SAMENVATTING
Socialezekerheidsrecht
Niloufar Shahang Gir (student)
,Inhoudsopgave
Week 1..............................................................................................................................................3
Inleiding in het socialezekerheidsrecht..........................................................................................3
Uitvoeringsorganen........................................................................................................................4
Rechtsbescherming.........................................................................................................................4
Kinderen........................................................................................................................................4
Kinderbijslag...................................................................................................................................4
Hoogte en duur...............................................................................................................................5
Kindgebonden budget....................................................................................................................6
Verplichtingen AKW en Wet KB.......................................................................................................6
Week 2..............................................................................................................................................7
Werkloosheid................................................................................................................................7
Voorwaarden voor het recht op WW..............................................................................................7
Ingangsdatum WW.........................................................................................................................8
Hoogte en duur...............................................................................................................................8
Einde WW.....................................................................................................................................10
Verplichtingen...............................................................................................................................10
Sancties UWV...............................................................................................................................10
Toeslagenwet...............................................................................................................................11
Voorwaarden................................................................................................................................11
Hoogte en duur.............................................................................................................................11
Week 3............................................................................................................................................12
Inleiding zieke werknemer...........................................................................................................12
Arbeidsongeschiktheid.................................................................................................................12
Hoogte en duur.............................................................................................................................12
Verplichtingen...............................................................................................................................13
Geschil over ziekte: second opinion vs. deskundigenoordeel.......................................................14
Week 4............................................................................................................................................15
Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA)..................................................................15
Arbeidsongeschiktheid in de zin van WIA.....................................................................................15
Arbeidsongeschiktheidsklassen....................................................................................................16
Inkomensverzekering volledig en duurzaam arbeidsongeschikten (IVA)......................................16
WGA- uitkering............................................................................................................................16
1
,Week 5............................................................................................................................................18
Wet maatschappelijk ondersteuning 2015...................................................................................18
Soorten ondersteuning.................................................................................................................18
Gelaagde structuur.......................................................................................................................20
Proces...........................................................................................................................................21
Wet Arbeid en Zorg......................................................................................................................22
Week 6............................................................................................................................................23
Algemene nabestaandenwet.......................................................................................................23
Voorwaarden................................................................................................................................23
Ingang en hoogte..........................................................................................................................24
Participatiewet............................................................................................................................24
Uitvoering.....................................................................................................................................25
Voorwaarden................................................................................................................................25
Algemene bijstand........................................................................................................................26
Bijzondere bijstand.......................................................................................................................26
Inkomen en vermogen..................................................................................................................26
Verplichtingen...............................................................................................................................27
Algemeen Ouderdomswet...........................................................................................................27
Voorwaarden................................................................................................................................27
Hoogte en duur.............................................................................................................................27
Handhaving..................................................................................................................................29
Soorten sancties...........................................................................................................................29
Fasen.............................................................................................................................................30
2
, Week 1
In deze week worden hoofdstuk 1 en 2 behandeld.
Inleiding in het socialezekerheidsrecht
De overheid biedt een vangnet voor burgers die financieel zich in moeilijke tijden bevinden.
- Waarborgfunctie: het waarborgen van bestaansmiddelen. Het biedt een inkomenszekerheid
als mensen bijvoorbeeld door ziekte, werkloosheid of ouderdom niet meer kunnen werken
- Activeringsfunctie: in de meeste gevallen moet een uitkeringsgerechtigde zich in spannen
door bijvoorbeeld werk te zoeken of te re-integreren. Het is een soort ‘prikkel geven’ aan
degene die een uitkering ontvangt.
Het is een stelsel van rechten en plichten die gelden binnen de sociale zekerheid om voor elkaar te
‘zorgen’. Zo word er verwacht van ook degenen die geen uitkering ontvangen dat zij actief
participeren door bijvoorbeeld premiebetaling, dit heet ook wel het solidariteitsbeginsel.
Verschillende vormen van socialezekerheidsrecht
Sociale verzekeringen.
