
COLLEGE 3 LITERATUUR..............................................................................................................................18
COLLEGE 4 – KENNISECONOMIE.........................................................................................................................20
COLLEGE 4 LITERATUUR..............................................................................................................................26
COLLEGE 5 – NETWERK & VERBINDING..............................................................................................................28
COLLEGE 5 LITERATUUR..............................................................................................................................34
COLLEGE 6 – CREATIVITEIT..................................................................................................................................38
COLLEGE 6 LITERATUUR..............................................................................................................................45
COLLEGE 7 – IDENTITEIT.....................................................................................................................................47
COLLEGE 7 LITERATUUR..............................................................................................................................52
COLLEGE 8 – MACHT & CONTROLE.....................................................................................................................55
COLLEGE 8 LITERATUUR..............................................................................................................................62
COLLEGE 9 – BELEID & ETHIEK............................................................................................................................68
COLLEGE 9 LITERATUUR..............................................................................................................................73
COLLEGE 10 – TRANSPARANTIE & KWANTIFICATIE............................................................................................76
COLLEGE 10 LITERATUUR............................................................................................................................81
COLLEGE 11 – DE TOEKOMST: ONDERWIJS, WERK, MILIEU...............................................................................85
COLLEGE 11 LITERATUUR............................................................................................................................94
COLLEGE 12 – RESPONSIECOLLEGE.....................................................................................................................96
,COLLEGES
COLLEGE 1 – TECHNOLOGIE IN ORGANISATIES
Datum: 2 februari 2026
Literatuur: Cascio & Montealegre,Technology-driven changes in work and employment
(2016)
— Overzicht van het vak AIT
— Technologie en kernbegrippen
— Technologie in organisaties
Wat is technologie
Wat hebben de volgende drie technologieën gemeen?
- Stoomweefmachine
- Computer
- Smartphone
Hoe zou je technologie omschrijven?
Een combinatie van werkingsprincipes die een functie vervult
Werkingsprincipe = fundamentele manier waarop een technologie iets mogelijk maakt
Elke technologie is een assemblage van anderen technologieën
Technologieën vormen samen een ecosysteem dat zich ontwikkelt
Vb. de computer is een combinatie van rekenlogica, opslag, hardware, software, verbinding
met netwerk assemblage van technologieën
Tot begin 1970: automatisering van grootschalige, routinematige berekeningen en
administratie; boekhouding, loonadministratie, planning, statistiek
Jaren 1990: verspreiding in privé huishoudens; flexibel en creatief gebruik
,Op welke kenmerken zie je technologie ontwikkelen
- Kleiner, mobieler, compacter, goedkoper, sneller, gebruiksvriendelijker, capaciteit,
kracht, gewicht
Innovatie = combinatorische ontwikkeling
Als technologieën altijd voortbouwen op elkaar, waar komt vernieuwing dan vandaan?
Vernieuwing ontstaat uit nieuwe combinaties van bestaande technologieën en principes
Wat betekent dit voor hoe organisaties innovatie organiseren?
Innovatie = combineren en hergebruiken van bestaande technologieën, vaak verspreid over
afdelingen, disciplines en netwerken
Incrementeel vs. disruptief
Incrementele innovatie = stapsgewijs verbetering, maar meer van hetzelfde
Disruptief = mist verfijning, prestatieproblemen om dat de technologie nieuwe is, voor
beperkt publiek, nog geen duidelijke praktische toepassing alles wat eerder was gaat dan
weg)
Technologie in organisaties
- Maakt organisaties op schaal mogelijk
o Technologie maakt coördineren over tijd, ruimte en hiërarchie heen mogelijk en
schaalvergroting en complexiteit beheersbaar
- Herstructureert werk, macht en verantwoordelijkheden
o Door taken te standaardiseren en te automatiseren verschuift wie beslissingen
neemt, wie controle uitoefent en welke vaardigheden worden gewaardeerd
- Betekent wederzijdse ontwikkeling
o Organisaties ontwerpen en gebruiken technologie op basis van hun doelen en
routines, terwijl technologie op haar beurt organisatorische vormen, processen en
identiteiten veranderd
Arbeid, wat is dat?
Work is “the application of human, informational, physical, and other resources to produce
prdocuts/services”
Drie tijdperken die leiden naar onze huidige samenleving
1. Agrarisch
a. Gebruik van kracht en natuurlijke elementen
2. Industrieel
a. Stoom(machines) & brandstop als kerninfrastructuur
3. Digitaal
a. Gedigitaliseerde gegevens, informatie en kennis
Gevolgen van technologie voor banen
Auto:
smid
auto productie & verkoop
, Digitale revolutie:
Typist, reisagent, bankbediende, productielijn banen
Programmeurs, webdesigners
Technologische vooruitgang maakt veel soorten banen teniet. Gemiddelde werknemer is
er slechter aan toe dan voorheen
De digitale revolutie creëert een kloof tussen een geschoolde, rijke minderheid en de rest
van de samenleving. Middenklasse wordt uitgehold, nieuwe vaardigheden nodig
Technologie adoptie
1. Bruikbaarheid
a. Is de technologie gebruiksvriendelijk
2. Zelfredzaamheid gebruiker
a. Bekwaam gebruiken om nieuwe technologie te leren gebruiken, hoe snel heeft
iemand het onder de knie
3. Voordeel
a. Wat heeft de technologie te bieden
4. Sociale aanvaarding
a. Peer pressure
Waarom mensen uiteindelijk de technologie overnemen, aannemen en gaan gebruiken =
adoptie
Automatisering
Software voor boekhoud- en accountingtaken 2004 – 2005: gemiddelde aantal fulltime
medewerkers op financiële afdelingen van grote bedrijven daalde met 40%
Robotisering
Fanuc is een Japanse fabrikant van industriële robots en staat bekend om extreem ver
doorgevoerde automatisering. In hun fabriek produceren robots andere robots. In sommige
productielocaties werken nog maar een handvol mensen, terwijl de productie continu (24/7)
doorgaat.
Wearables = verzamelen van data van de drager en/of omgeving
1. Quantified self
a. Fitbit, whoop
2. Enhancement technologies
a. Google glasses
b. Exosceletons
3. Virtual reality devices
a. Headsets
vervanging van aan-/afwezigheid op werk of in het moment, afleiding
Remote work/ teleconferencing
- Virtual teams
o Informatie ongelijkmatig verdeeld over teamleden
o Technologie soms dysfunctioneel
