Week 1 – Hoofdstuk 1 & 2
H1: Boekhouding en besluitvorming in bedrijven
Management en houding voorziet in informatie die gebruikt kan worden bij het plannen, sturen,
motiveren en beheersen van een organisatie. Budgetten worden jaarlijks opgesteld en bevat de
plannen van het management in kwantitatieve termen.
Managers hebben ook een control function zorgen dat plan gevolgd wordt. Feedback heel
belangrijk voor effectieve beheersing, want het geeft aan of activiteit volgens plan verloopt.
Performance report geeft aan welke activiteiten niet volgens plan verlopen en welke activiteiten
extra aandacht nodig hebben. Kijk figuur 1:
Formulating long- and short term plans (planning) implementing plans (directing and motivating)
measuring performance (controlling) comparing actual to planned performance (controlling)
Beginselen managament accounting
Management accounting wordt gekenmerkt door:
- Nadruk op de toekomst
- Relevante & flexibele data en niet objectief of verifieerbare data
- Nadruk op tijdigheid in plaats van nauwkeurigheid
- Focus op segmenten van de organisatie en niet op de organisatie als geheel’
- Niet hoeven volgen van IFRS of andere accounting standaarden
Uitdagingen in omgeving van een bedrijf
Er zijn verschillende uitdaging gekomen in de omgeving van een bedrijf:
- Nieuwe bedrijfsprocessen, technologieën en AI
- Enterprise Resource Planning (ERP) systems ondersteunen bedrijf i.p.v. infoverzameling
- Nadruk op bedrijfsethiek
- Toegenomen belang van management in dienstverlening sector new public management
- Waarde toevoegend management van bonnentellers naar waardeverhogers
- Duurzaamheidsmanagement om 3 reden belangrijk wetgeving, efficiëntie & vraag.
Environmental management accounting is het vastleggen, verzamelen en analyseren van fysieke
informatie over stroom van energie, water en andere materialen en van monetaire informatie over
milieukosten en milieuvoordelen.
Management accounting in de praktijk
Hybrid accounts zijn werknemers die financieel geletterd zijn maar ze zijn geen accountants.
Bedrijfskennis wordt geproduceerd via een circulatie van ideeën en praktijken van verschillende
personen in een organisatie, kijk figuur 2:
Business schools management gurus management consultants professional bodies
practising managers
Doelen accounting for management control
De belangrijkste doelen van accounting for management control zijn:
- Identify purposes of traditional and modern quantitative management accounting techniques
and how they can help to control organizations.
, - Make calculations of an intermediate complexity level in such fields as costs and cost-
allocation, CVP, budgeting & variance analysis, transfer pricing and performance management
and differentiate situations in which they can be used.
- Provide calculations with interpretations and suggest consequences for decision making
- Apply the results published in acedemic papers on management accounting and control of a
basic & intermediate levelof complexity to a problem/research issue in a organization
- Work out in a group & deliver a Business case report on application of accounting concepts
and/or solutions to a problem in a organization.
H2: Kosten classificaties
Kostenclassificaties voor financiële verslaggeving
Als eerste hebben we de Manufacturing costs:
- Direct materials materialen verwerkt in eindproduct worden raw materials genoemd.
Materialen die relatief insignificant zijn & moeilijk te traceren worden indirecte materials
genoemd, deze worde opgenomen onder fabricage-overhead kosten.
- Direct Labour arbeidskosten die makkelijk toe te wijzen zijn aan individuele producten.
Wordt ook wel touch labour genoemd. Daarnaast heb je ook indirect labour, zoals
supervisers en security guards, deze worden ook onder fabricage-overhead opgenomen.
- Manufacturing overhead alle fabricage kosten met uitzondering van directe materialen en
directe arbeid, oftwel alle fabricagekosten die niet direct toegewezen kunnen worden aan
specifieke producten. Een voorbeeld is onderhoud en afschrijving. Deze kosten worden ook
wel genoemd: indirect manufacturing costs, factory overhead of factory burden.
Conversion costs = manufacturing overhead + direct labour
Prime costs = direct materials + direct labour
Daarnaast heb je ook nog non-manufacturing costs:
- Marketing or selling costs order getting & order filling
- Administrative costs algemene managementkosten
Naast onderscheid manufacturing & non-manufacturing costs, is er ook onderscheid tussen product
& period cost. Bij deze indeling speelt het matchingprinciple een grote rol, dit houdt in dat kosten die
omzet hebben gegenereerd geboekt moeten worden in dezelfde periode als periode waarin de omzet
wordt opgenomen.