Tegenprestatie is hierbij vereist, hiervoor is premie betaald.
Denk hierbij aan: WW-uitkering, Wet WIa, ZW, WAO, AOW, AKW etc.
Sociale voorzieningen
Algemene middelen, betaald uit verzekeringsgeld
Sociale bijstand; participatiewet
Wet Kinderbijslag
3
,Uitvoeringsorganen
UWV: SVB: Gemeenten: Belastingdienst:
Ziektewet (ZW) AOW Participatiewet Wet KB
WAO Anw Jeugdwet (Jw) Zorgtoeslag
Wet WIA AKW
WW
Toeslagenwet (TW)
Rechtsbescherming
Wanneer een aanvraag (beschikking) wordt afgewezen, zetten betrokkene vaak rechtsmiddelen in;
bestuursrechtelijke procedures. Dit geldt voor bijvoorbeeld de AKW, AOW, Wet WIa en de
zorgtoeslag. Maar niet voor de Zvw (dat gaat naar burgerlijke rechter wegens privaatrechtelijke
structuur)
Aantal elementen die van belang zijn:
1- Geen verplichte procesvertegenwoordiging; er hoeft geen advocaat of andere gemachtigde
bij te zijn, zo mag je zelf naar de bestuursrechter stappen en zelf de zaak behandelen.
2- Besluit, bestuursorgaan en belanghebbende; zijn begrippen die toepassing hebben op het
socialezekerheidsrecht
3- Bezwaar en beroep instellen; eerst bezwaarschrift indienen voor een heroverweging vaan het
besluit door hetzelfde bestuursorgaan die het heeft genomen, voor beroep kan worden
ingesteld bij de bestuursrechter.
Bezwaar rechtbank (bestuursrechter) centrale raad van beroep Hoge Raad
Kinderen
Kinderbijslag
- Inkomens- en vermogensonafhankelijk; een hoog of laag inkomen is niet van belang.
- Geen premie voor te betalen, want het wordt uit de algemene middelen (belastingen)
betaald
- Algemene Kinderbijslag Wet (AKW) is een volksverzekering en wordt uitgevoerd door de
Sociale verzekeringsbank - art. 14 lid 1 AKW.
Voorwaarden voor kinderbijslag:
- Behoren tot de kring van verzekerden (art. 6 AKW)
- Een kind dat jonger is dan achttien jaar en dat:
a. Tot het huishouden van de verzekerde behoort; of
b. Door de verzekerde wordt onderhouden (art. 7 lid 1 AKW)
4
, Behoren tot de kring van verzekerden
- Ingezetenen: degen die in Nederland woont (art. 2 AKW)
- Geen ingezetene, maar in Nederland of op het continentaal plat (grenst aan zee met
Nederland) in dienstbetrekking werk verricht en loonbelasting moet betalen
Kind jonger dan 18 jaar
Artikel 7 AKW
- Dat tot het huishouden van verzekerde behoort; thuis wonen - merendeel van de nachten
per week thuis doorbrengen
Voor kinderen van 16/17 jaar gelden extra eisen (lid 2) :
Kind moet onderwijs in Nederland volgen
Onderwijs volgt in het buitenland
Onderwijs reeds heeft behaald
(Van bovenstaande is vrijgesteld als kind zwaar gehandicapt is)
- Dat door verzekerde wordt onderhouden; uitwonend kind - er moeten kosten worden
gemaakt die verband houden met het onderhoud van het kind denk aan het meebetalen aan
eten en kleding.
Drempelbedrag voor een enkele kinderbijslag = €522 per kalenderkwartaal (zie art. 1 Besluit
uitvoering kinderbijslag)
In sommige gevallen dubbele kinderbijslag:
Thuiswonend kind heeft intensieve zorg nodig bij ziekte of is gehandicapt, of ook als ze
wegens ziekte of handicap niet thuis wonen en niet tot huishouden behoren.
