AARDRIJKSKUNDE SAMENVATTING:
4.1 RIVIEREN RIJN EN MAAS:
In een stroomgebied komt neerslag en grondwater via de zijrivieren uiteindelijk in de
hoofdrivieren. De waterscheiding is de grens tussen de stroomgebieden, die gevormd wordt
door gebergten of andere verhogingen in het landschap. Het gebied van de hoofdrivier met al
zijn zijtakken noem je het stroomstelsel. Het stroomstelsel bestaat uit de bovenloop,
middenloop en de benedenloop, die samen het lengteprofiel vormen. De herkomst van het
water bepaalt de rivier:
● Een gletsjerrivier wordt gevoed met smeltwater van sneeuw en ijs.
● Een regenrivier, zoals de maas, krijgt zijn water van de neerslag
● Een gemengde rivier, zoals de rijn, wordt gevoed met smeltwater en regenwater.
De watertoevoer varieert gedurende jaar. Dit noem je het regiem. De tijd die het water van
een regenbui nodig heeft om uiteindelijk in de Rijn te komen, heet vertragingstijd. Hoe snel
dit gaat is afhankelijk van de gesteente, de bodem en de vegetatie. Het hoogteverschil tussen
beide plaatsen, heet het verval en het hoogteverschil per kilometer heet het verhang. Het
debiet is de hoeveelheid van water per seconde die langskomt.
DE WATERAFVOER VERANDERT:
Door de klimaatverandering verandert het neerslagregime (schommeling in de neerslag
gedurende het jaar).
1. Er valt meer neerslag.
2. De neerslag valt onregelmatiger.
Door de verstening van het oppervlak neemt de vertragingstijd af en krijgen de rivieren in
korte tijd een groter debiet, waardoor er soms sprake is van een piekafvoer.
HET WATER DREIGT:
Bij doodtij staat het water extra laag, maar bij springtij juist extra hoog.
4.2 DE KUST DE OPBOUW VAN DE NEDERLANDSE KUST:
● De waddenzeekust: de kust van Friesland en Groningen wordt gevormd door
zeedijken. Dit gebied wordt van de Noordzee afgeschermd door de waddenzee en de
waddeneilanden.
● De Noord- en Zuid-Hollandse kust: van Den Helder tot aan Hoek van Holland liggen
strandwallen, met daarop een duinenrij, de duinenkust.
● De Zeeuwse kust: oorspronkelijk was dit gebied een estuarium, dit is een
trechtervormige monding van een rivier in de zee. Door de deltawerken is Zeeland
veel veiliger dan het was. Duinen, primaire keringen, die direct aan zee liggen, en
andere waterkeringen. Schermen de delta nu af van de zee.
Een zachte kust bestaat uit stranden, duinen, zandplaten, wadden en kwelder. Bij een harde
kust zijn zeedijken, boulevards en hybride keringen.
NATUURLIJKE PROCESSEN LANGS DE KUST:
Het getij komt via twee getijdenstromingen de Noordzee binnen: via het Nauw van Calais
en via Schotland. Door de draaiing van de aarde gaat de getijdenstromingen naar links. Bij
vloed is de stroming van zuid naar noord en bij eb
4.1 RIVIEREN RIJN EN MAAS:
In een stroomgebied komt neerslag en grondwater via de zijrivieren uiteindelijk in de
hoofdrivieren. De waterscheiding is de grens tussen de stroomgebieden, die gevormd wordt
door gebergten of andere verhogingen in het landschap. Het gebied van de hoofdrivier met al
zijn zijtakken noem je het stroomstelsel. Het stroomstelsel bestaat uit de bovenloop,
middenloop en de benedenloop, die samen het lengteprofiel vormen. De herkomst van het
water bepaalt de rivier:
● Een gletsjerrivier wordt gevoed met smeltwater van sneeuw en ijs.
● Een regenrivier, zoals de maas, krijgt zijn water van de neerslag
● Een gemengde rivier, zoals de rijn, wordt gevoed met smeltwater en regenwater.
De watertoevoer varieert gedurende jaar. Dit noem je het regiem. De tijd die het water van
een regenbui nodig heeft om uiteindelijk in de Rijn te komen, heet vertragingstijd. Hoe snel
dit gaat is afhankelijk van de gesteente, de bodem en de vegetatie. Het hoogteverschil tussen
beide plaatsen, heet het verval en het hoogteverschil per kilometer heet het verhang. Het
debiet is de hoeveelheid van water per seconde die langskomt.
DE WATERAFVOER VERANDERT:
Door de klimaatverandering verandert het neerslagregime (schommeling in de neerslag
gedurende het jaar).
1. Er valt meer neerslag.
2. De neerslag valt onregelmatiger.
Door de verstening van het oppervlak neemt de vertragingstijd af en krijgen de rivieren in
korte tijd een groter debiet, waardoor er soms sprake is van een piekafvoer.
HET WATER DREIGT:
Bij doodtij staat het water extra laag, maar bij springtij juist extra hoog.
4.2 DE KUST DE OPBOUW VAN DE NEDERLANDSE KUST:
● De waddenzeekust: de kust van Friesland en Groningen wordt gevormd door
zeedijken. Dit gebied wordt van de Noordzee afgeschermd door de waddenzee en de
waddeneilanden.
● De Noord- en Zuid-Hollandse kust: van Den Helder tot aan Hoek van Holland liggen
strandwallen, met daarop een duinenrij, de duinenkust.
● De Zeeuwse kust: oorspronkelijk was dit gebied een estuarium, dit is een
trechtervormige monding van een rivier in de zee. Door de deltawerken is Zeeland
veel veiliger dan het was. Duinen, primaire keringen, die direct aan zee liggen, en
andere waterkeringen. Schermen de delta nu af van de zee.
Een zachte kust bestaat uit stranden, duinen, zandplaten, wadden en kwelder. Bij een harde
kust zijn zeedijken, boulevards en hybride keringen.
NATUURLIJKE PROCESSEN LANGS DE KUST:
Het getij komt via twee getijdenstromingen de Noordzee binnen: via het Nauw van Calais
en via Schotland. Door de draaiing van de aarde gaat de getijdenstromingen naar links. Bij
vloed is de stroming van zuid naar noord en bij eb