- Product costs direct labour + direct materials + manufacturing overhead. Dit komt op de
balansrekening voorraad. Pas als het product verkocht wordt dan wordt het op de
resultatenreking geboekt als kostprijs verkopen.
- Period costs deze worden ten laste van het resultaat gebrach in periode waarin uitgave
plaatsvond op de resultatenrekening.
,Meer over productkosten
In figuur 3 hieronder is de stroom van kosten te zien, het gaat over een fabricageonderneming.
Costs Balance
Stock of raw
Direct materials materials
Direct labour Stock of half
Manufacturing fabricates
overhead Stock of finished
products
Selling &
Income Statement
administrative
Cost of sold goods
Selling & administrative costs
Het voorspellen van kostengedrag
Cost behaviour houdt in hoe kosten reageren op een verandering in het niveau van
bedrijfsactiviteiten. Er zijn twee soorten kosten:
- Variable costs varieeren met productniveau
- Fixed costs blijven voor altijd constant.
Relevant range is de range waarin aannames gelden over variable en fixed costs.
Contribution approach
The contribution approach onderscheid vaste en variabele kosten in categorieën. Contribution
margin is het bedrag dat overblijft nadat de variabele kosten afgetrokken zijn van de verkopen. Het
contribution margin helpt om de vaste kosten te dekken. Hieronder zie je de verschillen tussen de
tradditional approach en de contribution approach:
Tradditional approach: Contribution approach:
Verkopen Verkopen
-Kostprijs verkopen -Variabele kosten
=Brutomarge =Contributiemarge
-marketing & verkoop kosten -vaste kosten
-administratieve kosten =nettowinst
=Nettowinst
Kostenclassificatie voor beslissingen
Hieronder worden de verschillende kosten genoemd die betrokken zijn bij het makken van een
beslissing en of besluit:
- Differential costs/revenue het verschil in kosten en opbrengsten tussen 2 of meer opties.
Een andere benaming is incrementele (toename) of decrementele (afname) kosten.
- Opportunity costs mogelijke voordeel dat wordt opgegeven als het ene alternatief wordt
gekozen ten kost van de andere.
- Sunk costs gemaakte kosten die niet meer terug gedraaid kunnen worden.
, Voor alle kosten die zijn genoemd in dit hoofdstuk kan de onderstaande samenvattende tabel worden
gemaakt (Deze kosten moet je kunnen onderscheiden op het tentamen):
Doel Kostenclassificatie
Externe financiële overzichten voorbereiden Product costs – period costs – direct materials –
non-manufacturing costs – direct labour –
marketing costs – manufacturing verhead costs
– administrative costs
Het gedrag voorspellen bij veranderende Variable and fixed costs
activiteiten
Kosten aan kostobjecten toewijzen Direct & Indirect costs
Beslissing maken Differential costs – opportunity costs – sunk
costs
Aantal feiten over kosten
Hieronder staan een aantal basis feiten over kosten:
- Variable costs fixed costs
- Direct costs indirect costs
- Marginal costs average costs
- Differential costs common costs
- Incremental costs decremental costs
Verschillen tussen merchandiser & manufacturer
Beide partijen hebben “current assets” op de balans staan. Beide partijen kennen rekeningen voor:
cash, accounts receivable, prepaid expenses & inventory. De inventory van een merchandiser heet
merchandiser inventory. Inventory van manufacturer heet inventory en bestaat uit:
- Raw materials materialen die wachten op proces
- Work in progress gedeeltelijk gereed producten
- Finished goods producten klaar voor verkoop
Week 2: Hoofdstuk 3,6 & 10
H3: Kostengedrag
Soorten variabele kosten
Er zijn 3 soorten variabele kosten:
- True variable costs kosten die recht evenredig meebewegen met productie
- Proportional variable costs In praktijk hetzelfde als true variable costs
- Step-variable costs blijven per interval gelijk, maar nemen per stap ineens toe
Soorten vaste kosten
Er zijn ook 2 soorten vaste kosten:
- Commited fixed costs investering in faciliteiten (lange termijn)
- Descretionary fixed costs jaarlijkse beslissingen (reclame, stage)
H1: Boekhouding en besluitvorming in bedrijven
Management en houding voorziet in informatie die gebruikt kan worden bij het plannen, sturen,
motiveren en beheersen van een organisatie. Budgetten worden jaarlijks opgesteld en bevat de
plannen van het management in kwantitatieve termen.