Of om onderwijsredenen bijvoorbeeld topsport
Hoogte en duur
- De kinderbijslag wordt per kind uitgekeerd en is afhankelijk van de leedtijd van het kind (art.
12 lid 1 AKW).
Hoe ouder hoe hoger!
- Het recht op kinderbijslag kan in beginsel totdat het kind 18 jaar wordt worden verkregen.
Beëindiging kinderbijslag
- Overlijden kind
- 16/17 jarige spijbelt veel en heeft nog geen startkwalificatie (art. 7 lid 3 AKW jo. Art. 4-4c
Leerplichtwet)
- Kind woont in het buitenland (art. 7b lid 1 AKW, m.u.v. lid 2 en verder)
5
,Kindgebonden budget
- Inkomens- en vermogensafhankelijk
- Voor ouders een extra financiële tegemoetkoming
- Sociale voorziening en wordt door de Belastingdienst/Toeslagen uitgevoerd (art. 5 lid 1 Wet
KB)
Voorwaarden voor het recht op kindgebonden budget:
- Je bestaat het recht van kinderbijslag
Uitzondering hierop als 16-17 jarigen zonder startkwalificatie, die niet naar school gaan en
door ouders onderhouden worden – indien dit sprake is is er geen kinderbijslag maar wel
recht op kindgebonden budget!
- Het gezamenlijk inkomen komt niet boven de inkomensgrens
- Het gezamenlijk vermogen komt niet boven de vermogensgrens
Hoogte en uitbetaling
art. 1 en 2 Wet KB, hoe meer kinderen hoe hoger het bedrag per gezin per jaar
Het bedrag is een vast bedrag per jaar dat verdeeld over twaalf maanden maandelijks wordt
uitbetaald
Alleenstaande-ouderkop
Een alleenstaande ouder (zonder fiscale partner) kan boven het reguliere budget een extra budget
krijgen – art. 2 lid 6 Wet KB.
Verplichtingen AKW en Wet KB
Informatieverplichting; het doorgeven van (nieuwe) informatie/situaties
Artikel 15 AKW
Controlevoorschriften; voorschriften die SVB nodig heeft om kinderbijslag goed te kunnen
uitvoeren
Artikel 16 AKW
6
, Week 2
In deze week worden hoofdstuk 8 en 9.6 behandeld.
Werkloosheid
- Wanneer iemand buiten zijn schuld geheel werkloos wordt of een gedeelte van een baan
verliest, bestaat er een vangnet dat de inkomensachteruitgang gedeeltelijk zal ondervangen.
- WW-uitkering is een werknemersverzekering & sociale verzekering: werkgevers betalen
premie o.b.v. lonen werknemers
- Uitgevoerd door het UWV
Voorwaarden voor het recht op WW
Artikel 15 WW
1- Werknemer zijn
2- Werkloos zijn, art. 16 WW
3- Voldoen aan het referte-eis, art. 17 WW
4- Geen uitsluitingsgrond van toepassing, art. 19 WW.
Werknemer zijn
- Iemand die in loondienst is
- Kring van verzekerden – gelijkgestelden aan werknemers.
Werkloos zijn
Artikel 16 lid 1 sub a en b WW
- Een werknemer is werkloos indien er sprake is van:
a. Relevant arbeidsurenverlies;
Als een werknemer minimaal 5 arbeidsuren verliest of als de helft of meer van de uren zijn
verloren per kalenderweek.
b. Beschikbaarheid voor passend werk;
Werknemer moet naast het arbeidsurenverlies ook beschikbaar zijn om passend werk/arbeid
te aanvaarden. Bij bijvoorbeeld ziekte ben je niet beschikbaar en voldoe je hier dus niet aan.
Referte-eis
Artikel 17 lid 1 WW
- Wekeneis ; in ieder geval 26 weken van de 36 weken hebben gewerkte
Geen uitsluitingsgrond
Artikel 19 WW
- Een van de situaties in het opgesomde uit het artikel = geen recht op WW- uitkering.
