Samenvatting
Algemene Psychologie | NCOI
2025/2026
Bevat: H1, H2, H3, H4, H5, H6, H7 (270-273), H9, H10 &
H14
, Samenvatting Algemene Psychologie | 2025-2026
Hoofdstuk 1
Geest, gedrag en psychologische wetenschap
Psychologie is afkomstig uit het Oudgrieks en betekent letterlijk ‘studie van de geest’. Psyche
staat betekent ‘geest’ en -logie betekent ‘gebied van studie’.
Psychologen zijn in drie grote groepen onder te verdelen;
1. Experimenteel psychologen (onderzoekspsychologen)
Kleinste groep van de drie groepen, voeren de meeste onderzoeken uit die leiden tot
nieuwe kennis binnen de psychologie.
2. Docenten psychologie
Geven les aan studenten van bacheloropleidingen zoals; toegepaste psychologie,
verpleegkunde en managementopleidingen. Op universiteiten doen ze ook
wetenschappelijk onderzoek.
3. Toegepast psychologen
Gebruiken de kennis die door experimenteel psychologen is vergaard om problemen van
mensen op te lossen door middel van trainingen, ontwerpen van instrumenten of
psychologische behandelingen.
Enkele specialisaties binnen de toegepaste psychologie zijn:
- Arbeids- en organisatiepsychologen
- Sportpsychologen
- Schoolpsychologen
- Klinisch psychologen en counselors
- Forensisch psychologen
- Omgevingspsychologen
- Gerontopsychologen
Psychiatrie is een medisch specialisme dat zich richt op de diagnose en behandeling van
mentale stoornissen. Psychiaters zien hulpvragers als ‘patiënten met een geestelijke ziekte’ en
zij mogen ook medicatie uitschrijven.
Pseudopsychologie zijn niet onderbouwde psychologische aannamen die als
wetenschappelijke waarheden worden gepresenteerd. Voorbeelden zijn; horoscopen,
handlezingen en grafologie (handschriftanalyse).
In het boek Psychologie, een inleiding worden zes vaardigheden voor kritisch denken
behandeld, die gekoppeld is aan een specifieke vraag;
1. Wat is de bron?
Is er sprake van feitelijke kennis en/of expertise? Ook belangrijk is om af te vragen of de
bron belang heeft bij de bewering.
2. Is de bewering redelijk of extreem?
Kritische denkers zijn sceptisch over beweringen die worden aangemerkt als ‘doorbraak’
of ‘revolutionair’. Is een bewering niet in strijd met bestaande kennis?
3. Wat is het bewijsmateriaal?
Anekdotisch bewijs dat bestaat uit ervaringen van enkele mensen en vaak overtuigend
lijkt, wordt vaak ten onrechte aangezien voor wetenschappelijk bewijs.
4. Kan de conclusie beïnvloed zijn door bias?
Een bias is een vooroordeel of vertekening van een situatie, meestal op basis van
persoonlijke ervaringen en waarden. Enkele voorbeelden van veelvoorkomende bias:
- emotionele bias, de neiging om oordelen te vellen gebaseerd op attitudes en
-2-
Algemene Psychologie | NCOI
2025/2026
Bevat: H1, H2, H3, H4, H5, H6, H7 (270-273), H9, H10 &
H14
, Samenvatting Algemene Psychologie | 2025-2026
Hoofdstuk 1
Geest, gedrag en psychologische wetenschap
Psychologie is afkomstig uit het Oudgrieks en betekent letterlijk ‘studie van de geest’. Psyche
staat betekent ‘geest’ en -logie betekent ‘gebied van studie’.
Psychologen zijn in drie grote groepen onder te verdelen;
1. Experimenteel psychologen (onderzoekspsychologen)
Kleinste groep van de drie groepen, voeren de meeste onderzoeken uit die leiden tot
nieuwe kennis binnen de psychologie.
2. Docenten psychologie
Geven les aan studenten van bacheloropleidingen zoals; toegepaste psychologie,
verpleegkunde en managementopleidingen. Op universiteiten doen ze ook
wetenschappelijk onderzoek.
3. Toegepast psychologen
Gebruiken de kennis die door experimenteel psychologen is vergaard om problemen van
mensen op te lossen door middel van trainingen, ontwerpen van instrumenten of
psychologische behandelingen.
Enkele specialisaties binnen de toegepaste psychologie zijn:
- Arbeids- en organisatiepsychologen
- Sportpsychologen
- Schoolpsychologen
- Klinisch psychologen en counselors
- Forensisch psychologen
- Omgevingspsychologen
- Gerontopsychologen
Psychiatrie is een medisch specialisme dat zich richt op de diagnose en behandeling van
mentale stoornissen. Psychiaters zien hulpvragers als ‘patiënten met een geestelijke ziekte’ en
zij mogen ook medicatie uitschrijven.
Pseudopsychologie zijn niet onderbouwde psychologische aannamen die als
wetenschappelijke waarheden worden gepresenteerd. Voorbeelden zijn; horoscopen,
handlezingen en grafologie (handschriftanalyse).
In het boek Psychologie, een inleiding worden zes vaardigheden voor kritisch denken
behandeld, die gekoppeld is aan een specifieke vraag;
1. Wat is de bron?
Is er sprake van feitelijke kennis en/of expertise? Ook belangrijk is om af te vragen of de
bron belang heeft bij de bewering.
2. Is de bewering redelijk of extreem?
Kritische denkers zijn sceptisch over beweringen die worden aangemerkt als ‘doorbraak’
of ‘revolutionair’. Is een bewering niet in strijd met bestaande kennis?
3. Wat is het bewijsmateriaal?
Anekdotisch bewijs dat bestaat uit ervaringen van enkele mensen en vaak overtuigend
lijkt, wordt vaak ten onrechte aangezien voor wetenschappelijk bewijs.
4. Kan de conclusie beïnvloed zijn door bias?
Een bias is een vooroordeel of vertekening van een situatie, meestal op basis van
persoonlijke ervaringen en waarden. Enkele voorbeelden van veelvoorkomende bias:
- emotionele bias, de neiging om oordelen te vellen gebaseerd op attitudes en
-2-