Managers hebben ook een control function zorgen dat plan gevolgd wordt. Feedback heel
belangrijk voor effectieve beheersing, want het geeft aan of activiteit volgens plan verloopt.
Performance report geeft aan welke activiteiten niet volgens plan verlopen en welke activiteiten
extra aandacht nodig hebben. Kijk figuur 1:
Formulating long- and short term plans (planning) implementing plans (directing and motivating)
measuring performance (controlling) comparing actual to planned performance (controlling)
Beginselen managament accounting
Management accounting wordt gekenmerkt door:
- Nadruk op de toekomst
- Relevante & flexibele data en niet objectief of verifieerbare data
- Nadruk op tijdigheid in plaats van nauwkeurigheid
- Focus op segmenten van de organisatie en niet op de organisatie als geheel’
- Niet hoeven volgen van IFRS of andere accounting standaarden
Uitdagingen in omgeving van een bedrijf
Er zijn verschillende uitdaging gekomen in de omgeving van een bedrijf:
- Nieuwe bedrijfsprocessen, technologieën en AI
- Enterprise Resource Planning (ERP) systems ondersteunen bedrijf i.p.v. infoverzameling
- Nadruk op bedrijfsethiek
- Toegenomen belang van management in dienstverlening sector new public management
- Waarde toevoegend management van bonnentellers naar waardeverhogers
- Duurzaamheidsmanagement om 3 reden belangrijk wetgeving, efficiëntie & vraag.
Environmental management accounting is het vastleggen, verzamelen en analyseren van fysieke
informatie over stroom van energie, water en andere materialen en van monetaire informatie over
milieukosten en milieuvoordelen.
Management accounting in de praktijk
Hybrid accounts zijn werknemers die financieel geletterd zijn maar ze zijn geen accountants.
Bedrijfskennis wordt geproduceerd via een circulatie van ideeën en praktijken van verschillende
personen in een organisatie, kijk figuur 2:
Business schools management gurus management consultants professional bodies
practising managers
Doelen accounting for management control
De belangrijkste doelen van accounting for management control zijn:
- Identify purposes of traditional and modern quantitative management accounting techniques
and how they can help to control organizations.
, - Make calculations of an intermediate complexity level in such fields as costs and cost-
allocation, CVP, budgeting & variance analysis, transfer pricing and performance management
and differentiate situations in which they can be used.
- Provide calculations with interpretations and suggest consequences for decision making
- Apply the results published in acedemic papers on management accounting and control of a
basic & intermediate levelof complexity to a problem/research issue in a organization
- Work out in a group & deliver a Business case report on application of accounting concepts
and/or solutions to a problem in a organization.
H2: Kosten classificaties
Kostenclassificaties voor financiële verslaggeving
Als eerste hebben we de Manufacturing costs:
- Direct materials materialen verwerkt in eindproduct worden raw materials genoemd.
Materialen die relatief insignificant zijn & moeilijk te traceren worden indirecte materials
genoemd, deze worde opgenomen onder fabricage-overhead kosten.
- Direct Labour arbeidskosten die makkelijk toe te wijzen zijn aan individuele producten.
Wordt ook wel touch labour genoemd. Daarnaast heb je ook indirect labour, zoals
supervisers en security guards, deze worden ook onder fabricage-overhead opgenomen.
- Manufacturing overhead alle fabricage kosten met uitzondering van directe materialen en
directe arbeid, oftwel alle fabricagekosten die niet direct toegewezen kunnen worden aan
specifieke producten. Een voorbeeld is onderhoud en afschrijving. Deze kosten worden ook
wel genoemd: indirect manufacturing costs, factory overhead of factory burden.
Conversion costs = manufacturing overhead + direct labour
Prime costs = direct materials + direct labour
Daarnaast heb je ook nog non-manufacturing costs:
- Marketing or selling costs order getting & order filling
- Administrative costs algemene managementkosten
Naast onderscheid manufacturing & non-manufacturing costs, is er ook onderscheid tussen product
& period cost. Bij deze indeling speelt het matchingprinciple een grote rol, dit houdt in dat kosten die
omzet hebben gegenereerd geboekt moeten worden in dezelfde periode als periode waarin de omzet
wordt opgenomen.