7
Socialezekerheidsrecht
Niloufar Shahang Gir (student)
,Inhoudsopgave
Week 1..............................................................................................................................................3
Inleiding in het socialezekerheidsrecht..........................................................................................3
Uitvoeringsorganen........................................................................................................................4
Rechtsbescherming.........................................................................................................................4
Kinderen........................................................................................................................................4
Kinderbijslag...................................................................................................................................4
Hoogte en duur...............................................................................................................................5
Kindgebonden budget....................................................................................................................6
Verplichtingen AKW en Wet KB.......................................................................................................6
Week 2..............................................................................................................................................7
Werkloosheid................................................................................................................................7
Voorwaarden voor het recht op WW..............................................................................................7
Ingangsdatum WW.........................................................................................................................8
Hoogte en duur...............................................................................................................................8
Einde WW.....................................................................................................................................10
Verplichtingen...............................................................................................................................10
Sancties UWV...............................................................................................................................10
Toeslagenwet...............................................................................................................................11
Voorwaarden................................................................................................................................11
Hoogte en duur.............................................................................................................................11
Week 3............................................................................................................................................12
Inleiding zieke werknemer...........................................................................................................12
Arbeidsongeschiktheid.................................................................................................................12
Hoogte en duur.............................................................................................................................12
Verplichtingen...............................................................................................................................13
Geschil over ziekte: second opinion vs. deskundigenoordeel.......................................................14
Week 4............................................................................................................................................15
Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA)..................................................................15
Arbeidsongeschiktheid in de zin van WIA.....................................................................................15
Arbeidsongeschiktheidsklassen....................................................................................................16
Inkomensverzekering volledig en duurzaam arbeidsongeschikten (IVA)......................................16
WGA- uitkering............................................................................................................................16
1
,Week 5............................................................................................................................................18
Wet maatschappelijk ondersteuning 2015...................................................................................18
Soorten ondersteuning.................................................................................................................18
Gelaagde structuur.......................................................................................................................20
Proces...........................................................................................................................................21
Wet Arbeid en Zorg......................................................................................................................22
Week 6............................................................................................................................................23
Algemene nabestaandenwet.......................................................................................................23
Voorwaarden................................................................................................................................23
Ingang en hoogte..........................................................................................................................24
Participatiewet............................................................................................................................24
Uitvoering.....................................................................................................................................25
Voorwaarden................................................................................................................................25
Algemene bijstand........................................................................................................................26
Bijzondere bijstand.......................................................................................................................26
Inkomen en vermogen..................................................................................................................26
Verplichtingen...............................................................................................................................27
Algemeen Ouderdomswet...........................................................................................................27
Voorwaarden................................................................................................................................27
Hoogte en duur.............................................................................................................................27
Handhaving..................................................................................................................................29
Soorten sancties...........................................................................................................................29
Fasen.............................................................................................................................................30
2
, Week 1
In deze week worden hoofdstuk 1 en 2 behandeld.
Inleiding in het socialezekerheidsrecht
De overheid biedt een vangnet voor burgers die financieel zich in moeilijke tijden bevinden.
- Waarborgfunctie: het waarborgen van bestaansmiddelen. Het biedt een inkomenszekerheid
als mensen bijvoorbeeld door ziekte, werkloosheid of ouderdom niet meer kunnen werken
- Activeringsfunctie: in de meeste gevallen moet een uitkeringsgerechtigde zich in spannen
door bijvoorbeeld werk te zoeken of te re-integreren. Het is een soort ‘prikkel geven’ aan
degene die een uitkering ontvangt.
Het is een stelsel van rechten en plichten die gelden binnen de sociale zekerheid om voor elkaar te
‘zorgen’. Zo word er verwacht van ook degenen die geen uitkering ontvangen dat zij actief
participeren door bijvoorbeeld premiebetaling, dit heet ook wel het solidariteitsbeginsel.
Verschillende vormen van socialezekerheidsrecht
Sociale verzekeringen.
