Literatuur week 4 insolventie
Hoofdstuk 10
Pauliana: curator vermogensbestanddelen die daar in het zicht van faillissement aan zijn
onttrokken, kan terughalen in de boedel.
Als aan de wettelijke vereisten is voldaan, kan de curator daartoe rechtshandelingen die
door de schuldenaar voor de faillietverklaring zijn verricht vernietigen.
Bevoegdheid om rechtshandelingen op grond van de pauliana te vernietigen komt exclusief
aan de curator toe (49 Fw).
In de faillissementswet zijn twee paulianabepalingen opgenomen: 42 Fw gaat over
vernietiging van onverplicht verrichte rechtshandelingen en 47 Fw gaat over verplicht
verrichte rechtshandelingen.
Geslaagd beroep op pauliana van 42 Fw moet zijn voldaan aan 3 cumulatieve vereisten,
waarbij de bewijslast in beginsel op de curator rust:
1 sprake van een door de schuldenaar voor de faillietverklaring onverplichte rechtshandeling
= dus alleen rechtshandelingen (geen feitelijke handelingen zoals OD)
2 schuldeisers door de rechtshandeling zijn benadeeld in hun verhaalsmogelijkheden (42 lid
1 Fw)
3 schuldenaar en diens wedepartij (of degene jegens wie de rechtshandeling was gericht)
wetenschap hadden van benadeling van schuldeisers (42 lid 2 Fw)
Voor sommige, met name genoemde rechtshandelingen geldt een bewijsvermoeden met
betrekking tot de wetenschap van benadeling ten gunste van de curator wanneer zij binnen
een jaar voor de faillietverklaring zijn verricht, 43 Fw.
Belangrijk onderscheid is tussen verplicht verrichte rechtshandelingen en onverplichte
verrichte rechtshandelingen. Onverplichte handelingen = artikel 42 Fw. Verplichte
handelingen = 47 Fw.
Onverplichte handeling: deze wordt verricht zonder dat daaraan een wettelijk of
verbintenisrechtelijke verplichting ten grondslag ligt. Het gaat om de vraag of de rechter
desgevraagd de schuldenaar zou hebben veroordeeld tot het verrichten van de relevante
rechtshandeling. Daarmee is het voldoen aan een natuurlijke verbintenis in de zin van 6:3
BW aan te merken als onverplicht in de zin van de pauliana, evenals het betalen van een
(nog) niet opeisbare schuld. In het eerste geval kenmerkt de verbintenis zich nu juist door de
onafdwingbaarheid daarvan, in het tweede geval zal een rechter betaling afwijzen op grond
van het feit dat die nog niet kan worden afgedwongen zolang de vordering niet opeisbaar is.
Verplicht zijn uitsluitend die rechtshandelingen waartoe de schuldenaar desgevraagd
veroordeeld zou worden door een rechter – een rechtshandeling is onverplicht als deze
wordt verricht zonder dat daartoe een op de wet of overeenkomst berustende verplichting
bestaat.
De curator moet aantonen dat dat aan de volgende 3 vereisten is voldaan:
1 sprake is van een door de schuldenaar voor de faillietverklaring (onverplicht) verrichte
rechtshandeling.
2 benadelingsvereiste: schuldeisers voor de rechtshandeling zijn benadeeld in hun
verhaalsmogelijkheden (42 lid 1 Fw)
3 wetenschapsvereiste: de schuldenaar en diens wederpartij (of degene jegens wie de
rechtshandeling was gericht) wetenschap hadden van benadeling van schuldeisers (42 lid 2
Fw).
Hoofdstuk 10
Pauliana: curator vermogensbestanddelen die daar in het zicht van faillissement aan zijn
onttrokken, kan terughalen in de boedel.
Als aan de wettelijke vereisten is voldaan, kan de curator daartoe rechtshandelingen die
door de schuldenaar voor de faillietverklaring zijn verricht vernietigen.
Bevoegdheid om rechtshandelingen op grond van de pauliana te vernietigen komt exclusief
aan de curator toe (49 Fw).
In de faillissementswet zijn twee paulianabepalingen opgenomen: 42 Fw gaat over
vernietiging van onverplicht verrichte rechtshandelingen en 47 Fw gaat over verplicht
verrichte rechtshandelingen.
Geslaagd beroep op pauliana van 42 Fw moet zijn voldaan aan 3 cumulatieve vereisten,
waarbij de bewijslast in beginsel op de curator rust:
1 sprake van een door de schuldenaar voor de faillietverklaring onverplichte rechtshandeling
= dus alleen rechtshandelingen (geen feitelijke handelingen zoals OD)
2 schuldeisers door de rechtshandeling zijn benadeeld in hun verhaalsmogelijkheden (42 lid
1 Fw)
3 schuldenaar en diens wedepartij (of degene jegens wie de rechtshandeling was gericht)
wetenschap hadden van benadeling van schuldeisers (42 lid 2 Fw)
Voor sommige, met name genoemde rechtshandelingen geldt een bewijsvermoeden met
betrekking tot de wetenschap van benadeling ten gunste van de curator wanneer zij binnen
een jaar voor de faillietverklaring zijn verricht, 43 Fw.
Belangrijk onderscheid is tussen verplicht verrichte rechtshandelingen en onverplichte
verrichte rechtshandelingen. Onverplichte handelingen = artikel 42 Fw. Verplichte
handelingen = 47 Fw.
Onverplichte handeling: deze wordt verricht zonder dat daaraan een wettelijk of
verbintenisrechtelijke verplichting ten grondslag ligt. Het gaat om de vraag of de rechter
desgevraagd de schuldenaar zou hebben veroordeeld tot het verrichten van de relevante
rechtshandeling. Daarmee is het voldoen aan een natuurlijke verbintenis in de zin van 6:3
BW aan te merken als onverplicht in de zin van de pauliana, evenals het betalen van een
(nog) niet opeisbare schuld. In het eerste geval kenmerkt de verbintenis zich nu juist door de
onafdwingbaarheid daarvan, in het tweede geval zal een rechter betaling afwijzen op grond
van het feit dat die nog niet kan worden afgedwongen zolang de vordering niet opeisbaar is.
Verplicht zijn uitsluitend die rechtshandelingen waartoe de schuldenaar desgevraagd
veroordeeld zou worden door een rechter – een rechtshandeling is onverplicht als deze
wordt verricht zonder dat daartoe een op de wet of overeenkomst berustende verplichting
bestaat.
De curator moet aantonen dat dat aan de volgende 3 vereisten is voldaan:
1 sprake is van een door de schuldenaar voor de faillietverklaring (onverplicht) verrichte
rechtshandeling.
2 benadelingsvereiste: schuldeisers voor de rechtshandeling zijn benadeeld in hun
verhaalsmogelijkheden (42 lid 1 Fw)
3 wetenschapsvereiste: de schuldenaar en diens wederpartij (of degene jegens wie de
rechtshandeling was gericht) wetenschap hadden van benadeling van schuldeisers (42 lid 2
Fw).