- Product costs direct labour + direct materials + manufacturing overhead. Dit komt op de
balansrekening voorraad. Pas als het product verkocht wordt dan wordt het op de
resultatenreking geboekt als kostprijs verkopen.
- Period costs deze worden ten laste van het resultaat gebrach in periode waarin uitgave
plaatsvond op de resultatenrekening.
,Meer over productkosten
In figuur 3 hieronder is de stroom van kosten te zien, het gaat over een fabricageonderneming.
Costs Balance
Stock of raw
Direct materials materials
Direct labour Stock of half
Manufacturing fabricates
overhead Stock of finished
products
Selling &
Income Statement
administrative
Cost of sold goods
Selling & administrative costs
Het voorspellen van kostengedrag
Cost behaviour houdt in hoe kosten reageren op een verandering in het niveau van
bedrijfsactiviteiten. Er zijn twee soorten kosten:
- Variable costs varieeren met productniveau
- Fixed costs blijven voor altijd constant.
Relevant range is de range waarin aannames gelden over variable en fixed costs.
Contribution approach
The contribution approach onderscheid vaste en variabele kosten in categorieën. Contribution
margin is het bedrag dat overblijft nadat de variabele kosten afgetrokken zijn van de verkopen. Het
contribution margin helpt om de vaste kosten te dekken. Hieronder zie je de verschillen tussen de
tradditional approach en de contribution approach:
Tradditional approach: Contribution approach:
Verkopen Verkopen
-Kostprijs verkopen -Variabele kosten
=Brutomarge =Contributiemarge
-marketing & verkoop kosten -vaste kosten
-administratieve kosten =nettowinst
=Nettowinst
Kostenclassificatie voor beslissingen
Hieronder worden de verschillende kosten genoemd die betrokken zijn bij het makken van een
beslissing en of besluit:
- Differential costs/revenue het verschil in kosten en opbrengsten tussen 2 of meer opties.
Een andere benaming is incrementele (toename) of decrementele (afname) kosten.
- Opportunity costs mogelijke voordeel dat wordt opgegeven als het ene alternatief wordt
gekozen ten kost van de andere.
- Sunk costs gemaakte kosten die niet meer terug gedraaid kunnen worden.
, Voor alle kosten die zijn genoemd in dit hoofdstuk kan de onderstaande samenvattende tabel worden
gemaakt (Deze kosten moet je kunnen onderscheiden op het tentamen):
Doel Kostenclassificatie
Externe financiële overzichten voorbereiden Product costs – period costs – direct materials –
non-manufacturing costs – direct labour –
marketing costs – manufacturing verhead costs
– administrative costs
Het gedrag voorspellen bij veranderende Variable and fixed costs
activiteiten
Kosten aan kostobjecten toewijzen Direct & Indirect costs
Beslissing maken Differential costs – opportunity costs – sunk
costs
Aantal feiten over kosten
Hieronder staan een aantal basis feiten over kosten:
- Variable costs fixed costs
- Direct costs indirect costs
- Marginal costs average costs
- Differential costs common costs
- Incremental costs decremental costs
Verschillen tussen merchandiser & manufacturer
Beide partijen hebben “current assets” op de balans staan. Beide partijen kennen rekeningen voor:
cash, accounts receivable, prepaid expenses & inventory. De inventory van een merchandiser heet
merchandiser inventory. Inventory van manufacturer heet inventory en bestaat uit:
- Raw materials materialen die wachten op proces
- Work in progress gedeeltelijk gereed producten
- Finished goods producten klaar voor verkoop
Week 2: Hoofdstuk 3,6 & 10
H3: Kostengedrag
Soorten variabele kosten
Er zijn 3 soorten variabele kosten:
- True variable costs kosten die recht evenredig meebewegen met productie
- Proportional variable costs In praktijk hetzelfde als true variable costs
- Step-variable costs blijven per interval gelijk, maar nemen per stap ineens toe
Soorten vaste kosten
Er zijn ook 2 soorten vaste kosten:
- Commited fixed costs investering in faciliteiten (lange termijn)
- Descretionary fixed costs jaarlijkse beslissingen (reclame, stage)