Tegenprestatie is hierbij vereist, hiervoor is premie betaald.
Denk hierbij aan: WW-uitkering, Wet WIa, ZW, WAO, AOW, AKW etc.
Sociale voorzieningen
Algemene middelen, betaald uit verzekeringsgeld
Sociale bijstand; participatiewet
Wet Kinderbijslag
3
,Uitvoeringsorganen
UWV: SVB: Gemeenten: Belastingdienst:
Ziektewet (ZW) AOW Participatiewet Wet KB
WAO Anw Jeugdwet (Jw) Zorgtoeslag
Wet WIA AKW
WW
Toeslagenwet (TW)
Rechtsbescherming
Wanneer een aanvraag (beschikking) wordt afgewezen, zetten betrokkene vaak rechtsmiddelen in;
bestuursrechtelijke procedures. Dit geldt voor bijvoorbeeld de AKW, AOW, Wet WIa en de
zorgtoeslag. Maar niet voor de Zvw (dat gaat naar burgerlijke rechter wegens privaatrechtelijke
structuur)
Aantal elementen die van belang zijn:
1- Geen verplichte procesvertegenwoordiging; er hoeft geen advocaat of andere gemachtigde
bij te zijn, zo mag je zelf naar de bestuursrechter stappen en zelf de zaak behandelen.
2- Besluit, bestuursorgaan en belanghebbende; zijn begrippen die toepassing hebben op het
socialezekerheidsrecht
3- Bezwaar en beroep instellen; eerst bezwaarschrift indienen voor een heroverweging vaan het
besluit door hetzelfde bestuursorgaan die het heeft genomen, voor beroep kan worden
ingesteld bij de bestuursrechter.
Bezwaar rechtbank (bestuursrechter) centrale raad van beroep Hoge Raad
Kinderen
Kinderbijslag
- Inkomens- en vermogensonafhankelijk; een hoog of laag inkomen is niet van belang.
- Geen premie voor te betalen, want het wordt uit de algemene middelen (belastingen)
betaald
- Algemene Kinderbijslag Wet (AKW) is een volksverzekering en wordt uitgevoerd door de
Sociale verzekeringsbank - art. 14 lid 1 AKW.
Voorwaarden voor kinderbijslag:
- Behoren tot de kring van verzekerden (art. 6 AKW)
- Een kind dat jonger is dan achttien jaar en dat:
a. Tot het huishouden van de verzekerde behoort; of
b. Door de verzekerde wordt onderhouden (art. 7 lid 1 AKW)
4
, Behoren tot de kring van verzekerden
- Ingezetenen: degen die in Nederland woont (art. 2 AKW)
- Geen ingezetene, maar in Nederland of op het continentaal plat (grenst aan zee met
Nederland) in dienstbetrekking werk verricht en loonbelasting moet betalen
Kind jonger dan 18 jaar
Artikel 7 AKW
- Dat tot het huishouden van verzekerde behoort; thuis wonen - merendeel van de nachten
per week thuis doorbrengen
Voor kinderen van 16/17 jaar gelden extra eisen (lid 2) :
Kind moet onderwijs in Nederland volgen
Onderwijs volgt in het buitenland
Onderwijs reeds heeft behaald
(Van bovenstaande is vrijgesteld als kind zwaar gehandicapt is)
- Dat door verzekerde wordt onderhouden; uitwonend kind - er moeten kosten worden
gemaakt die verband houden met het onderhoud van het kind denk aan het meebetalen aan
eten en kleding.
Drempelbedrag voor een enkele kinderbijslag = €522 per kalenderkwartaal (zie art. 1 Besluit
uitvoering kinderbijslag)
In sommige gevallen dubbele kinderbijslag:
Thuiswonend kind heeft intensieve zorg nodig bij ziekte of is gehandicapt, of ook als ze
wegens ziekte of handicap niet thuis wonen en niet tot huishouden behoren.
Of om onderwijsredenen bijvoorbeeld topsport
Hoogte en duur
- De kinderbijslag wordt per kind uitgekeerd en is afhankelijk van de leedtijd van het kind (art.
12 lid 1 AKW).
Hoe ouder hoe hoger!
- Het recht op kinderbijslag kan in beginsel totdat het kind 18 jaar wordt worden verkregen.
Beëindiging kinderbijslag
- Overlijden kind
- 16/17 jarige spijbelt veel en heeft nog geen startkwalificatie (art. 7 lid 3 AKW jo. Art. 4-4c
Leerplichtwet)
- Kind woont in het buitenland (art. 7b lid 1 AKW, m.u.v. lid 2 en verder)
5
,Kindgebonden budget
- Inkomens- en vermogensafhankelijk
- Voor ouders een extra financiële tegemoetkoming
- Sociale voorziening en wordt door de Belastingdienst/Toeslagen uitgevoerd (art. 5 lid 1 Wet
KB)
Voorwaarden voor het recht op kindgebonden budget:
- Je bestaat het recht van kinderbijslag
Uitzondering hierop als 16-17 jarigen zonder startkwalificatie, die niet naar school gaan en
door ouders onderhouden worden – indien dit sprake is is er geen kinderbijslag maar wel
recht op kindgebonden budget!
- Het gezamenlijk inkomen komt niet boven de inkomensgrens
- Het gezamenlijk vermogen komt niet boven de vermogensgrens
Hoogte en uitbetaling
art. 1 en 2 Wet KB, hoe meer kinderen hoe hoger het bedrag per gezin per jaar
Het bedrag is een vast bedrag per jaar dat verdeeld over twaalf maanden maandelijks wordt
uitbetaald
Alleenstaande-ouderkop
Een alleenstaande ouder (zonder fiscale partner) kan boven het reguliere budget een extra budget
krijgen – art. 2 lid 6 Wet KB.
Verplichtingen AKW en Wet KB
Informatieverplichting; het doorgeven van (nieuwe) informatie/situaties
Artikel 15 AKW
Controlevoorschriften; voorschriften die SVB nodig heeft om kinderbijslag goed te kunnen
uitvoeren
Artikel 16 AKW
6
, Week 2
In deze week worden hoofdstuk 8 en 9.6 behandeld.
Werkloosheid
- Wanneer iemand buiten zijn schuld geheel werkloos wordt of een gedeelte van een baan
verliest, bestaat er een vangnet dat de inkomensachteruitgang gedeeltelijk zal ondervangen.
- WW-uitkering is een werknemersverzekering & sociale verzekering: werkgevers betalen
premie o.b.v. lonen werknemers
- Uitgevoerd door het UWV
Voorwaarden voor het recht op WW
Artikel 15 WW
1- Werknemer zijn
2- Werkloos zijn, art. 16 WW
3- Voldoen aan het referte-eis, art. 17 WW
4- Geen uitsluitingsgrond van toepassing, art. 19 WW.
Werknemer zijn
- Iemand die in loondienst is
- Kring van verzekerden – gelijkgestelden aan werknemers.
Werkloos zijn
Artikel 16 lid 1 sub a en b WW
- Een werknemer is werkloos indien er sprake is van:
a. Relevant arbeidsurenverlies;
Als een werknemer minimaal 5 arbeidsuren verliest of als de helft of meer van de uren zijn
verloren per kalenderweek.
b. Beschikbaarheid voor passend werk;
Werknemer moet naast het arbeidsurenverlies ook beschikbaar zijn om passend werk/arbeid
te aanvaarden. Bij bijvoorbeeld ziekte ben je niet beschikbaar en voldoe je hier dus niet aan.
Referte-eis
Artikel 17 lid 1 WW
- Wekeneis ; in ieder geval 26 weken van de 36 weken hebben gewerkte
Geen uitsluitingsgrond
Artikel 19 WW
- Een van de situaties in het opgesomde uit het artikel = geen recht op WW- uitkering.
7
